9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

BAĞLAM VE VERİ: Bir gıda üreticisinin kayıtlarında oksijen geçirgenliği düşük ambalajdaki meyvenin renk değişiminin diğerine göre yavaş olduğu, ancak iki grubun saklama sıcaklıklarının farklı olduğu yazıyor.

1) Soğuk zincirle taşınan gıdaların ambalajlarına oksijen tutucu paket konulmaktadır. Bu uygulamanın kimya ile ilişkisini ve besin kalitesine etkisini açıklayınız.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Oksijenin olası rolüne dair bilimsel çıkarım yapınız. b) Sıcaklık farkı nedeniyle neden kesin nedensellik kurulamaz ve nasıl adil karşılaştırma yapılır? Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Bir laboratuvar kayıt çizelgesinde sıvı şişesi C üzerinde yalnızca "renksiz", şişe D üzerinde ise "saf su" etiketi görülüyor. Bir öğrenci renkleri eşit olduğundan ikisinin içilebilir olduğunu iddia ediyor.

1) Etiketi silinmiş iki şeffaf şişedeki sıvıların hangisinin içme suyu olduğunu anlamak için tadına bakma önerisini değerlendiriniz; güvenli işlem öneriniz.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Gözlenen tek fiziksel özelliğin neden yeterli kanıt olmadığını belirtiniz. b) Güvenli tanımlama ve kullanım için iki işlem yazınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Deney kaydı A: negatif yüklü parçacıklar keşfedildi. Kayıt B: altın levhaya gönderilen parçacıkların çoğu sapmadan geçti, çok azı büyük açıyla saptı. Kayıt C: hidrojen yalnız belirli dalga boylarında ışık yayıyor.

1) Bir öğrenci “Atomun yapısı bir kez keşfedildiği için atom modeli artık değişemez.” diyor. Elektron ve çekirdeğin keşfinden örnekle iddiayı değerlendiriniz.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Bu üç bulguyu açıklamaya çalışan atom modelleriyle ilişkilendiriniz. b) Model değişirken hangi bilimsel açıklama korunmuş, hangisi değişmiştir? Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Bir bilim müzesinde üç etiket bulunuyor: X "atom dolu ve bölünemez küre", Y "elektronlar pozitif yük içinde", Z "pozitif yük küçük bir çekirdekte". Yanındaki altın levha deneyinin sonuçları da gösteriliyor.

1) Rutherford modeli elektronun çekirdek çevresindeki hareketinin kararlılığını açıklamakta yetersizdi. Bohr’un enerji düzeyleri varsayımı bu sorunla nasıl ilişkilidir?

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) X, Y, Z modellerini kronolojik eşleştiriniz. b) Altın levha sonucunun özellikle hangi modeli yetersiz kıldığını gerekçelendiriniz. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Bir simülasyon ekranında çok elektronlu atomlar için artan bağıl enerji sırası şöyle gösteriliyor: 2s (1), 2p (2), 3s (3), 3p (4), 4s (5), 3d (6). Aynı p alt kabuğunun üç orbitali aynı değer taşıyor.

1) 4s ve 3d alt kabuklarının dolma sırasını temel hâl atomlarında açıklayınız. Enerji sırasının her koşulda sabit olduğunu söylemek doğru mudur?

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Farklı temel enerji düzeylerinde 4s ile 3d için yalnız n sayısına bakmanın neden yanıltıcı olduğunu açıklayınız. b) Aynı alt kabuktaki üç p orbitalinin enerjisiyle ilgili veri temelli kural yazınız. Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.

BAĞLAM VE VERİ: Tabloda orbital türleri ve kapasiteleri verilmiştir: s→1 orbital/2 e⁻, p→3 orbital/6 e⁻, d→5 orbital/10 e⁻. 3s, 3p ve 3d çok elektronlu atomlarda farklı bağıl enerjilere sahiptir.

1) 2p alt kabuğunda üç orbital, 3s alt kabuğunda bir orbital bulunur. Her birinin alabileceği en fazla elektron sayısını ve bunun gerekçesini yazınız.

2) Verileri kullanarak aşağıdaki incelemeyi yapınız: a) Aynı n=3 düzeyinde kapasiteleri ve enerjileri karşılaştırınız. b) Orbital sayısı tek başına elektronların hangi sırayla dolacağını belirler mi? Yargılarınızı verilen kanıtlarla ilişkilendirerek yazınız.