11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-39 Cevapları Meb Yayınları 2026-2027 - Bitkide Tropizma Hareketleri

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-39 Cevapları Meb Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki Bitkilerde Yönelme Hareketleri ve 4. Etkinlik Bitkide Tropizma Hareketleri çalışmalarını kapsamaktadır. Bu bölümde bitkilerin ışık, yer çekimi, su ve kimyasal maddelere karşı yönelimleri ile koleoptil deneylerinden elde edilen sonuçlar incelenmektedir.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35-39 Cevapları Meb Yayınları

Bitkiler çevredeki uyaranların yönüne bağlı olarak büyüme hareketleri gerçekleştirebilir. Işığa yönelmede özellikle sürgün ucunda üretilen oksin hormonunun asimetrik dağılımı etkili olurken köklerin yöneliminde yer çekimi, su ve kimyasal maddeler gibi başka uyaranlar da rol oynar. Yapılan deneyler tropizma hareketlerinin belirli uyaranların algılanması ve büyümenin farklı bölgelerde farklı hızlarda gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıktığını göstermektedir.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları

Konuya Başlarken

4. Etkinlik - Bitkide Tropizma Hareketleri

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları

Koleoptil Deneylerinin Sonuçları

1. Deney: Koleoptilin ucu kesildiğinde ışığa yönelme gerçekleşmez. Uç kısmı opak bir başlıkla kapatıldığında da yönelim görülmez. Buna karşılık saydam başlık kullanıldığında veya koleoptilin alt bölümü opak bir yapıyla kapatıldığında yönelme devam eder. Bu deneyler ışığın koleoptilin uç kısmında algılandığını gösterir.

2. Deney: Koleoptil ucundan alt kısımlara bir kimyasal maddenin taşındığı anlaşılmıştır. Uç ile gövde arasına kimyasal maddenin geçişine izin vermeyen mika yerleştirildiğinde yönelme engellenirken, geçişe izin veren jelatin kullanıldığında yönelme devam etmiştir. Bu sonuç, koleoptil ucunda üretilen bir kimyasalın alt bölgelere taşındığını göstermektedir.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları

Koleoptil Deneylerinin Devamı

3. Deney: Koleoptilin uç kısmı kesilip karanlıkta yan tarafa yerleştirildiğinde koleoptil ışık olmamasına rağmen eğilmiştir. Bu durum, yönelmeye neden olan etkinin yalnızca ışığın doğrudan etkisi olmadığını; koleoptil ucunda üretilen kimyasal bir maddenin asimetrik dağılımından kaynaklandığını göstermiştir.

4. Deney: Koleoptil ucundan aşağı doğru taşınan büyümeyi düzenleyici maddenin agar bloğa geçebildiği görülmüştür. Oksin içeren agar blok koleoptilin bir tarafına yerleştirildiğinde o taraftaki hücrelerin daha fazla uzaması sonucunda koleoptil karşı tarafa doğru eğilmiştir. Böylece büyümeyi sağlayan maddenin oksin olduğu ve ışık olmadan da yönelme oluşturabildiği gösterilmiştir.

Deney Gruplarının Yorumlanması

Kontrol grubu: Oksin içermeyen agar blok kullanıldığında koleoptilde belirgin büyüme ve yönelme görülmez.
1. deney grubu: Oksin içeren agar blok koleoptilin tam üzerine konulduğunda büyüme gerçekleşir ancak iki taraf eşit etkilendiğinden belirgin yönelme oluşmaz.
2. deney grubu: Oksin içeren agar blok bir tarafa yerleştirildiğinde bu taraftaki hücreler daha fazla uzar ve koleoptil karşı yöne doğru eğilir.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları

4. Öğretmen rehberliğinde 4-6 kişilik deney grubu oluşturulur.

Deney Tasarlama Formu - Örnek Doldurma

Deneyin Adı: Bitkilerde Işık, Su ve Kimyasal Uyaranlara Tropizma

Deneyin Süresi: Yaklaşık 5-7 gün

Deneyin Amacı: Bitki kök ve sürgünlerinin ışık, su ve kimyasal maddelerin yönüne bağlı olarak nasıl büyüdüğünü gözlemlemek.

Problemin Belirlenmesi: Işık, su ve kimyasal madde bitkilerin büyüme yönünü değiştirir mi?

Hipotez: Bitkiler çevredeki ışık, su ve uygun kimyasal maddelerin yönüne bağlı olarak büyüme yönlerini değiştirebilir.

Tahmin: Sürgünlerin ışığa, köklerin ise daha nemli ve uygun mineral içeren bölgelere doğru yönelmesi beklenir.

Yöntemin Belirlenmesi: Benzer büyüklükte ve gelişim dönemindeki fideler veya çimlenmiş tohumlar deney gruplarına ayrılır. Bir gruba tek yönden ışık verilir. İkinci grupta toprağın bir tarafı daha nemli tutulur. Üçüncü grupta ise iki tarafın nemi eşit tutulurken bir tarafa düşük yoğunlukta uygun mineral içeren çözelti uygulanır. Kontrol gruplarında ortam koşulları mümkün olduğunca eşit tutulur.

Değişkenler:
Bağımsız değişken: Işık, su veya kimyasal uyaranın yönü.
Bağımlı değişken: Kök veya sürgünün büyüme yönü.
Kontrol edilen değişkenler: Bitki türü, yaş, ortam sıcaklığı, deney süresi, kullanılan kap, toprak miktarı ve diğer çevre koşulları.

Materyaller: Çimlenmiş tohumlar veya genç fideler, saksılar, toprak, su, ışık kaynağı, düşük yoğunlukta uygun mineral çözeltisi, cetvel ve etiket.

Örnek beklenen bulgular: Işık verilen grupta sürgünün ışığa doğru yönelmesi, suyun bir tarafta daha fazla olduğu grupta köklerin nemli bölgeye doğru gelişmesi ve uygun mineral bulunan grupta köklerin kimyasal uyaranın bulunduğu bölgeye doğru yönelmesi beklenebilir. Bunlar beklenen sonuçlardır; gerçek deneyde gözlenen veriler yazılmalıdır.

Deneyle ilgili karşılaştığınız sorunlar: Bitkilerin başlangıç büyüklüklerinin tam olarak aynı olmaması veya nem düzeyinin sabit tutulmasında güçlük yaşanabilir.

Sorunları çözmek için yapılanlar: Benzer bitkiler seçilir, su miktarı ölçülerek verilir ve deney grupları aynı ortam koşullarında tutulur.

Deney Raporu - Örnek

Deneyin Adı: Bitkilerde Tropizma Hareketleri

1. Deneyin Amacı: Işık, su ve kimyasal uyaranların bitki kök ve sürgünlerinde oluşturduğu tropizma hareketlerini gözlemlemek.

2. Kullanılan Deney Malzemeleri: Çimlenmiş tohumlar veya fideler, saksı ve toprak, su, ışık kaynağı, uygun mineral çözeltisi, etiket ve cetvel.

3. Deneyin Tasarı Aşamaları: Kontrol ve deney grupları hazırlanır. Diğer koşullar aynı tutulurken yalnızca incelenen uyaranın yönü değiştirilir. Bitkilerin büyüme yönleri belirli aralıklarla gözlenir.

4. Deney Sırasında Toplanan Veriler: Kök ve sürgünlerin başlangıç ve sonraki yönleri ile günlük gözlemler kaydedilir. Bu alan gerçek deney sonuçlarına göre doldurulmalıdır.

5. Deney ile İlgili Gözlemler: Örnek beklenen gözlem: Sürgünlerin ışığa, köklerin nemli bölgeye ve uygun kimyasal uyaranın bulunduğu bölgeye doğru yönelmesi beklenebilir.

6. Sonuç: Gerçek gözlemler beklentilerle uyumluysa bitkilerin ışık, su ve kimyasal maddelerin yönüne bağlı tropizma hareketleri gerçekleştirebildiği sonucuna ulaşılır.

Deney Raporu 1. Soru: Işık uyaranı bitkide nasıl bir tropizma tepkisi oluşturmuştur?

Örnek cevap: Sürgün ışık kaynağının bulunduğu yöne doğru büyüyerek pozitif fototropizma göstermiştir.

Deney Raporu 2. Soru: Su uyaranı bitkide nasıl bir tropizma tepkisi oluşturmuştur?

Örnek cevap: Kökler su miktarının daha fazla olduğu bölgeye doğru büyüyerek pozitif hidrotropizma göstermiştir.

Deney Raporu 3. Soru: Kimyasal uyaran bitkide nasıl bir tropizma tepkisi oluşturmuştur?

Örnek cevap: Kökler büyümeyi destekleyen uygun kimyasal maddenin bulunduğu bölgeye doğru yönelmişse pozitif kemotropizma gerçekleşmiştir. Zararlı bir kimyasal maddeden uzaklaşma görülmesi ise negatif kemotropizma olarak değerlendirilebilir.

11. Deney sonuçlarını diğer gruplarla paylaşınız.

Örnek cevap: Grubumuzun sonuçlarını diğer gruplarla karşılaştırdığımızda ışık, su ve kimyasal maddelerin bitkilerde yönelim oluşturabildiğini gördük. Farklılıkların deney koşulları veya başlangıçtaki bitki özelliklerinden kaynaklanabileceğini düşündük.

Grup Değerlendirme Formu - Örnek Cevaplar

1. Bu görevde grubunuzun etkinliğini tanımlayınız.
Örnek cevap: Bitkilerin farklı uyaranlara karşı oluşturduğu tropizma hareketlerini gözlemlemek için deney tasarladık, uyguladık ve sonuçları değerlendirdik.

2. Grubunuzun güçlü yanları nelerdir?
Örnek cevap: Görev paylaşımını düzenli yaptık, deney basamaklarına uyduk ve gözlemlerimizi birlikte değerlendirdik.

3. Grubunuzun karşılaştığı zorluklar nelerdir?
Örnek cevap: Bitkilerin başlangıç özelliklerini birbirine benzetmek ve nem miktarını aynı düzeyde tutmakta zorlandık.

4. Çalışmaya grubun tüm üyeleri katkıda bulundu mu?
Örnek cevap: Evet, bütün grup üyeleri deney hazırlığı, gözlem ve veri kaydı çalışmalarına katkıda bulundu.

5. Birbirinizin düşüncelerini hoşgörü ile dinlediniz mi?
Örnek cevap: Evet, farklı görüşleri dinleyerek ortak karar vermeye çalıştık.

6. Bir sonraki çalışmanızı daha etkili hâle getirmek için ne tür stratejiler önerirsiniz?
Örnek cevap: Deney öncesinde daha ayrıntılı görev dağılımı ve zaman planı yapabiliriz.

7. Grupta bir değişiklik yapmak isteseydiniz neyi değiştirirdiniz?
Örnek cevap: Veri kaydı görevini bir kişi yerine iki kişinin kontrol etmesini sağlardım.

QR'deki Grup Değerlendirme Formu grup etkinliğini tanımlama, güçlü ve zayıf yönler, üyelerin katkısı, düşüncelerin dinlenmesi ve sonraki çalışma stratejilerini sorgulamaktadır. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Öz Değerlendirme Formu

Bu bölümün tek bir doğru cevabı yoktur. Öğrenci çalışmanın amacını kavrama, süreyi kullanma, yeni bilgi öğrenme ve çalışma sonunda sorulara cevap verebilme gibi ölçütleri kendi durumuna göre Evet, Kısmen veya Hayır şeklinde işaretlemelidir. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları

1.4.1. Bitkilerde Yönelme Hareketleri

Bitkiler ışık, su, yer çekimi ve kimyasal maddeler gibi çevresel uyaranlara karşı tropizma hareketleri gösterebilir. Kökler çoğunlukla yer çekimi yönünde büyürken sürgünler yer çekiminin ters yönünde gelişir. Işığa yönelen bir sürgünde oksin gölgede kalan tarafta daha fazla birikir ve bu taraftaki hücrelerin daha fazla uzaması sonucunda gövde ışığa doğru eğilir.

Fototropizma: Işığa bağlı yönelme hareketidir.
Geotropizma: Yer çekimine bağlı yönelme hareketidir.
Hidrotropizma: Suya bağlı yönelme hareketidir.
Kemotropizma: Kimyasal maddelere bağlı yönelme hareketidir.