2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF KİMYA 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 7Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 113 Puan
Kazanım: KİM.9.1.5
BAĞLAM VE VERİ: Atom numarası 17 için bir öğrenci 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ yazıyor; başka öğrenci 3p orbital kutularına [↑↓][↑↓][↑] yerine [↑↓][↑][↑↓] yazıyor.
1) Atom numarası 6 olan karbonun 2p orbitallerini ↑↓, boş, boş biçiminde gösteren öğrencinin hangi kurala uymadığını açıklayıp düzeltiniz.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) İki orbital şemasının elektron sayısı ve temel hâl açısından karşılaştırmasını yapınız. b) Son kabuktaki elektron sayısını bulunuz. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 213 Puan
Kazanım: KİM.9.1.6
BAĞLAM VE VERİ: Bir katalogda A’nın en yüksek dolu temel enerji düzeyi 2, B’nin 3 olduğu; ikisinin de değerlik katmanında ns² elektron bulunduğu yazıyor.
1) Atom numarası 4 Be ve 12 Mg elementlerinin elektron diziliminden bloklarını, gruplarını ve periyotlarını çıkarınız.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) A ve B’nin olası grup/periyotlarını belirleyiniz. b) Benzer kimyasal özellik beklenmesinin sebebini açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 313 Puan
Kazanım: KİM.9.1.7
BAĞLAM VE VERİ: Bir iyon oluşumu deneyinde P atomu bir elektron veriyor, Q atomu iki elektron alıyor. Başlangıçta her ikisi de nötrdür.
1) Ca atomu (Z=20) Ca²⁺ iyonuna dönüşürken hangi enerji düzeyinden elektron verir? İyonun elektron sayısı ve grup bilgisiyle bağlantıyı kurunuz.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) İyon yüklerini bulunuz. b) P ve Q iyonlarının elektriksel çekimiyle oluşabilecek en basit nötr bileşiğin P:Q sayıca oranını belirleyiniz. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 413 Puan
Kazanım: KİM.9.1.8
BAĞLAM VE VERİ: Aynı elektron sayısına sahip iyonlar için çekirdek protonları: O²⁻=8, F⁻=9, Na⁺=11, Mg²⁺=12; hepsi 10 elektrona sahiptir.
1) P ve S’nin birinci iyonlaşma enerjilerini yalnızca periyottaki konumla tahmin etmek neden yanıltıcı olabilir?
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) İyon yarıçapını büyükten küçüğe sıralayınız. b) Elektron sayısı eşitken proton sayısının etkisini açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 512 Puan
Kazanım: KİM.9.2.1
BAĞLAM VE VERİ: Bir mühendis ısı ve elektrik ileten, ayrıca presle şekillenebilen bir malzeme seçiyor. A numunesinin katı hâlde yüksek iletken, kolay şekillenen metal; B numunesinin sert ve kırılgan kristal olduğu kaydediliyor.
1) Magnezyumun katı hâlde iletken olması, Mg²⁺ iyonlarından oluşan bir iyonik katının iletkenliğiyle neden aynı değildir?
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Hangi numune ve neden seçilmelidir? b) Metalik bağın yönsüz yapısının şekil vermeye katkısını açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 612 Puan
Kazanım: KİM.9.2.2
BAĞLAM VE VERİ: İyon kartlarında X²⁺ ve Y⁻ tanecikleri verilmiştir. X atomunun 2 elektron verdiği, her Y atomunun 1 elektron aldığı bilgisi bulunuyor.
1) Lityum ve flor arasında iyonik bağ oluşurken elektron geçişini ve bileşik formülünü açıklayınız.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Elektron alışverişi ve yük dengesinden bileşik formülünü türetiniz. b) Oluşan katıdaki taneciklerin neden ayrı molekül değil iyonik örgü şeklinde bulunduğunu açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 712 Puan
Kazanım: KİM.9.2.2
BAĞLAM VE VERİ: Bir deneyde iyonik katı elektriği iletmezken eritilmiş hâli iletmektedir. Aynı maddede iyon yükleri değişmemiştir.
1) Potasyum ile kükürt bileşik oluşturduğunda K₂S formülünün nedenini elektron alışverişiyle gösteriniz.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) İletkenlik farkının nedenini tanecik hareketliliğiyle açıklayınız. b) Bu deneyde elektron akışı yerine hangi yük taşıyıcılarının rol oynadığını yazınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
Soru 812 Puan
Kazanım: KİM.9.2.3
BAĞLAM VE VERİ: Azot atomu 5 değerlik elektronu taşır. N₂ molekülünde atomların oktetini tamamlayabildiği kararlı ortak yapı oluşur.
1) N₂ molekülünün üçlü kovalent bağ oluşturmasını atomların değerlik elektron sayısıyla gerekçelendiriniz.
2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Paylaşılan elektron çifti sayısını belirleyiniz. b) Lewis gösteriminde bağ dışı elektron çiftlerini açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 7 · 100 puan
Soru 113 Puan
Kısa Cevap: 1) Hund kuralı ihlal edilmiştir; 2p² elektronları iki ayrı eş enerjili orbitale tek tek ve paralel spinli yerleşir (↑, ↑, boş).
2) Her iki 3p gösterimi 5 elektron içerir ve orbitaller eş enerjili olduğundan eşdeğerdir. Klorun son kabuğu 3s²3p⁵, değerlik elektron sayısı 7’dir.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 13 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (5 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (3 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (2 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 213 Puan
Kısa Cevap: 1) Be: 1s²2s², 2. periyot 2. grup s bloğu; Mg: [Ne]3s², 3. periyot 2. grup s bloğu.
2) Her ikisi 2. gruptadır; A 2., B 3. periyottadır. Dış kabuk ns² olduğundan benzer değerlik elektron düzenine sahiptir.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 13 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (5 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (3 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (2 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 313 Puan
Kısa Cevap: 1) 4s’den iki elektron verir; 18 elektron kalır. Ca 2. grup olduğundan iki değerlik elektronu verir.
2) P⁺, Q²⁻ oluşur. Yük dengesi için iki P⁺ ve bir Q²⁻ gerekir; oran 2:1, formül P₂Q.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 13 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (5 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (3 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (2 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 413 Puan
Kısa Cevap: 1) P 3p³ yarı dolu kararlı düzenlidir; S 3p⁴’te eşleşme itmesi vardır. Bu nedenle P’nin ilk iyonlaşma enerjisi S’den biraz yüksektir.
2) O²⁻>F⁻>Na⁺>Mg²⁺. Aynı sayıda elektron daha çok protonla daha güçlü çekilir, iyon yarıçapı küçülür.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 13 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (5 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (3 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (2 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 512 Puan
Kısa Cevap: 1) Metalde delokalize elektronlar hareket edebilir. İyonik katıda iyonlar örgüde sabittir; eriyik/çözelti hareketli iyonlarla iletir.
2) A metal seçilir. Delokalize elektronlar enerji ve yük taşımaya katkı verir, pozitif iyon katmanları kayarken elektron deniziyle bağ devam eder.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 12 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (4 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (2 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (3 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 612 Puan
Kısa Cevap: 1) Li bir elektron verir Li⁺, F bir elektron alır F⁻ olur; LiF formülü yükleri dengeler.
2) Bir X²⁺ için iki Y⁻ gerekir: XY₂. Zıt yüklü iyonların elektrostatik çekimi çok sayıda iyonu üç boyutlu kristal örgüde bir arada tutar.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 12 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (4 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (2 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (3 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 712 Puan
Kısa Cevap: 1) İki K atomu birer elektron vererek iki K⁺ olur; S iki elektron alarak S²⁻ olur; K₂S nötrdür.
2) Katıda iyonlar örgüde sabittir; eriyikte hareketli katyon ve anyonlar elektrik yükünü taşır. İletkenlik hareketli iyonlardan kaynaklanır.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 12 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (4 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (2 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (3 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
Soru 812 Puan
Kısa Cevap: 1) Her N 5 değerlik elektronu taşır ve oktet için 3 elektron gerektirir; üç çift ortaklaşa kullanılır, N≡N oluşur.
2) Üç ortak elektron çifti vardır; N≡N üçlü kovalent bağ, her N üzerinde bir yalnız çift bulunur.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme: Birinci görevde bilimsel doğruluk ve gerekçe; ikinci görevde verilen veriyi okuma, çıkarım ve kanıt kullanımı ayrı ayrı puanlanır. Bilimsel olarak eşdeğer gerekçeli yanıtlar kabul edilir.
Puanlama: TAM PUAN: 12 puan. 1. görev: kavram, sonuç ve işlemleri bilimsel olarak doğru ortaya koyma (4 p) / 1. görev: gerekçeli açıklama veya uygun örnek (2 p) / 2. görev: verilen bağlamdaki veri/örüntüleri doğru yorumlama (3 p) / 2. görev: çıkarımın kanıtı ve bilimsel gerekçe (3 p). KISMİ PUAN: Her doğru ölçüt kendi puanını kazandırır. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap.
