11. Sınıf Fizik Sayfa 152-153-154 Cevapları MEB 2026-2027

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 152-153-154 Cevapları MEB Yayınları, Elektrik ve Manyetizma ünitesinin Başlarken bölümünü kapsamaktadır. Elektrik yükleri, elektriklenme yolları, elektroskop, mıknatısların etkileşimi ve alan kavramlarına ilişkin cevapları aşağıda inceleyebilirsiniz.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 152 Cevapları

Başlarken – 1. Soru: Kavram Haritası

Soru 1: Elektrik yükleri, elektriklenme çeşitleri ve pozitif yüklü elektroskobun davranışıyla ilgili kavram haritasındaki boşlukları doldurunuz.

Kısa Cevap: Elektrik yükleri pozitif ve negatif olabilir. Elektriklenme sürtünme, dokunma ve etki ile gerçekleşir. Elektroskop bölümündeki kutulara soldan sağa pozitif yüklü cisim ve negatif yüklü cisim yazılır.

Açıklama: Kavram haritasını aşağıdaki sırayla tamamlayabilirsiniz.

Elektrik yükü – Üst kutular, soldan sağa: Pozitif (+), negatif (−).

Elektrik yükü – Alt kutular, soldan sağa: Negatif yük, pozitif yük, pozitif yük, negatif yük.

Etkileşimler: Pozitif yük negatif yükü çeker, pozitif yükü iter. Negatif yük pozitif yükü çeker, negatif yükü iter.

Elektriklenme – Soldan sağa: Sürtünme ile elektriklenme, dokunma ile elektriklenme, etki ile elektriklenme.

Elektroskop – Sol kutu: Pozitif yüklü cisim. Pozitif cisim yaklaştırıldığında elektronlar topuza çekilir. Yaprakların pozitif yükü arttığı için yapraklar daha fazla açılır.

Elektroskop – Sağ kutu: Negatif yüklü cisim. Negatif cisim yaklaştırıldığında elektronlar yapraklara doğru itilir. Yapraklar biraz kapanabilir, tamamen kapanabilir veya tamamen kapandıktan sonra yeniden açılabilir.

Önemli bilgi: Cisim elektroskoba dokundurulmuyorsa elektroskobun toplam yükü değişmez; yüklerin dağılımı değişir.

Başlarken – 2. Soru: Mıknatısların Etkileşimi

Soru 2 a: Mıknatısların birbirine uyguladığı kuvvetlerin yönlerini şekiller üzerinde gösteriniz.

Kısa Cevap: Şekil I ve II’de itme, Şekil III’te çekme vardır.

Açıklama: Kuvvet oklarını aşağıdaki yönlerde çiziniz.

Şekil I: N–N kutupları karşı karşıyadır. Soldaki mıknatısın kuvvet oku sola, sağdakinin kuvvet oku sağa çizilir.

Şekil II: S–S kutupları karşı karşıyadır. Soldaki mıknatısa etki eden kuvvet sola, sağdakine etki eden kuvvet sağa yönelir.

Şekil III: N–S kutupları karşı karşıyadır. Soldaki mıknatısın kuvvet oku sağa, sağdakinin kuvvet oku sola çizilir.

Soru 2 b:

Çizdiğiniz kuvvetlerden yararlanarak mıknatıs kutuplarının davranışını açıklayınız.

Kısa Cevap: Aynı kutuplar birbirini iter, zıt kutuplar birbirini çeker.

Açıklama: N–N ve S–S karşılaşmalarında mıknatıslar uzaklaşmaya; N–S karşılaşmasında yaklaşmaya zorlanır. Birbirlerine uyguladıkları kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 153 Cevapları

Başlarken – 3. Soru: Manyetik Alan Eşleştirmesi

Soru 3: Dünya’nın manyetik alanıyla ilgili açıklamaları verilen kavramlarla eşleştiriniz.

Kısa Cevap: Kavramların kitaptaki sırasına göre cevaplar d, ç, c, a, b, e şeklindedir. Aslan eşleştirme dışında kalır.

Açıklama: Eşleştirmeler şöyledir:

Arı – d: Kovandan ayrıldıktan sonra tekrar yuvasını bulan canlı.

Köpek balığı – ç: Güney Afrika’dan Avustralya’ya yüzerek göç eden canlı.

Deniz kaplumbağası – c: Kumsalda yumurtadan çıktıktan sonra denizin yolunu bulan canlı.

Kutup ışıkları – a: Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşmesiyle ilişkili olay.

Pusula – b: Sabit eksen etrafında dönebilen mıknatıslı iğne yardımıyla yön bulma.

Uydu teknolojisi – e: Uzay araçlarının yönelim sistemlerinde manyetik alandan yararlanılması.

Aslan: Verilen açıklamalarla eşleşmez.

Başlarken – 4. Soru: Elektriksel Etkileşim

Soru 4 a: Tarağın küçük kâğıt parçalarını nasıl çektiğiyle ilgili tahminlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Elektriklenmiş tarak, kâğıtta kutuplanma oluşturarak kâğıt parçalarını çeker.

Açıklama: Tarağın elektriksel alanı, başlangıçta nötr olan kâğıttaki yüklerin dağılımını etkiler. Tarağa yakın tarafta zıt işaretli yüklerin etkisi baskın olur. Yakın taraftaki çekim, uzak taraftaki itmeden büyük olduğundan kâğıda tarağa doğru net kuvvet etki eder.

Soru 4 b: Tarağın ve kâğıt parçalarının yüklerinin cinsi hakkındaki tahminlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Saça sürtülen plastik tarak genellikle negatif yüklü, kâğıt parçaları ise başlangıçta nötr olabilir.

Açıklama: Negatif tarak yaklaştırıldığında kâğıdın tarağa yakın bölümünde pozitif yüklerin etkisi baskın hâle gelir. Kâğıdın toplam yükünün pozitif olması gerekmez. Yalnızca çekim gözleminden yüklerin işaretleri kesin olarak belirlenemez.

Soru 4 c: Çubukların yüklerinin cinsi hakkındaki tahminlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Çubuklar zıt işaretli yüklüdür; biri pozitif, diğeri negatiftir.

Açıklama: Çim tohumlarının iki çubuk arasında bağlantı oluşturacak biçimde yönelmesi, zıt yüklerin elektriksel alan desenine uygundur. Görselde yük işaretleri veya alan yönünü gösteren oklar bulunmadığından hangi çubuğun pozitif olduğu söylenemez.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 154 Cevapları

Başlarken – 4. Sorunun Devamı

Soru 4 ç: Tarağa ve kâğıda etki eden elektriksel kuvvetlerin yönü hakkındaki tahminlerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Kâğıda etki eden kuvvet tarağa, tarağa etki eden kuvvet kâğıda doğrudur.

Açıklama: Tarak ve kâğıt birbirini çeker. Birbirlerine uyguladıkları elektriksel kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Bu etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki eder.

Soru 4 d: Elektriksel kuvvet ile elektriksel alanı ilişkilendirerek açıklayınız.

Kısa Cevap: Elektriksel alan içindeki q yüküne etki eden kuvvet, vektörel olarak F = qE bağıntısıyla ifade edilir.

Açıklama: Elektriksel alan, birim pozitif deneme yüküne etki eden elektriksel kuvvettir. Kuvvetin büyüklüğü F = |q|E ile bulunur. Pozitif yüke etki eden kuvvet alanla aynı, negatif yüke etki eden kuvvet alanla zıt yöndedir.

Başlarken – 5. Soru: Manyetik Alan Çizgileri

Soru 5 a: Mıknatısların etkileşimini manyetik alan çizgileriyle ilişkilendiriniz.

Kısa Cevap: Zıt kutupların arasında alan çizgileri bağlantı oluşturur ve çekme görülür. Aynı kutuplar karşılaştığında çizgiler aradan dışa doğru kıvrılır ve itme görülür.

Açıklama: Manyetik alan çizgileri mıknatısın dışında N’den S’ye, içinde S’den N’ye yönelerek kapalı eğriler oluşturur. Çizgiler birbirini kesmez. Alanın güçlü olduğu bölgeler daha sık çizgilerle gösterilir. Demir tozları yerel alan doğrultusunda dizilerek bu deseni görünür kılar.

Soru 5 b: Verilen mıknatısların etkileşimini manyetik alan çizgileri çizerek modelleyiniz.

Kısa Cevap: Şekil I: N–N itmesi; Şekil II: S–S itmesi; Şekil III: N–S çekmesi.

Açıklama: Kitaptaki şekillerin üzerine şu özelliklere uygun çizgiler çiziniz.

Şekil I: Karşılıklı N kutuplarından çıkan çizgileri birbirine bağlamadan üst ve alt bölgelere doğru kıvırınız. Mıknatıs dışındaki oklar N’den S’ye yönelmelidir.

Şekil II: Karşılıklı S kutuplarını birbirine bağlamayınız. Dışarıdan kıvrılarak S kutuplarına giren çizgiler çiziniz ve okları S kutuplarına yöneltiniz.

Şekil III: Aradaki çizgileri soldaki mıknatısın N kutbundan sağdaki mıknatısın S kutbuna bağlayınız. Aradaki oklar soldan sağa yönelmelidir.

Başlarken – 6. Soru: Dünya’nın Manyetik Alanı

Soru 6: Dünya’nın manyetik alan çizgileriyle çubuk mıknatısın manyetik alan çizgileri arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Kısa Cevap: Dünya’nın manyetik alanı, genel görünümü bakımından bir çubuk mıknatısın alanına benzer. Her ikisi de iki kutuplu bir yapıyla modellenebilir.

Açıklama: Her iki modelde alan çizgileri kapalıdır ve kutup bölgelerinde sıklaşır. Dünya’nın manyetik ekseni ile dönme ekseni tam olarak çakışmaz. Pusulanın N ucu coğrafi kuzeye yöneldiğinden coğrafi Kuzey Kutbu yakınındaki bölge manyetik güney kutbu gibi davranır. Bu benzetme, Dünya’nın içinde gerçek bir çubuk mıknatıs bulunduğu anlamına gelmez.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Diğer etkinliklerin ve sayfaların açıklamalı yanıtlarına 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

Elektriklenmiş tarak nötr kâğıdı çekebilir mi?

Evet. Tarağın elektriksel alanı kâğıtta kutuplanmaya neden olabilir. Tarağa yakın bölümdeki zıt yüklerin çekim etkisi baskın olduğundan kâğıt tarağa çekilir.

Pozitif elektroskoba negatif cisim yaklaştırıldığında ne olur?

Yaprakların pozitif yükü azalır ve yapraklar kapanmaya yönelir. Etkinin büyüklüğüne göre biraz kapanabilir, tamamen kapanabilir veya kapandıktan sonra yeniden açılabilir.

Manyetik alan çizgilerinin yönü nasıldır?

Çizgiler mıknatısın dışında N’den S’ye, içinde S’den N’ye yönelir. Kapalı eğriler oluşturur ve birbirini kesmez.

Negatif yüke etki eden elektriksel kuvvet hangi yöndedir?

Negatif yüke etki eden kuvvet elektriksel alanın ters yönündedir. Kuvvetin büyüklüğü F = |q|E bağıntısıyla belirlenir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 152-154 Cevapları MEB Yayınları – Başlarken