11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 193-194 Cevapları MEB Yayınları - 14 ve 15. Alıştırmalar
Yayınlanma:
2026-2027 11. sınıf MEB Fizik ders kitabı sayfa 193-194 cevapları: Mıknatıs kutuplarının belirlenmesi, alan çizgileri, bileşke manyetik alan ve demir oyuncak arabanın hareket yönü.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 193-194 Cevapları MEB Yayınları, 14 ve 15. alıştırmalardaki manyetik alan sorularını kapsamaktadır. Mıknatısların kutupları alan çizgilerinden belirlenmiş, dik doğrultulu alanların bileşkesi hesaplanmış ve demir oyuncak arabanın hareketi açıklanmıştır.
İçindekiler
- Sayfa 193 Cevapları – 14. Alıştırma
- Sayfa 194 Cevapları – 15. Alıştırma
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 193 Cevapları MEB Yayınları
14. Alıştırma: Mıknatısların Kutupları ve Manyetik Alan
Şekilde K ile L arasındaki alan çizgileri birbirine bağlanırken L ile M arasındaki çizgiler dışa doğru kıvrılmaktadır. Buna göre 2 ve 3 zıt, 4 ve 5 aynı cins kutuplardır.
Soru a: Demir tozlarının mıknatıs etrafında belirli çizgiler üzerinde hizalanmasının sebebini açıklayınız. Kısa Cevap: Demir tozları manyetik alanın etkisiyle mıknatıslanarak bulundukları yerdeki alan doğrultusunda dizilir. Açıklama: Her demir tanesi küçük bir mıknatıs gibi davranır. Tanelerin alan doğrultusunda yönelip zincirler oluşturması, manyetik alan çizgilerinin biçimini görünür hâle getirir. Alan çizgileri, manyetik alanı temsil etmek için kullanılan çizgilerdir.
Soru b: Demir tozları mıknatısların hangi kısımlarında daha yoğun bir araya gelir? Neden? Kısa Cevap: Mıknatısların kutup bölgelerinde daha yoğun birikir. Açıklama: Kutup çevresinde manyetik alan daha büyüktür ve alanın konumla değişimi belirgindir. Demir tozları bu bölgelere daha güçlü çekilir. Şekilde de kutuplara yakın alan çizgileri daha sık gösterilmiştir.
Soru c: Her bir rakamın hangi kutup cinsine denk gelebileceğini yazınız. Kısa Cevap: Bir olasılık 1: N, 2: S, 3: N, 4: S, 5: S, 6: N şeklindedir. Bütün kutupların tersinin seçilmesi de mümkündür. Açıklama: Her mıknatısın iki ucu zıt kutuptur. 2 ile 3 arasındaki bağlantılı çizgiler bu kutupların zıt, 4 ile 5 arasındaki ayrılan çizgiler ise aynı olduğunu gösterir. Dolayısıyla 1, 3 ve 6 aynı; 2, 4 ve 5 aynı kutup cinsindedir. Çizgilerde yön oku bulunmadığından N ve S için tek bir kesin atama yapılamaz.
Diğer geçerli olasılık: 1: S, 2: N, 3: S, 4: N, 5: N, 6: S.
Soru ç: Manyetik alanın en büyük değerini hangi mıknatısların arasında aldığını açıklayınız. Kısa Cevap: Karşılaştırılan iki aralık içinde K ve L mıknatıslarının arasında daha büyüktür. Açıklama: Karşılıklı 2 ve 3 kutupları zıttır. Bu kutupların arasındaki alanlar aynı yönde olduğundan birbirini güçlendirir. Alan çizgilerinin bu aralıkta sıklaşması da alanın büyük olduğunu gösterir.
Soru d: Manyetik alanın en küçük değerini ve hangi mıknatısların arasında oluştuğunu açıklayınız. Kısa Cevap: Sorudaki kabullerle L ve M arasındaki orta noktada bileşke alan sıfırdır. Açıklama: 4 ve 5 aynı kutup olduğundan aralarındaki alanlar zıt yönlüdür. Özdeş mıknatısların simetrik orta noktada oluşturdukları alanların büyüklükleri eşittir. Bu alanlar birbirini götürür.
\[ \vec{B}_{L}+\vec{B}_{M}=0 \quad\Rightarrow\quad B_{\min}=0 \]
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 194 Cevapları MEB Yayınları
15. Alıştırma: Bileşke Alan ve Oyuncak Arabanın Hareketi
Hatice’nin mıknatısı arabanın solunda, Elif’in mıknatısı altında bulunmaktadır. Her iki mıknatısın da N kutbu K noktasına dönüktür. Mıknatıslar özdeş ve eşit uzaklıktadır. Aşağıdaki yönler, kitap sayfasının üstten görünümüne göredir.
Soru a: Hatice’nin mıknatısının K noktasında oluşturduğu B büyüklüğündeki manyetik alanın yönünü gösteriniz. Kısa Cevap: Alan sağa doğrudur (→). Açıklama: Manyetik alan, mıknatısın dışında N kutbundan dışarıya yönelir. K noktası Hatice’nin N kutbunun sağında olduğundan K’den başlayan alan oku sağa çizilir.
Soru b: Elif’in mıknatısının oluşturduğu alanı ve bileşke manyetik alanı B cinsinden belirtiniz. Kısa Cevap: Elif’in alanı B büyüklüğünde yukarı (↑); bileşke alan √2B büyüklüğünde sağ-yukarı (↗) yönlüdür. Çözüm: Özdeş mıknatıslar aynı eksenel uzaklıkta olduğundan K’de eşit büyüklükte alan oluşturur. Biri sağa, diğeri yukarı yönlü olan alanlar birbirine diktir. Bileşke, Pisagor bağıntısıyla bulunur ve her iki alanla 45° açı yapar.
\[ B_{\text{Elif}}=B \]
\[ B_{\text{bileşke}}=\sqrt{B^2+B^2}=\sqrt{2}\,B \]
\[ \tan\theta=\frac{B}{B}=1 \quad\Rightarrow\quad \theta=45^\circ \]
Soru c: Serbest bırakıldığında Ali’nin arabası hangi yöne doğru hareket etmeye başlar? Kısa Cevap: Araba sol-aşağıya, iki mıknatıs arasındaki açıortay yönüne (↙) hareket etmeye başlar. Açıklama: Demir araba, Hatice’nin mıknatısına doğru sola ve Elif’in mıknatısına doğru aşağı çekilir. Özdeş mıknatıslar ve simetrik yerleşim nedeniyle bu çekimler eşit büyüklüktedir. Bileşke kuvvet sol-aşağı yönlüdür. Demir bir cismin hareket yönü, doğrudan manyetik alan okunun yönü olarak alınmaz.
Soru ç: Her iki mıknatıs ters döndürülürse araba hangi yöne hareket etmeye başlar? Kısa Cevap: Araba yine sol-aşağıya (↙) hareket etmeye başlar. Açıklama: Mıknatısların ters çevrilmesi, K noktasındaki manyetik alanların yönünü tersine çevirir. Ancak demir araba hem N hem S kutbu tarafından çekilir. Bu nedenle soldaki mıknatıs arabayı sola, alttaki mıknatıs aşağı çekmeye devam eder. Bileşke çekim yönü değişmez.
Yönlerin özeti: İlk durumda Hatice’nin alanı →, Elif’in alanı ↑, bileşke alan ↗ yönündedir. Arabanın başlangıç hareketi ↙ yönündedir. Mıknatıslar ters çevrilince bileşke alan ↙ olur; arabanın başlangıç hareketi yine ↙ yönünde kalır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer alıştırmalar için 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
193. sayfadaki kutuplar neden iki farklı biçimde yazılabilir?
Şekilde alan çizgilerinin yön okları verilmemiştir. Bu nedenle kutupların aynı veya zıt olduğu belirlenebilir; bütün N ve S etiketleri birlikte ters çevrilirse yine geçerli bir düzen elde edilir.
İki manyetik alan hangi durumda birbirini sıfırlar?
Aynı noktadaki alanlar eşit büyüklükte ve zıt yönlü olduğunda bileşke alan sıfır olur.
194. sayfadaki bileşke alan neden 2B değildir?
İki alan aynı doğrultuda değildir; birbirine diktir. Bu nedenle büyüklükleri doğrudan toplanmaz, Pisagor bağıntısıyla √2B bulunur.
Mıknatıslar ters çevrildiğinde demir araba neden ters yöne gitmez?
Demir araba her iki kutup tarafından da çekilir. Kutupların değiştirilmesi, mıknatıslara doğru olan çekimi itmeye dönüştürmez.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.