Pusula neden kuzeyi gösterir? İğnesi nasıl yön bulur?
Pusula neden kuzeyi gösterir?
Soru: Pusula neden kuzeyi gösterir?
Kısa Cevap: Pusulanın iğnesi küçük bir mıknatıstır. Serbestçe dönebilen bu iğne, Dünya’nın manyetik alanının etkisiyle yönelir. Başka bir manyetik etki bulunmadığında kuzeyi gösteren ucu, bulunduğu yerdeki manyetik kuzey doğrultusunu gösterir.
Detaylı Cevap: Dünya’nın çevresinde manyetik alan bulunur. Bu alan, pusuladaki mıknatıs iğnesine döndürücü etki uygular. Yatay tutulan pusulanın iğnesi, alanın yatay bileşeni doğrultusunda dengeye gelir. Ancak manyetik kuzey ile coğrafi kuzey her yerde aynı doğrultuda olmadığından pusula, her zaman tam olarak coğrafi kuzeyi göstermez.
Pusulanın içinde mıknatıs var mı?
Manyetik pusulanın iğnesi mıknatıslanmıştır. İğnenin kuzey ve güney olmak üzere iki kutbu vardır. Düşük sürtünmeyle dönebildiği için Dünya’nın manyetik alanına uygun bir doğrultuya yerleşebilir.
İğnenin kuzeyi gösteren ucu çoğunlukla kırmızı renkle veya N harfiyle belirtilir. Renk, yön bulmayı sağlayan özellik değildir; yalnızca iğnenin hangi ucunun takip edileceğini gösterir.
Manyetik kuzey ile coğrafi kuzey aynı mı?
Coğrafi kuzey, Dünya’nın dönme eksenine göre tanımlanan kuzey yönüdür. Manyetik kuzey ise pusulanın bulunduğu yerde Dünya’nın manyetik alanına göre belirlenen doğrultudur.
Bu iki doğrultu arasındaki açıya manyetik sapma açısı denir. Sapma açısı bulunulan yere ve zamana göre değişebilir. Bu nedenle hassas harita çalışmalarında pusula yönü kullanılırken gerekli düzeltme yapılır.
Pusula neden bazen yanlış yön gösterir?
Pusula yalnızca Dünya’nın alanından etkilenmez. Yakınındaki güçlü mıknatıslar, bazı demir ve çelik eşyalar veya elektrik akımı taşıyan iletkenler de iğnenin yönünü değiştirebilir. İğne, bulunduğu yerdeki bileşke manyetik alanın yatay doğrultusuna yönelir.
Manyetik etkileşimlerin başka örneklerini görmek için mıknatısların günlük hayattaki kullanım alanlarını inceleyebilirsiniz. Farklı alanların pusulayı nasıl etkilediğine ilişkin uygulamalar ise pusula iğnesinin yönelimiyle ilgili sorularda ele alınmaktadır.
Mıknatıslar günlük hayatta nerelerde kullanılır?
Pusula ve manyetik alan: Sayfa 196-197 cevapları
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Pusula her zaman tam kuzeyi gösterir mi?
Hayır. Manyetik pusula, bulunduğu yerdeki manyetik alana göre yönelir. Manyetik sapma ve çevredeki manyetik etkiler nedeniyle gösterdiği yön coğrafi kuzeyden farklı olabilir.
Pusulayı çevirince iğne neden aynı doğrultuda kalır?
Pusulanın gövdesi çevrilse de serbestçe hareket eden iğne, manyetik alan doğrultusuna yeniden yerleşir. Böylece gövdenin üzerindeki yön işaretlerine göre konumu değişebilir.
Pusulanın yanına mıknatıs konulursa ne olur?
Mıknatısın alanı, pusulanın bulunduğu yerdeki bileşke alanı değiştirir. Bu nedenle iğne sapabilir ve Dünya’nın alanına göre belirlenen kuzey doğrultusunu göstermeyebilir.
Diğer etkinlik ve sorular için 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.