10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları MEB Yayınları - 1.16. Soru ve Performans Görevi
Yayınlanma:
Güncelleme:
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları MEB Yayınları, 1.16. Soru kapsamında ivme-zaman, hız-zaman ve konum-zaman grafiklerini ve Sabit İvmeli Hareket performans görevi için örnek çalışmayı içermektedir.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Hareket ünitesindeki 1.16. Soru ile Sabit İvmeli Hareket performans görevinin cevaplarını içermektedir. Bu sayfada bir cismin ivme, hız ve konumunun zamana bağlı değişimi grafiklerle incelenmektedir.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları MEB Yayınları - 1.16. Soru
Cisim başlangıçta 5 m/s hızla hareket etmekte, ilk 5 saniye 4 m/s² ivmeyle hızlanmakta ve sonraki 5 saniye 2 m/s² ivmeyle yavaşlamaktadır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları
1.16. Soru
Soru: Pozitif yönde hareket eden cismin (0-10) s aralığındaki hareketine ait a-t, v-t ve x-t grafiklerini çiziniz. Cevap:
İvme-zaman (a-t) grafiği:
0-5 s arasında ivme +4 m/s², 5-10 s arasında ise -2 m/s²'dir.
Hız-zaman (v-t) grafiği:
Başlangıç hızı 5 m/s'dir.
5. saniyedeki hız:
v = 5 + 4 × 5 = 25 m/s
10. saniyedeki hız:
v = 25 - 2 × 5 = 15 m/s
Grafik (0,5), (5,25) ve (10,15) noktalarından geçer.
Konum-zaman (x-t) grafiği:
İlk 5 saniyedeki yer değiştirme:
x = 5 × 5 + 1/2 × 4 × 5² = 75 m
5-10 s arasındaki yer değiştirme:
Δx = 25 × 5 - 1/2 × 2 × 5² = 100 m
10. saniyedeki konum:
x = 75 + 100 = 175 m
Konum-zaman grafiği (0,0), (5,75) ve (10,175) noktalarından geçer.
İvme-zaman (a-t) grafiği:
0-5 s arasında ivme +4 m/s², 5-10 s arasında ise -2 m/s²'dir.
Hız-zaman (v-t) grafiği:
Başlangıç hızı 5 m/s'dir.
5. saniyedeki hız:
v = 5 + 4 × 5 = 25 m/s
10. saniyedeki hız:
v = 25 - 2 × 5 = 15 m/s
Grafik (0,5), (5,25) ve (10,15) noktalarından geçer.
Konum-zaman (x-t) grafiği:
İlk 5 saniyedeki yer değiştirme:
x = 5 × 5 + 1/2 × 4 × 5² = 75 m
5-10 s arasındaki yer değiştirme:
Δx = 25 × 5 - 1/2 × 2 × 5² = 100 m
10. saniyedeki konum:
x = 75 + 100 = 175 m
Konum-zaman grafiği (0,0), (5,75) ve (10,175) noktalarından geçer.
Performans Görevi - Sabit İvmeli Hareket
Görev: Günlük hayatta karşılaştığınız sabit ivmeli bir hareketi analiz ediniz. Hareket grafiklerinden birini çizerek diğer hareket grafiklerine dönüştürünüz ve matematiksel hesaplamalarla destekleyiniz. Örnek Çalışma-1 (Kısa): Trafik ışığında duran bir otomobilin 2 m/s² sabit ivmeyle 5 saniye hızlandığını düşünelim.
5. saniyedeki hızı: v = 2 × 5 = 10 m/s
Yer değiştirmesi: x = 1/2 × 2 × 5² = 25 m
İvme-zaman grafiği yatay, hız-zaman grafiği doğrusal, konum-zaman grafiği ise parabolik olur. Örnek Çalışma-2 (Uzun): Trafik ışığında bekleyen bir otomobilin ışık yeşile döndüğünde durgun hâlden başlayarak 2 m/s² sabit ivmeyle 5 saniye hızlandığını ele alalım.
Başlangıç hızı: v0 = 0 m/s
İvme: a = 2 m/s²
Süre: t = 5 s
5. saniyedeki hız:
v = v0 + a · t = 0 + 2 × 5 = 10 m/s
5 saniyedeki yer değiştirme:
x = v0 · t + 1/2 · a · t²
x = 1/2 × 2 × 5² = 25 m
İvme-zaman grafiği: 0-5 s boyunca 2 m/s² değerinde yatay bir doğrudur.
Hız-zaman grafiği: (0,0) noktasından başlayıp (5,10) noktasına ulaşan doğrusal bir grafiktir.
Konum-zaman grafiği: (0,0) noktasından başlayıp (5,25) noktasına ulaşan parabolik bir eğridir.
Bu örnekte sabit ivme nedeniyle hız zamanla doğrusal olarak artarken konum daha hızlı değişerek parabolik bir grafik oluşturur.
5. saniyedeki hızı: v = 2 × 5 = 10 m/s
Yer değiştirmesi: x = 1/2 × 2 × 5² = 25 m
İvme-zaman grafiği yatay, hız-zaman grafiği doğrusal, konum-zaman grafiği ise parabolik olur. Örnek Çalışma-2 (Uzun): Trafik ışığında bekleyen bir otomobilin ışık yeşile döndüğünde durgun hâlden başlayarak 2 m/s² sabit ivmeyle 5 saniye hızlandığını ele alalım.
Başlangıç hızı: v0 = 0 m/s
İvme: a = 2 m/s²
Süre: t = 5 s
5. saniyedeki hız:
v = v0 + a · t = 0 + 2 × 5 = 10 m/s
5 saniyedeki yer değiştirme:
x = v0 · t + 1/2 · a · t²
x = 1/2 × 2 × 5² = 25 m
İvme-zaman grafiği: 0-5 s boyunca 2 m/s² değerinde yatay bir doğrudur.
Hız-zaman grafiği: (0,0) noktasından başlayıp (5,10) noktasına ulaşan doğrusal bir grafiktir.
Konum-zaman grafiği: (0,0) noktasından başlayıp (5,25) noktasına ulaşan parabolik bir eğridir.
Bu örnekte sabit ivme nedeniyle hız zamanla doğrusal olarak artarken konum daha hızlı değişerek parabolik bir grafik oluşturur.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Cismin 5. saniyedeki hızı kaç m/s'dir?
Cismin 5. saniyedeki hız büyüklüğü 25 m/s'dir.
Cismin 10. saniyedeki hızı kaç m/s'dir?
Cisim 5-10 s arasında yavaşladığı için 10. saniyedeki hızı 15 m/s'dir.
Cismin 10 saniyedeki konumu kaç metredir?
İlk 5 saniyede 75 m, sonraki 5 saniyede 100 m yer değiştirdiğinden konumu 175 m'dir.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.