9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

BAĞLAM VE VERİ: Bir sağlık teknolojisi firması, aynı etkin maddeyi içeren iki tabletin çözünme grafiğini karşılaştırıyor; biri ilk saatte hızla, diğeri dört saatte kademeli madde salıyor.

1) Bir ilaç tabletinin kontrollü salımlı kaplama ile üretilmesi hastaya hangi yararı sağlar? Bu yeniliğin kimyayla bağlantısını açıklayınız.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Kaplamanın hangi özelliğinin değişmiş olabileceğini çıkarınız. b) Yalnız çözünme eğrisinden ilacın hastada kesin daha etkili olduğunu söylemek neden yanlıştır? Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Bir tezgâha kimyasal sıçradığı kayıt edilmiş; öğrenci koruyucu gözlük takmamış, dökülmenin ne olduğunu bilmeden kâğıt havluyla silmeye başlamış.

1) Eldivensiz çalışan bir öğrenci, kimyasal dökülen masayı çıplak elle siliyor. İki güvenlik ihlalini belirtip doğru müdahale sırasını yazınız.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Hangi iki karar riski artırmıştır? b) Uygun ilk müdahale ve bildirim sürecini planlayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: İki farklı gazla yapılan katot ışını tüpü deneyinde negatif elektrottan çıkan ışının elektrik alan altında pozitif levhaya saptığı gözleniyor. Gaz değiştirildiğinde ışının yük/kütle oranı değişmiyor. Öğrencilerden biri ışının gaz atomuna özgü olduğunu, diğeri bütün atomlarda bulunan ortak bir parçacıktan oluştuğunu savunuyor.

a) Hangi öğrencinin yorumu verilerle daha iyi desteklenmektedir? İki deney bulgusunu kanıt gösteriniz.
b) Bu deneylerin Dalton'un atom modelinin hangi varsayımını değiştirmeyi gerektirdiğini açıklayınız.
c) Deneyin elektronun atom içindeki kesin konumunu belirleyip belirlemediğini gerekçelendiriniz.

BAĞLAM VE VERİ: Bir öğrenci altın levha deneyinin sonuçlarını aşağıdaki gözlem sıklıklarıyla özetliyor: 10.000 alfa taneciğinin 9.850'si neredeyse düz geçiyor; 140'ı küçük açılarla, 10'u büyük açıyla sapıyor. Öğrenci 'Atomun bütün hacmi yoğun maddeyle doludur' sonucuna varıyor.

a) Gözlemlerin yüzde dağılımını yaklaşık hesaplayınız.
b) Öğrencinin çıkarımını değerlendiriniz; hangi gözlem atomun büyük bölümünün boşluklu olduğuna kanıt sağlar?
c) Az sayıdaki büyük açılı sapma çekirdeğin hangi iki özelliğine işaret eder? Gerekçelendirin.

BAĞLAM VE VERİ: Bir fizikokimya deneyinde 2p alt kabuğunun üç yönelimli orbitalinin spektrum çizgileri çakışırken 2s sinyali farklı enerji düzeyinde görülüyor.

1) Bir öğrenci “4s baş kuantum sayısı daha büyük olduğundan 3d her zaman daha düşük enerjiye sahiptir.” diyor. Bu çıkarımın eksikliğini açıklayınız.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Yönelim ile bağıl enerji arasındaki ilişkiye dair önerme oluşturunuz. b) Aynı n değerinin aynı enerjiye sahip olmayı neden zorunlu kılmadığını açıklayınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Bir laboratuvar çizelgesinde çok elektronlu atomlardaki üç alt kabuğun bağıl enerji sırası 3s = 1 birim, 3p = 2 birim, 4s = 3 birim olarak gösteriliyor. 3p alt kabuğundaki üç orbital birbirine eş enerji düzeyinde. Öğrenci 'Bir düzeydeki orbital sayısı arttıkça o düzeydeki her orbitalin enerjisi de artar' diyor.

a) Bu iddiayı çizelgeye göre değerlendiriniz; alt kabuk enerjisi ile orbital sayısını ayırınız.
b) 3s ve 3p'nin ana enerji düzeyleri aynı olduğu hâlde bağıl enerjilerinin farklı oluşunu açıklayınız.
c) Eş enerjiye sahip 3p orbitallerinin sayısını ve toplam elektron kapasitesini yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Atom numarası 17 için bir öğrenci 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ yazıyor; başka öğrenci 3p orbital kutularına [↑↓][↑↓][↑] yerine [↑↓][↑][↑↓] yazıyor.

1) Atom numarası 17 olan klorun elektron dizilimini yazıp değerlik elektron sayısını belirleyiniz; hangi orbital grubunun tam dolmadığını belirtiniz.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) İki orbital şemasının elektron sayısı ve temel hâl açısından karşılaştırmasını yapınız. b) Son kabuktaki elektron sayısını bulunuz. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.