11. Sınıf Kimya Sayfa 29-32 Cevapları – Bağ Enerjileri 2026-2027

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 29-32 Cevapları MEB Yayınları, 1.4. Etkinlik Bağ Enerjileri bölümündeki bağ enerjisi, tepkime entalpisi ve endotermik-ekzotermik tepkimelerle ilgili soruların cevaplarını içerir.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları

1.4. Etkinlik: Bağ Enerjileri

Yönerge: 1. Aşağıdaki tabloda bazı bağlar ve bu bağların ortalama bağ enerji değerleri verilmiştir. Tablodaki değerlerden yararlanarak soruları cevaplayınız.

Soru: a) Bağ enerjilerinin farklı olmasının nedenini gerekçeleriyle açıklayınız. Kısa Cevap: Bağ enerjileri; atom türü, bağ uzunluğu ve bağ türüne göre değişir. Detaylı Cevap: Atomların büyüklüğü, elektronegatifliği ve aralarındaki bağın tekli, ikili veya üçlü olması bağ kuvvetini değiştirir. Bu nedenle bağları kırmak için gereken enerji de farklıdır.

Soru: b) Aynı ya da farklı iki atom arasında bağ sayısı arttıkça bağ enerjisi nasıl değişir? Nedenlerini açıklayınız. Kısa Cevap: Bağ sayısı arttıkça bağ enerjisi genel olarak artar. Detaylı Cevap: Tekli bağdan ikili ve üçlü bağa geçildikçe atomlar arasındaki bağ kuvvetlenir. Bu nedenle bağı kırmak için daha fazla enerji gerekir.

Soru: c) Hidrojen atomunun farklı atomlarla oluşturduğu bağların enerjilerindeki farklılıkların nedenlerini yazınız. Kısa Cevap: Hidrojenin bağ yaptığı atomların büyüklükleri ve elektronegatiflikleri farklıdır. Detaylı Cevap: Bu farklılıklar bağ uzunluğunu ve bağ kuvvetini değiştirdiği için H−F, H−Cl, H−Br gibi bağların enerjileri birbirinden farklı olur.

Soru: ç) Atomlar arasındaki bağ sayısının artması, bağın kararlılığını, sağlamlığını ve enerjisini nasıl değiştirir? Çıkarımlarınızı ilgili boşluklara yazınız. Cevap:
Kararlılığı: Artar.
Sağlamlığı: Artar.
Bağ enerjisi: Artar.

Soru: d) Bağ enerjisinin kararlılıkla ilişkisini gerekçeleriyle açıklayınız. Kısa Cevap: Bağ enerjisi arttıkça bağın kararlılığı artar. Detaylı Cevap: Bağ enerjisi yüksek olan bir bağı kırmak için daha fazla enerji gerekir. Bu nedenle güçlü bağlar daha sağlam ve kararlıdır.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları

1.4. Etkinlik: Bağ Enerjileri

Soru: e) Azot gazı atmosferde bolca bulunmasına rağmen neden atmosferdeki oksijenle kolayca tepkimeye girmez? Kısa Cevap: Çünkü N≡N bağı çok güçlüdür ve kırılması için yüksek enerji gerekir. Detaylı Cevap:
Kırılan bağların enerjisi:
946 + (2 × 498) = 1942 kJ
Oluşan bağların enerjisi:
2 × (590 + 222) = 1624 kJ
ΔH = 1942 − 1624 = +318 kJ
Tepkime endotermiktir. Ayrıca güçlü N≡N bağının kırılması yüksek başlangıç enerjisi gerektirdiği için azot oksijenle normal koşullarda kolay tepkimeye girmez.

Yönerge: 2. Aşağıdaki bilgileri inceleyiniz.

Yönerge: 3. Aşağıda gaz fazında gerçekleşen kimyasal tepkime denklemleri ve bu tepkimelere ait entalpi değişim değerleri verilmiştir. Buna göre A ve B tepkimeleri için verilen adımlardaki soruları cevaplayınız.

Soru: a) A ve B tepkimelerinde kırılan ve oluşan bağları tablodaki ilgili boşluklara yazınız. Cevap:
Tepkime A
Kırılan: 2 O−H bağı
Oluşan: 1 H−H bağı ve 1/2 O=O bağı

Tepkime B
Kırılan: 4 C−H bağı ve 2 O=O bağı
Oluşan: 2 C=O bağı ve 4 O−H bağı

Soru: b) A ve B tepkimelerinde tepkenlerdeki bağların kırılması için gereken toplam enerjiyi hesaplayınız. Cevap:
Tepkime A: 2 × 464 = 928 kJ
Tepkime B: (4 × 414) + (2 × 498) = 2652 kJ

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları

1.4. Etkinlik: Bağ Enerjileri

Soru: c) A ve B tepkimelerinde ürünlerdeki bağların oluşması sırasında açığa çıkan toplam enerjiyi hesaplayınız. Cevap:
Tepkime A: 436 + (1/2 × 498) = 685 kJ
Tepkime B: (2 × 736) + (4 × 464) = 3328 kJ

Soru: ç) Tepkime A ve B’de kırılan ve oluşan bağ enerjileri arasındaki farkların nedenini açıklayınız. Kısa Cevap: Çünkü kırılan ve oluşan bağların türleri ve bağ enerjileri farklıdır. Detaylı Cevap: Tepkime A'da bağları kırmak için gereken enerji daha fazladır. Tepkime B'de ise yeni bağlar oluşurken açığa çıkan enerji daha fazladır. Bu nedenle tepkimelerin ΔH işaretleri farklıdır.

Soru: d) A ve B tepkimesi için verilen değerleri ilgili yerlere yazınız ve enerji değişimleri arasındaki ilişkiyi gösteren matematiksel modeli oluşturunuz.

Cevap: Tepkime A:
Toplam kırılan bağ enerjisi = 928 kJ
Toplam oluşan bağ enerjisi = 685 kJ
ΔH_tepkime = 928 - 685 = +243 kJ
Tepkime B:
Toplam kırılan bağ enerjisi = 2652 kJ
Toplam oluşan bağ enerjisi = 3328 kJ
ΔH_tepkime = 2652 - 3328 = -676 kJ

Matematiksel Model: ΔH_tepkime = ΣE_{kırılan bağlar} - ΣE_{oluşan bağlar}

Soru: 4. 1. adımda yer alan tablodaki bağ enerjilerinden yararlanarak aşağıdaki tepkimelerin ΔH_tepkime değerlerini oluşturduğunuz matematiksel modeli kullanarak hesaplayınız.

Çözüm: Tepkime C:
Kırılan bağların enerjisi = 946 + (2 × 436) = 1818 kJ
Oluşan bağların enerjisi = 163 + (4 × 389) = 1719 kJ
ΔH_tepkime = 1818 - 1719 = +99 kJ
Cevap: +99 kJ

Çözüm: Tepkime Ç:
Kırılan bağların enerjisi = 436 + 159 = 595 kJ
Oluşan bağların enerjisi = 2 × 565 = 1130 kJ
ΔH_tepkime = 595 - 1130 = -535 kJ
Cevap: -535 kJ

Soru: 5. Hesapladığınız değerleri verilen değerlerle karşılaştırarak matematiksel modelinizin doğruluğunu test ediniz. Cevap: Hesaplanan değerler verilenlerle aynıdır: C = +99 kJ, Ç = −535 kJ. Buna göre matematiksel model doğrulanmıştır.

Soru: 6. Tepkime C ve Ç’ye ilişkin entalpi değişimlerinin negatif veya pozitif olmasının gerekçelerini grafiklerden yararlanarak açıklayınız. Kısa Cevap: C endotermik, Ç ekzotermiktir. Detaylı Cevap: C tepkimesinde ΔH = +99 kJ olduğundan ürünün potansiyel enerjisi daha yüksektir ve çevreden enerji alınır. Ç tepkimesinde ΔH = −535 kJ olduğundan ürünün potansiyel enerjisi daha düşüktür ve çevreye enerji verilir.

11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 32 Cevapları

1.4. Etkinlik: Bağ Enerjileri

Soru: 7. Tepkime C ve Ç'deki tepkenlerin bağ enerjileri toplamı ile ürünün bağ enerjileri toplamı arasındaki ilişkiyi gösteriniz. Cevap:
Tepkime C: 1818 kJ > 1719 kJ
Tepkime Ç: 595 kJ < 1130 kJ

Soru: 8. Grafik I'de tepkenlerin ve ürünün potansiyel enerjilerini değerlendirerek kararlılıkları hakkındaki düşüncelerinizi yazınız. Kısa Cevap: Tepkenler üründen daha kararlıdır. Detaylı Cevap: Ürünün potansiyel enerjisi daha yüksek olduğundan kararlılığı daha düşüktür.

Soru: 9. Grafik II'de tepkenlerin ve ürünün potansiyel enerjilerini değerlendirerek kararlılıkları hakkındaki düşüncelerinizi yazınız. Kısa Cevap: Ürün tepkenlerden daha kararlıdır. Detaylı Cevap: Ürünün potansiyel enerjisi daha düşük olduğu için kararlılığı daha yüksektir.

Soru: 10. Grafiklerden yararlanarak her bir tepkimeye ilişkin entalpi değişiminin pozitif ya da negatif olmasının gerekçesini açıklayınız. Kısa Cevap: C tepkimesinde ΔH pozitiftir, Ç tepkimesinde ΔH negatiftir. Detaylı Cevap: C'de ürünün enerjisi tepkenlerden yüksek olduğu için sistem enerji alır. Ç'de ürünün enerjisi daha düşük olduğu için enerji çevreye verilir.

Soru: 11. C ve Ç tepkimelerindeki entalpi değişimlerini inceleyerek olayları endotermik ve ekzotermik olarak sınıflandırmak için genellemeler yapınız. Kısa Cevap:
Endotermik: ΔH > 0
Ekzotermik: ΔH < 0 Detaylı Cevap: Endotermik tepkimelerde kırılan bağlar için gereken enerji, oluşan bağlarda açığa çıkan enerjiden fazladır. Ekzotermik tepkimelerde ise oluşan bağlardan açığa çıkan enerji daha fazladır.

Soru: 12. Günlük hayatta karşılaştığınız endotermik ve ekzotermik olaylara örnekler veriniz. Cevap:
Endotermik: Buzun erimesi, suyun buharlaşması.
Ekzotermik: Odunun yanması, suyun donması, su buharının yoğuşması.

Değerlendirme

Soru: 1. Farklı tepkimelerde kırılan ve oluşan bağların enerjileri ile tepkimelerin entalpi değişimi arasındaki örüntüyü gösteren matematiksel bağıntıyı yazınız. Cevap: ΔH_tepkime = ΣE_{kırılan bağlar} − ΣE_{oluşan bağlar}

Soru: 2. Matematiksel bağıntıyı kullanarak bir tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olma durumuna ilişkin genellemelerinizi açıklayınız. Kısa Cevap: ΔH > 0 ise endotermik, ΔH < 0 ise ekzotermiktir. Detaylı Cevap: Kırılan bağların toplam enerjisi oluşan bağların enerjisinden büyükse sistem enerji alır. Oluşan bağların enerjisi daha büyükse enerji çevreye verilir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.