Dinamometrede Kuvvet Nasıl Hesaplanır? Bölme Değeri ve Örnek Çözümler
Yayınlanma:
Dinamometrede bir bölmenin kaç Newton olduğunu nasıl buluruz? Ölçüm sınırı, toplam bölme sayısı ve gösterge konumundan yararlanarak kuvvet hesaplamayı örnek çözümlerle öğrenin.
Dinamometrede Kuvvet Nasıl Hesaplanır?
Soru: Eşit bölmeli bir dinamometrenin gösterdiği kuvvet nasıl hesaplanır? Kısa Cevap: Önce dinamometrenin ölçebileceği en büyük kuvvet, toplam eşit bölme sayısına bölünür. Bulunan değer, göstergenin sıfırdan itibaren ilerlediği bölme sayısıyla çarpılır. Sonuç Newton (N) birimiyle yazılır.
Dinamometre sorularını çözmek için üç bilgiyi belirlemek gerekir: Ölçüm sınırı, toplam bölme sayısı ve göstergenin konumu. Bu bilgiler bulunduğunda iki işlemle sonuca ulaşılabilir.
Dinamometrede Bir Bölme Kaç Newtondur?
Ölçeği sıfırdan başlayan ve eşit aralıklara ayrılmış bir dinamometrede bir bölmenin değeri şu şekilde bulunur:
Bir bölmenin değeri = Ölçülebilen en büyük kuvvet ÷ Toplam bölme sayısı
Örneğin en fazla 50 N ölçebilen bir dinamometrenin ölçeği 5 eşit bölmeden oluşuyorsa:
50 ÷ 5 = 10 N
Bu dinamometrede gösterge her bir bölme ilerlediğinde ölçülen kuvvet 10 N artar.
Göstergenin Belirttiği Kuvvet Nasıl Bulunur?
Bir bölmenin değeri bulunduktan sonra göstergenin sıfırdan itibaren kaç bölme ilerlediğine bakılır.
Ölçülen kuvvet = Bir bölmenin değeri × İlerlenen bölme sayısı
Bir bölmesi 10 N olan dinamometrede gösterge sıfırdan itibaren 2 bölme ilerlemişse:
10 × 2 = 20 N
Dolayısıyla dinamometrenin gösterdiği kuvvet 20 N olur.
Örnek Soru: 60 N’lık Dinamometre 4 Bölme Gösterirse Sonuç Kaç Newtondur?
Örnek Soru: En fazla 60 N ölçebilen, sıfırdan başlayan 10 eşit bölmeli bir dinamometrede gösterge 4 bölme ilerliyor. Ölçülen kuvvet kaç Newtondur? Kısa Cevap: Ölçülen kuvvet 24 N olur. Çözüm: Önce bir bölmenin değeri bulunur: 60 ÷ 10 = 6 N. Ardından bu değer 4 ile çarpılır: 6 × 4 = 24 N.
Farklı Dinamometrelerle Hesaplama Örnekleri
Aşağıdaki örneklerde bütün ölçekler sıfırdan başlamakta ve eşit bölmelerden oluşmaktadır.
| Ölçüm Sınırı | Toplam Bölme | Bir Bölmenin Değeri | İlerlenen Bölme | Ölçülen Kuvvet |
|---|---|---|---|---|
| 20 N | 10 | 20 ÷ 10 = 2 N | 3 | 6 N |
| 40 N | 10 | 40 ÷ 10 = 4 N | 5 | 20 N |
| 50 N | 5 | 50 ÷ 5 = 10 N | 2 | 20 N |
| 80 N | 10 | 80 ÷ 10 = 8 N | 6 | 48 N |
Bölme Sayarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Çizgileri değil, çizgiler arasındaki eşit aralıkları sayın. Örneğin sıfır çizgisiyle son çizgi arasında 10 aralık varsa ölçek 10 bölmelidir.
- Göstergeye kadar olan bölmeleri sıfır noktasından başlayarak sayın.
- Dinamometrenin üzerindeki en büyük sayıyı her ölçümün sonucu olarak yazmayın. Bu sayı ölçüm sınırını belirtir.
- Farklı dinamometrelerde bir bölmenin aynı kuvvete karşılık geldiğini düşünmeyin. Her aracın bölme değerini ayrı hesaplayın.
- Sonucun yanına N birimini ekleyin.
Ölçüm Sınırı Aşılabilir mi?
En fazla 20 N ölçebilen bir dinamometreyle 30 N büyüklüğündeki bir kuvvet ölçülmemelidir. Ölçüm sınırının aşılması yayın kalıcı biçimde şekil değiştirmesine veya aracın zarar görmesine neden olabilir. Ölçülecek kuvvete uygun bir dinamometre seçilmelidir.
5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABI CEVAPLARI
Diğer etkinliklerin ve kuvvet ölçümü çalışmalarının cevaplarına 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları (1 ve 2. Kitap) sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
10 bölmeli bir dinamometrede her bölme 10 N mudur?
Hayır. Bir bölmenin değeri ölçüm sınırına bağlıdır. Örneğin sıfırdan başlayan 10 bölmeli, 50 N’lık bir dinamometrede her bölme 5 N’dır.
Aynı sayıda bölme ilerleyen iki dinamometre aynı kuvveti mi gösterir?
Her zaman göstermez. İki dinamometrenin bir bölmeye karşılık gelen kuvvet değerleri farklıysa ölçüm sonuçları da farklı olur.
Ölçekte yalnızca iki çizginin değeri verilirse bölme değeri nasıl bulunur?
İki çizginin kuvvet değerleri arasındaki fark, bu çizgiler arasındaki eşit aralık sayısına bölünür. Örneğin 10 N ile 20 N arasında 5 eşit aralık varsa bir bölme 2 N’dır.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.