11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 178 Cevapları MEB Yayınları – 2.5. Kontrol Noktası
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı sayfa 178 cevapları, 2.5. Kontrol Noktası tablosunu kapsamaktadır. Verilen tepkimede madde ekleme-çıkarma, sıcaklık, hacim, basınç, katalizör ve helyum ekleme işlemlerinin sonuçları açıklanmıştır.
11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 178 Cevapları
2.5. Kontrol Noktası – Dengeye Yapılan Etkiler
Verilen tepkime: 2H₂S(g) + CH₄(g) ⇌ CS₂(s) + 4H₂(g) + ısı. Buradaki “s” sıvı hâli belirtir. Saf sıvı CS₂ denge sabiti bağıntısına yazılmaz.
Soru: Dengedeki sisteme yapılan etkiler sonucunda sistemin tepkisini tablodaki ilgili boşluklara ok işaretleriyle belirtiniz. Kısa Cevap: Tamamlanmış tablo aşağıdadır. → ürünler yönünü, ← tepkenler yönünü, ↑ artışı, ↓ azalışı, ↔ değişmemeyi gösterir. Açıklama: Derişimler, işlem sonrasında kurulan denge ile ilk denge karşılaştırılarak verilmiştir. Basınç değişimleri hacim değiştirilerek yapılmaktadır.
| Etki | Sistemin yönü | Kc | [H₂S] | [CH₄] | [CS₂] | [H₂] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sabit hacim ve sıcaklıkta CH₄(g) ekleme | → | ↔ | ↓ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit hacim ve sıcaklıkta H₂(g) ekleme | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit hacim ve sıcaklıkta CS₂(s) ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit hacim ve sıcaklıkta H₂S(g) çıkarma | ← | ↔ | ↓ | ↑ | ↔ | ↓ |
| Sabit hacimli kapta sıcaklığı artırma | ← | ↓ | ↑ | ↑ | ↔ | ↓ |
| Sabit hacimli kapta sıcaklığı azaltma | → | ↑ | ↓ | ↓ | ↔ | ↑ |
| Sabit sıcaklıkta kabın hacmini artırma | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
| Sabit sıcaklıkta kabın hacmini azaltma | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Katalizör ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit sıcaklıkta sistemin basıncını artırma | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit sıcaklıkta sistemin basıncını azaltma | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
| Sabit hacim ve sıcaklıkta He(g) ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit basınçlı kaba sabit sıcaklıkta He(g) ekleme | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
Tablonun Açıklaması
- Madde ekleme ve çıkarma: Sistem eklenen gazı tüketen, uzaklaştırılan gazı oluşturan yönde ilerler. Eklenen gazın bir kısmı tüketilse de yeni denge derişimi ilk denge değerinden yüksek kalır.
- Saf sıvı CS₂: Sıvı faz mevcutken miktarının artırılması dengeyi kaydırmaz. Tabloda saf sıvı derişimi değişmez kabul edilir.
- Sıcaklık: Denklemde ileri yön ısı verdiği için ısıtma sola, soğutma sağa kaymayı destekler. Isıtıldığında Kc azalır; soğutulduğunda artar.
- Hacim ve basınç: Solda 3, sağda 4 mol gaz vardır. Genleşme ürünleri, sıkıştırma tepkenleri destekler. Ancak ilk dengeye göre genleşmede bütün gaz derişimleri azalır; sıkıştırmada artar.
- Katalizör: Denge konumunu ve Kc’yi değiştirmez; ileri ve geri tepkimeleri hızlandırır.
- Sabit hacimde He: Toplam basınç artar; fakat tepkimeye katılan gazların derişimleri ve kısmi basınçları değişmez. Denge kaymaz.
- Sabit basınçta He: Kap genişler. Denge çok gaz molü bulunan ürünlere kayar; buna rağmen gazların son derişimleri ilk denge derişimlerinden düşük kalır.
Önemli ayrım: Dengenin H₂ oluşumu yönüne kayması, H₂ derişiminin her koşulda artacağı anlamına gelmez. Hacim artıyorsa H₂’nin mol sayısı artarken derişimi azalabilir.
Diğer sayfalardaki çalışmalara 11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.