10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 42-43 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Hareket ünitesinde yer alan Sabit İvmeli Hareket Çıkış Kartı çalışmalarını, konu öz değerlendirmesini ve yatay doğrultuda sabit ivmeli hareket konusunun başlangıç bölümünü kapsamaktadır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 42-43 Cevapları MEB Yayınları
Bu bölümde cismin hızındaki değişim, ivmenin büyüklüğü ve yönü incelenmektedir. Cisim A-B arasında doğu yönünde düzgün hızlanırken B-C arasında hareket yönünü değiştirmeden düzgün yavaşlamaktadır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları
Çıkış Kartı - Sabit İvmeli Hareket
Soru: a) A konumundaki hızının büyüklüğü 5 m/s olan cisim, 3 m/s² olan ivme büyüklüğü ile 9 s boyunca düzgün hızlanmaktadır. Cismin B konumundaki hız büyüklüğünü hesaplayarak tabloya yazınız ve cismin ivmesinin yönünü tabloya işaretleyiniz. Cevap:
Cisim A-B arasında doğu yönünde hızlanmaktadır.
vB = vA + a · Δt
vB = 5 + (3 × 9)
vB = 5 + 27
vB = 32 m/s
Cismin hızının büyüklüğü arttığı ve hareket yönü doğu olduğu için ivmenin yönü de doğudur.
b) Soru: Cisim B ve C konumları arasında 5 s düzgün yavaşlamakta ve cismin hız büyüklüğü 7 m/s’ye düşmektedir. Cismin bu konumlar arasındaki ivmesinin büyüklüğünü ve yönünü tabloda yer alan ilgili bölüme yazınız. Kısa Cevap: İvmenin büyüklüğü 5 m/s², yönü batıdır. Çözüm: Doğu yönünü pozitif kabul edelim. B’de hız +32 m/s, C’de +7 m/s olduğundan a = (7 − 32) / 5 = −5 m/s² bulunur. Negatif işaret batı yönünü gösterir. Tabloya ivme büyüklüğü olarak 5 yazılır ve yön bölümünde Batı işaretlenir.
Çıkış Kartı Tablosu
| Konum | İlk Hız Büyüklüğü (m/s) | Son Hız Büyüklüğü (m/s) | Geçen Zaman (s) | Hızın Büyüklüğü Artar | Hızın Büyüklüğü Azalır | İvmenin Büyüklüğü (m/s²) | İvmenin Yönü Doğu | İvmenin Yönü Batı |
| A-B | 5 | 32 | 9 | ✓ | | 3 | ✓ | |
| B-C | 32 | 7 | 5 | | ✓ | 5 | | ✓ |
Soru: c) Sabit ivme ile hareket eden bir cismin hızı, ivmenin büyüklüğüne bağlı olarak ne şekilde değişebilir? İvme ile hız değişimi arasındaki ilişkiyi örneklerle açıklayınız. Kısa Cevap: Aynı zaman aralığında ivmenin büyüklüğü arttıkça hızdaki değişimin büyüklüğü de artar. Hız ve ivme aynı yöndeyse cisim hızlanır, zıt yöndeyse cisim yavaşlar.
Detaylı Cevap: Hız değişimi ile ivme arasındaki ilişki Δv = a · Δt bağıntısıyla ifade edilir. Buna göre aynı süre boyunca hareket eden iki cisimden ivmesinin büyüklüğü daha fazla olan cismin hızındaki değişim de daha fazla olur.
Örneğin bir cismin ivmesi 2 m/s² ve hareket süresi 5 s ise hız değişiminin büyüklüğü:
Δv = 2 × 5 = 10 m/s olur.
Başka bir cismin ivmesi 4 m/s² ve hareket süresi yine 5 s ise:
Δv = 4 × 5 = 20 m/s olur.
Bu nedenle aynı sürede ivmesi daha büyük olan cismin hızındaki değişim daha fazladır. İvme hızla aynı yöndeyse hızın büyüklüğü artar; ivme hızın ters yönündeyse hızın büyüklüğü azalır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları
Sabit İvmeli Hareket - Öz Değerlendirme
Soru: Aşağıda verilen ifadeleri konuyu anlama durumunuza göre işaretleyiniz. Örnek Cevap: Konuyu öğrendiyseniz “Konuyu anladım.” seçeneğini işaretleyebilirsiniz. Konuyla ilgili tekrar yapmaya ihtiyaç duyuyorsanız “Konuyu anlamak için zamana ve desteğe ihtiyacım var.” seçeneği işaretlenebilir.
Soru: Sabit İvmeli Hareket ile ilgili öğrendiklerim şunlardır: Örnek Cevap: Sabit ivmeli harekette cismin hızı eşit zaman aralıklarında eşit miktarlarda değişir. İvme, hızdaki değişimin zamana oranıdır. Hız ve ivme aynı yöndeyse cismin hız büyüklüğü artar; zıt yöndeyse hız büyüklüğü azalır.
Soru: Anlamadığım noktalar şunlardır: Örnek Cevap: Hızlanan ve yavaşlayan hareketlerde ivmenin yönünü belirlerken hız ile ivmenin yönünü karıştırdığım noktaları tekrar etmem gerekebilir.
Soru: Konuyu pekiştirmek için yapabileceklerim şunlardır: Örnek Cevap: Sabit ivmeli hareketle ilgili örnek sorular çözebilir, hız ve ivme arasındaki ilişkiyi tekrar edebilir, hız-zaman grafiklerini inceleyebilir ve farklı hareket örneklerini karşılaştırabilirim.
B) Yatay Doğrultuda Sabit İvmeyle Hareket Eden Cisimlerin Hareketi
Sürücüler şehir içerisinde hareket ederken trafik lambaları, yayalar ve trafik yoğunluğu gibi nedenlerle araçlarının hızını sık sık değiştirmek zorunda kalabilir. Bir aracın hızlanması veya yavaşlaması, aracın ivmeli hareket yaptığını gösterir.
Araçların sürekli hızlanıp yavaşlaması enerji ve yakıt tüketimini artırabilir. Şehir içindeki bazı ana arterlerde uygulanan yeşil dalga sistemi, araçların mümkün olduğunca sabit hızla ilerlemesine yardımcı olarak gereksiz hızlanma ve yavaşlamaları azaltmayı amaçlar.
Bilgi: İvmeli hareket nedir? Cevap: Bir cismin ivmesi, hızındaki değişimin zamana oranıdır. Cismin hız vektörü ile ivme vektörü aynı yönlü ise cisim hızlanır. Hız ve ivme vektörleri zıt yönlü ise cismin hız büyüklüğü azalır ve cisim yavaşlar.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Cismin B noktasındaki hız büyüklüğü kaç m/s'dir?
A noktasında 5 m/s hızla hareket eden cisim 3 m/s² ivmeyle 9 s hızlandığı için B noktasındaki hız büyüklüğü 32 m/s olur.
B-C arasındaki ivmenin büyüklüğü ve yönü nedir?
Cisim B-C arasında 32 m/s'den 7 m/s'ye 5 saniyede yavaşlamaktadır. İvmenin büyüklüğü 5 m/s², yönü ise batıdır.
Hız ve ivme aynı yönde olduğunda ne olur?
Hız ve ivme aynı yöndeyse cismin hız büyüklüğü artar. Hız ile ivme zıt yönlerdeyse cismin hız büyüklüğü azalır.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.