Işığa Yönelme Deneyinde Kontrol Grubu Nasıl Oluşturulur?

Bitkilerde ışığa yönelme deneyinde kontrol grubu nasıl oluşturulur?

Kısa Cevap: Işığın geliş yönünün etkisi araştırılıyorsa deney grubuna tek yönden ışık verilir. Kontrol grubundaki benzer bitkiler ise belirli bir yana yönelmeye neden olmayacak şekilde dengeli aydınlatılır. İki grupta ışık şiddeti, aydınlatma süresi, su, sıcaklık ve diğer koşullar aynı tutulur.

Detaylı Cevap: Örnek deney düzeni

Detaylı Cevap: Aynı türden, benzer yaş ve büyüklükte fideler iki gruba ayrılır. Deney grubunda ışık bir yandan gelirken kontrol grubunda aydınlatma dengeli sağlanır. Belirlenen süre sonunda sürgünlerin eğilme yönü ve açısı karşılaştırılır. Böylece tek yönlü ışığın yönelme üzerindeki etkisi araştırılır.

Deneyin Bölümü	Nasıl Düzenlenir?
Deney grubu	Fideler tek yönden aydınlatılır.
Kontrol grubu	Fideler belirli bir yana yönlendirmeyen dengeli aydınlatmada tutulur.
Bağımsız değişken	Işığın geliş yönüne ilişkin aydınlatma düzeni.
Bağımlı değişken	Sürgünün eğilme yönü ve açısı.
Sabit tutulan değişkenler	Bitki türü, başlangıç yaşı ve büyüklüğü, toprak, saksı, su, sıcaklık, ışık şiddeti, aydınlatma süresi ve deney süresi.

Kontrol grubu karanlıkta mı tutulmalıdır?

Kontrol grubu her deneyde karanlıkta tutulmaz. Işığın yönünü araştırırken bir grubu karanlığa koymak, ışığın varlığını da değiştirdiği için karşılaştırmayı güçleştirir. Kontrol düzeni, araştırılan soruya göre seçilmelidir.

Önemli ayrım: Kontrol grubu, deney grubuyla karşılaştırılan bitki grubudur. Kontrol edilen değişkenler ise iki grupta aynı tutulan koşullardır.

Beklenen gözlem: Tek yönden ışık alan fidelerin sürgünleri ışık kaynağına doğru eğilebilir. Dengeli aydınlatılan fidelerde belirli bir yana eğilmenin daha az olması beklenir. Bu bir beklentidir; sonuç, yapılan gözlemlere göre yazılmalıdır.

Deney tasarımı ve koleoptil çalışmalarını 11. Sınıf Biyoloji Sayfa 35-39 Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.

11. SINIF BİYOLOJİ DERS KİTABI CEVAPLARI

Diğer etkinlik ve Kontrol Noktası çözümlerine 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasından ulaşabilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

Kontrol grubu neden kullanılır?

Deney grubundaki değişimin araştırılan değişkenle ilişkisini değerlendirmek için karşılaştırma sağlar.

Her grupta birden fazla fide kullanmak neden yararlıdır?

Bitkiler arasındaki bireysel farklılıkların sonuç üzerindeki etkisini azaltır ve gözlemlerin tutarlılığını değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Koleoptil ucunun kapatıldığı deneyde kontrol grubu nasıl seçilir?

Ucu kapatılan koleoptil, ucu sağlam ve açık bırakılmış koleoptille karşılaştırılabilir. Her ikisi de aynı yönden ve aynı koşullarda aydınlatılır. Burada araştırılan değişken ışığın yönü değil, uç kısmına uygulanan işlemdir.