11. Sınıf Edebiyat 1. Tema Çalışma Kitapçığı: Sorular ve Cevap Anahtarı
11. sınıf edebiyat 1. tema çalışma kitapçığı, Bir Diyeceğim Var! temasını metin çözümleme, fiilimsi uygulamaları, hata düzeltme ve yazma görevleriyle tekrar etmek için hazırlanmıştır.
Bu kitapçık, MEB 11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı kitabındaki 12–83. sayfaları kapsayan 1. temayı destekler. Metinler, sorular ve cevaplar özgündür; resmî MEB soru kitapçığı değildir.
Çalışma Kitapçığı Nasıl Kullanılır?
Önce soruları cevap anahtarına bakmadan çözünüz. Yorumunuzu metindeki bir ifadeyle destekleyiniz. Sonra örnek cevaplarla karşılaştırıp eksiklerinizi belirleyiniz.
- Başlangıç: Bilgiyi bulma ve ayırt etme.
- Geliştirme: İlişki kurma ve gerekçelendirme.
- İleri: Yorum değerlendirme, hata çözümleme ve metin üretme.
11. Sınıf Edebiyat 1. Tema Konu Özeti
| Konu | Hatırlatma |
|---|---|
| Karagöz ve orta oyunu | Karagöz tasvirlerle perde üzerinde, orta oyunu canlı oyuncularla oynanır. Diyalog, yanlış anlama ve söz oyunları güldürüde önemlidir. |
| Karagöz oyununun bölümleri | Mukaddime giriş, muhavere söyleşme, fasıl asıl olay, bitiş kapanıştır. Bölümün işlevi ile metindeki olay birlikte değerlendirilir. |
| Metin çözümleme | Amaç, alıcı, dil ve üslup arasında ilişki kurulur. Yorum, metindeki uygun bir ifadeyle desteklenir. |
| Anlatım ve düşünceyi geliştirme | Öyküleme olayları aktarır; açıklama bilgi verir. Karşılaştırma benzerlik veya farklılık gösterir; örneklendirme düşünceyi somutlaştırır. |
| Açık ve örtük ileti | Açık ileti doğrudan belirtilir. Örtük ileti, metindeki ipuçlarından çıkarılır; metin dışı varsayım eklenmez. |
| Dilekçe ve e-posta | Dilekçede muhatap, gerekçe, talep ve başvuran bilgileri önemlidir. E-postada konu, hitap, içerik ve kapanış alıcıya uygun düzenlenir. |
| Fiilimsiler | Tür belirlemek için ek ve cümledeki görev birlikte incelenir. İsim-fiil eylemi adlandırır; sıfat-fiil bir adı niteler; zarf-fiil eylemin durumunu, zamanını veya başka bir yönünü belirtir. |
| İletişim | Açık anlatım, dikkatli dinleme ve geri bildirim anlaşılmayı destekler. Vurgu sözcük veya heceyi belirginleştirir; tonlama sesin yükselip alçalmasıdır. |
1. Metin Çözümleme: Karagöz
Aşağıdaki özgün diyaloğu okuyarak 1–4. soruları cevaplayınız.
HACİVAT: Karagöz’üm, mahalle kitaplığında görev paylaşacağız; önce bir ağız birliği edelim.
KARAGÖZ: Benim ağzımı kimseye vermem Hacivat!
HACİVAT: Aynı konuda anlaşalım demek istiyorum. Kitapları düzenlerken herkes üzerine düşeni yapsın.
KARAGÖZ: Üzerime kitap düşmesin de ne yapacaksam söyle.
HACİVAT: Sen kitapları konularına göre ayır, ben rafları etiketleyeyim.
KARAGÖZ: Şimdi anladım. Hikâyeleri şu rafa, şiirleri bu rafa koyacağım. Doğru mu?
HACİVAT: Doğru. Bitince birlikte kontrol ederiz.
KARAGÖZ: Bak, iş belli olunca anlaşmak da kolaymış!
Düzey: Başlangıç
Düzey: Geliştirme
Düzey: Geliştirme
Düzey: İleri
2. Metin Çözümleme: Mektup
Aşağıdaki özgün mektubu okuyarak 5–8. soruları cevaplayınız.
Sevgili Duru,
Cumartesi okulun okuma kulübünde buluştuk. Önce seçtiğimiz metinleri okuduk, ardından herkes dikkatini çeken bir cümleyi açıkladı. Ben de senin önerdiğin hikâyeyi anlattım. Toplantıdan sonra iki arkadaşım kitabı ödünç almak istedi.
Bence birlikte okumak, yalnız okumaktan farklı bir deneyim. Tek başımayken fark etmediğim ayrıntıları arkadaşlarımın yorumlarıyla gördüm. Örneğin bir kahramanın sessizliğini ben ilgisizlik sanmıştım; bir arkadaşım, önceki konuşmaya dayanarak bunun kırgınlık olabileceğini söyledi. Böylece yorumumu yeniden düşündüm.
Kulüpte yeni arkadaşlar edindim. Yine de bir metin beni düşündürdüğünde önce sana yazmak istiyorum. Önümüzdeki toplantıya gelirsen senin görüşlerini de duymaktan mutluluk duyarım.
Sevgiler,
Arda
Düzey: Başlangıç
Düzey: Geliştirme
Düzey: Geliştirme
Düzey: İleri
3. Dil Bilgisi: Fiilimsiler
Aşağıdaki özgün metinden hareketle 9–12. soruları cevaplayınız.
Metni anlamak için not aldım. Anlatılan olayı, sorular sorarak değerlendirdim. Arkadaşım konuşurken onu dinledim. Paylaşacağımız yorumları yazdık. Bu, düzenli çalışma isteyen bir görevdi.
Düzey: Başlangıç
Düzey: Geliştirme
Düzey: Geliştirme
Düzey: İleri
4. Hata Düzeltme: E-Posta ve Dilekçe
Aşağıdaki özgün taslakları inceleyerek 13–16. soruları cevaplayınız.
Düzenlenmesi Gereken E-Posta
Alıcı: Edebiyat öğretmeni
Konu: ???
Hocam,
Sunum için şey lazım. Çarşamba halledelim. Herkes biliyor zaten. Bana hemen cevap yazın.
Mert
Düzenlenmesi Gereken Dilekçe Taslağı
Sayın Öğretmenim,
Arkadaşım aldığı kitabı geri getirmedi. Kitaplığın kapısı da bazen kapalı oluyor. Bana yeni kitap alın ve kütüphaneyi açın.
Ali
Düzey: Başlangıç
Düzey: Geliştirme
Düzey: Geliştirme
Düzey: İleri
5. Üretme ve Kendini Deneme
Verilen bilgileri kullanarak iki ayrı metin oluşturunuz. Yazdığınız metinleri amaç, alıcı, açıklık ve dil kullanımı bakımından kontrol ediniz.
Bilgiler: Etkinlik 22 Ekim 2026 Perşembe günü, 15.30–16.00 arasında okul kütüphanesinde yapılacaktır. Katılımcı sayısı 20 öğrencidir. Öğretmeninizden katılım durumunu bildirmesini rica ediniz.
Düzey: İleri
Yönerge: İki gerekçe sununuz. Tarih, imza, ad-soyad ve adres/iletişim alanlarını gösteriniz.
Düzey: İleri
Dinleme ve Konuşma Uygulaması
Bir arkadaşınız e-posta taslağını ve sizin düzelttiğiniz sürümü sesli okusun. Dinlerken iki sürümdeki anlaşılırlık farkını not ediniz.
Ardından biri gönderici, biri alıcı olarak kısa bir canlandırma yapınız. Alıcı açıklayıcı soru sorsun; gönderici talebini netleştirsin.
Değerlendirme: Açık anlatım, dinleme, uygun tonlama ve geri bildirim bakımından birbirinize bir güçlü yön ve bir gelişim önerisi veriniz.
Cevap Anahtarı ve Gerekçeler
Yorum ve yazma çalışmalarında metinle tutarlı farklı doğru cevaplar kabul edilebilir.
Örnek Cevap: “Ağız birliği etmek”, aynı konuda anlaşmak; “üzerine düşeni yapmak”, sorumluluğunu yerine getirmektir. Karagöz bunları somut anlamlarıyla yorumlar.
Örnek Cevap: Hacivat önce mecazlı ve genel ifadeler kullanmıştır. “Sen kitapları konularına göre ayır” sözüyle işi somut ve açık belirtmiştir. Bu değişiklik belirsizliği azaltır.
Örnek Cevap: Karagöz, anladığını kendi cümlesiyle ifade edip doğrulatır. Hacivat’ın “Doğru” yanıtı geri bildirim sağlar; yanlış anlamanın sürmesi önlenir.
Örnek Cevap: Parçada bir iş üzerine konuşulması tek başına yeterli değildir. Oyunun bütünündeki asıl olay ve parçanın bu olay içindeki yeri bilinmelidir. Fasıl, asıl olayın işlendiği bölümdür.
Örnek Cevap: Okuma kulübündeki deneyimi paylaşmak ve Duru’yu toplantıya davet etmek amaçlanmıştır. “Önce sana yazmak istiyorum” ifadesi samimi ilişkiyi gösterir.
Örnek Cevap: İlk paragrafta olaylar sırayla anlatıldığı için öyküleme vardır. İkinci paragrafta birlikte ve yalnız okuma karşılaştırılır. Kahramanın sessizliğine ilişkin farklı yorumlar örnek verilerek düşünce somutlaştırılır; bu da örneklendirmedir.
Örnek Cevap: Yorum metinle desteklenmez. “Önce sana yazmak istiyorum” ifadesi ve Duru’nun görüşlerini duyma isteği, onun Arda için önemini koruduğunu gösterir.
Örnek Cevap: Hayır. Başka bir yorumun önceki konuşmaya dayandığını fark ederek görüşünü yeniden değerlendirmiştir. Bu, metin kanıtına açık olmayı ve eleştirel düşünmeyi gösterir.
Cevap: Anlamak: İsim-fiil. Anlatılan: Sıfat-fiil. Sorarak: Zarf-fiil.
Cevap: Konuşurken, dinleme eyleminin zamanını belirten zarf-fiildir. Paylaşacağımız, yorumları niteleyen sıfat-fiildir.
Örnek Cevap: Bu bağlamda “düzenli çalışma”, düzenli biçimde çalışmayı adlandırır; sözcük isim-fiil olarak değerlendirilebilir. Karar yalnızca -ma ekine bakılarak değil, eylem anlamı ve bağlamla verilir.
Cevap: Paylaşacağımız, “yorumlar” adını nitelediği için sıfat-fiildir. Paylaşacağız, gelecek zaman ve kişi bildirerek cümlenin yüklemi olan çekimli fiildir.
Örnek Cevap: Konu belirsizdir; açık başlık yazılmalıdır. “Şey lazım” gerekli bilgiyi vermemektedir; ihtiyaç belirtilmelidir. “Hemen cevap yazın” buyurgandır; nazik bir yanıt talebi kullanılmalıdır.
Örnek Cevap: Sunum için tam olarak ne istendiği, çarşamba gününün tarihi ve istenen saat sorulabilir. Bilinmeyen ayrıntılar kesin bilgi gibi yazılmamalıdır.
Örnek Cevap: Kitabın geri getirilmemesi ile kütüphanenin kapalı olması farklı sorunlardır. Tek talebe odaklanmak, gerekçeyi ve istenen işlemi anlaşılır kılar; görevli birimin değerlendirmesini kolaylaştırır.
Örnek Cevap: Yeterli değildir. Dilekçede saygılı hitap olsa da talepler belirsiz ve buyurgandır. E-postada da konu ve gerekli bilgiler eksiktir. Muhatap, amaç, açıklık, uygun dil ve metin düzeni birlikte gözetilmelidir.
Örnek Cevap:
Konu: Okuma kulübü kitap tanıtımına davet
Sayın Öğretmenim,
Okuma kulübü olarak 22 Ekim 2026 Perşembe günü 15.30–16.00 arasında okul kütüphanesinde 20 öğrencinin katılacağı bir kitap tanıtımı düzenliyoruz. Etkinliğimize katılmanızdan mutluluk duyarız. Katılım durumunuzu bildirebilir misiniz?
İlginiz için teşekkür ederim.
Saygılarımla,
Adı Soyadı – Sınıfı
Örnek Cevap:
OKUL MÜDÜRLÜĞÜNE
Derslerden sonra araştırma ödevlerimizi tamamlayabilmek ve kaynaklara erişmekte zorlanan öğrencilerin kütüphaneden yararlanmasını sağlamak amacıyla kütüphanenin haftada iki gün 16.30’a kadar açık tutulmasını talep ediyorum.
Gereğini arz ederim.
Tarih: …
İmza: …
Adı Soyadı: …
Adres ve iletişim bilgileri: …
Yazma Görevlerini Değerlendirme
Her yazma görevi için aşağıdaki 10 puanlık öneri kullanılabilir. Bu puanlama resmî sınav değerlendirmesi değildir.
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| İçerik ve gerekli bilgileri aktarma | 4 |
| Alıcıya uygun dil ve metin düzeni | 4 |
| Yazım ve noktalama | 2 |
| Toplam | 10 |
Öz Değerlendirme
Her ölçütü kendi çalışmanıza göre Evet, Kısmen veya Hayır olarak değerlendiriniz.
- Metin yorumumu uygun bir ifadeyle destekledim.
- Metin dışı bilgileri kesin sonuç gibi kullanmadım.
- Fiilimsi ile çekimli fiili görevlerine göre ayırdım.
- Metni alıcıya ve amaca uygun düzenledim.
- Yaptığım değişikliklerin nedenini açıklayabildim.
Gelişim planım: Yeniden çalışacağım soru: … Kullanacağım yöntem: … Kontrol edeceğim sonuç: …
İlgili Kitap Çalışmaları
Tema sonundaki etkinlikler için 11. sınıf edebiyat sayfa 79–83 ölçme ve değerlendirme cevaplarını inceleyebilirsiniz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.