Pay ve Payda Nedir, Nasıl Bulunur?

Pay ve Payda Nedir, Nasıl Bulunur?

Soru: Pay ve payda nedir? Bir kesrin payını ve paydasını nasıl buluruz? Kısa Cevap: Pay, kesir çizgisinin üstündeki; payda, altındaki sayıdır. Bir bütünü eş parçalara ayırarak gösterdiğimiz modellerde payda toplam eş parça sayısını, pay ise alınan veya boyanan parça sayısını belirtir. Örneğin 3/5 kesrinin payı 3, paydası 5’tir. Detaylı Cevap: Bir bütün 5 eş parçaya ayrılmış ve bu parçaların 3’ü boyanmış olsun. Toplam eş parça sayısı olan 5 paydaya, boyanan parça sayısı olan 3 paya yazılır. Böylece 3/5 kesri elde edilir. Bu kesir “beşte üç” şeklinde okunur.

Pay Nedir, Neyi Gösterir?

Pay, kesir çizgisinin üstünde bulunur. Bütünün eş parçalarından kaç tanesinin alındığını, seçildiğini veya boyandığını gösterir.

Örnek: 2/7 kesrinde pay 2’dir. Yedi eş parçanın iki tanesi gösterilmektedir.

Payda Nedir, Neyi Gösterir?

Payda, kesir çizgisinin altında bulunur. Bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını belirtir.

Örnek: 4/9 kesrinde payda 9’dur. Bütün dokuz eş parçaya ayrılmıştır.

Pay ve Paydayı Bulma Örnekleri

• 1/2: Pay 1, payda 2. Okunuşu: İkide bir.
• 3/4: Pay 3, payda 4. Okunuşu: Dörtte üç.
• 2/5: Pay 2, payda 5. Okunuşu: Beşte iki.
• 5/8: Pay 5, payda 8. Okunuşu: Sekizde beş.

Modelden Pay ve Payda Nasıl Bulunur?

1. Bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını sayınız.
2. Bu sayıyı paydaya yazınız.
3. Boyanan veya seçilen parçaları sayınız.
4. Bu sayıyı paya yazınız.

Çözümlü Örnek-1

Soru: Bir dikdörtgen 8 eş parçaya ayrılıyor ve 3 parçası boyanıyor. Boyalı kısmı gösteren kesrin payı ve paydası kaçtır? Kısa Cevap: Pay 3, payda 8’dir. Kesir 3/8’dir. Çözüm: Toplam 8 eş parça bulunduğu için paydaya 8 yazılır. Bunların 3’ü boyandığından paya 3 yazılır. Kesir “sekizde üç” diye okunur.

Çözümlü Örnek-2

Soru: 4/6 kesrinde bütün kaç eş parçaya ayrılmıştır ve bu parçalardan kaçı alınmıştır? Kısa Cevap: Bütün 6 eş parçaya ayrılmış, bu parçaların 4’ü alınmıştır. Çözüm: Payda olan 6, bütünün toplam eş parça sayısını gösterir. Pay olan 4 ise alınan parçaların sayısını belirtir.

Paydaya Boyanmayan Parça Sayısı mı Yazılır?

Hayır. Paydaya yalnızca boyanmayan parçalar değil, bütünün toplam eş parça sayısı yazılır. Örneğin 10 eş parçanın 7’si boyalıysa boyanmayan 3 parça vardır; ancak kesir 7/10 olur.

Kesir Modelinde Parçalar Neden Eş Olmalıdır?

Payda, bütündeki eş büyüklükteki parçaları sayar. Bu nedenle bir bütünü kesirle modellerken parçaların eş büyüklükte olmasına dikkat ederiz. Yalnızca parça sayısını saymak yeterli değildir.

3. Sınıf Matematik 1. Kitap Sayfa 97-107 Cevapları – Pay ve Payda Arasındaki İlişki