Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Ders Kitabı Sayfa 79-83 Cevapları Meb Yayınları

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Ünite – Ölçme ve Değerlendirme Sayfa 79 Cevapları | MEB Yayınları

A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlarının başına “D”, yanlış olanlarının başına “Y” harfini yazınız.

1- İslam hukuku yöntem ve ilkelerini fıkıh ilminin verilerinden elde eder.
Cevap: D
2- İslam, ahlak ile hukuku birbirinden bağımsız olarak değerlendirir.
Cevap: Y
3- İslam’ın temel ilkelerine ters olmamak şartıyla insanların örf, âdet, gelenek ve görenekleri de İslam hukukunda yer bulabilir.
Cevap: D

4- İslam hukukunda ceza sadece suçu işleyene değil, aynı zamanda suçlunun yakınlarına da uygulanır.
Cevap: Y

5- İslam hukuku hem birey hem kamu yararını birlikte gözetir.
Cevap: D

B. Yukarıda verilen kelimelerden uygun olanlarıyla cümleleri tamamlayınız.

(kıyas, icma, edille-i şeriyye, teklif, mükellef, fıkıh)

1- Dinî hükümleri delilleriyle bilmeyi konu edinen ilme fıkıh denir.

2- Dinî bir meselenin hükmünde İslam âlimlerinin görüş birliği etmesine icma denir.

3- Kur’an ve sünnetteki bir hüküm ile mukayese ederek yeni bir hüküm belirlemeye kıyas denir.

4- Yüce Allah’ın dinî hükümlerinden sorumlu ve yükümlü tuttuğu kişiye mükellef denir.

5- Dinî hükümler için delil oluşturan kaynaklara edille-i şeriyye denir.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1)

1. Ünite – Ölçme ve Değerlendirme
   Sayfa 80 Cevapları | MEB Yayınları**

C. Aşağıdaki soruları dikkatle okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.

Soru 1: Verilen metinden hareketle İslam hukukuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Cevap: D

Açıklama: Metinde, İslam hukukunun ana kaynaklarının Kur’an ve sünnet olduğu, içtihat yoluyla yeni hükümlerin üretilebildiği ve İslam hukukunun yeni meseleler karşısında çözüm üretebildiği açıkça ifade edilmektedir.
Ancak “Bir meselenin hükmü Kur’an ve sünnette bulunmuyorsa yeni hüküm verilmez.” yargısı metne aykırıdır. Çünkü metin, içtihat yoluyla yeni hükümlerin verilebildiğini belirtmektedir.

Soru 2: İslam hukukunun temel özelliklerini sıralayan öğrenciler aşağıdaki ilkelerden hangisine değinmemiştir?

Cevap: D – Suç ve ceza arasında denge

Açıklama:

• Ahmet: Kamu yararının gözetilmesi
• Mehmet: Tekliflerde kolaylık
• Ali: Helallerde genişlik
• Ayşe: Suçun şahsiliği

Öğrenciler tarafından suç ve ceza arasında denge ilkesine değinilmemiştir.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) 3. Ünite – Ölçme ve Değerlendirme Sayfa 81 Cevapları | MEB Yayınları

3. Soru: İslam hukukunun temel kaynaklarını tanımlayan ifadelerin karşılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

Doğru Cevap: B

Ayrıntılı Açıklama:

• I. “İslam’ın inanç, ibadet, ahlak ve muamelata dair bütün temel ilke ve hükümlerinin kaynağıdır.” → Kur’an-ı Kerim
• II. “Hz. Muhammed’in (s.a.v.) sözlerini, fiillerini ve onay verdiği davranışları kapsar.” → Sünnet
• III. “Bir meselede İslam âlimlerinin ittifak ettiği görüşü ifade eder.” → İcma
• IV. “Hükmü bulunmayan bir meseleyi dinî delilli bir hükümle mukayese ederek yeni hükümler çıkarma metodudur.” → Kıyas

Bu eşleştirmelerin tamamı B seçeneğinde doğru şekilde verilmiştir.

4. Soru: Buna göre İslam hukukuyla ilgili çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

Doğru Cevap: B – Yalnız II

Ayrıntılı Açıklama: Metinde;

• İslam hukukunun ahlakla bütünleşik olduğu,
• İbadet, ahlak ve hukukun bir bütün oluşturduğu,
• Adaletin hem ahlakın hem de hukukun temel ilkesi olduğu açıkça vurgulanmaktadır.

Ancak “İslam hukukunda kişisel haklar kamu yararının önündedir.” yargısı metne aykırıdır. Çünkü İslam hukukunda kamu yararı, bireysel çıkarların önünde tutulur.

Bu nedenle yalnız II. çıkarıma ulaşılamaz.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) 3. Ünite – Ölçme ve Değerlendirme Sayfa 82 Cevapları | MEB Yayınları

5. Soru: Verilen rivayette aşağıdakilerden hangisi açıklanmaktadır?

Doğru Cevap: C – İslam’da hüküm verirken takip edilmesi gereken yöntem

Ayrıntılı Açıklama: Muaz b. Cebel (ra) rivayetinde, bir meseleyle karşılaşıldığında önce Kur’an’a, ardından sünnete, bunlarda hüküm bulunamazsa içtihada başvurulacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, İslam hukukunda hüküm verirken izlenen sistemli ve aşamalı yöntemi ortaya koymaktadır.

6. Soru: Verilen hadis İslam hukukunun hangi temel ilkesiyle ilgilidir?

Doğru Cevap: A – Suçun şahsiliği

Ayrıntılı Açıklama: Hadiste, herkesin yalnızca kendi işlediği suçtan sorumlu olduğu, bir kişinin başkasının suçu nedeniyle cezalandırılamayacağı ifade edilmektedir. Bu ilke, İslam hukukunda suçun şahsiliği esasına dayanmaktadır.

7. Soru: İslam âlimlerinin yeni bir hüküm çıkarırken kullandıkları bu metoda verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: D – Kıyas

Ayrıntılı Açıklama: Kur’an-ı Kerim’de şarabın haram kılınma gerekçesi olan sarhoşluk ve aklı örtme özelliği, aynı özelliğe sahip diğer içkilere uygulanmıştır. Ortak gerekçeye dayanarak yeni hüküm çıkarma yöntemi kıyas olarak adlandırılır.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Ünite – Ölçme ve Değerlendirme Sayfa 83 Cevapları | MEB Yayınları

D. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Soru: İslam hukukunun mahiyetini kısaca açıklayınız.

Cevap: İslam hukuku, insanın Allah’a, kendisine ve topluma karşı sorumluluklarını düzenleyen ilke ve kurallar bütünüdür. Kur’an-ı Kerim ve sünneti temel alır, adalet, hak, sorumluluk ve düzen esasına dayanır. Amacı toplumsal huzuru sağlamak ve insanı hem dünyada hem ahirette iyiliğe yönlendirmektir.

2. Soru: İslam hukuku ile fıkıh ilmi arasındaki bağlantıyı açıklayınız.

Cevap: Fıkıh, İslam hukukunun teorik ve ilmî yönünü oluşturan ilim dalıdır. İslam hukuku uygulanabilir kurallar bütünü iken, fıkıh bu kuralların delillerini, yöntemlerini ve hükümlerini ortaya koyar. Kısaca, fıkıh İslam hukukunun anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlar.

3. Soru: İslam hukukunun temel ilkileri nelerdir? Kısaca açıklayınız.

Cevap: İslam hukukunun temel ilkileri şunlardır:

• Adalet: Herkesin hakkının eksiksiz verilmesi.
• Suçun şahsiliği: Ceza sadece suçu işleyene uygulanır.
• Helallerde genişlik: Yasaklanmamış olan şeyler serbesttir.
• Tekliflerde kolaylık: İnsan gücünü aşan yükümlülük yoktur.
• Suç ve ceza arasında denge: Ceza, suça uygun olmalıdır.
• Kamu yararının gözetilmesi: Toplumun genel menfaati esas alınır.

4. Soru: İslam hukukunun kaynakları nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: İslam hukukunun temel kaynakları şunlardır:

• Kur’an-ı Kerim: İslam hukukunun birinci ve en temel kaynağıdır.
• Sünnet: Hz. Muhammed’in (s.a.v.) sözleri, fiilleri ve onaylarıdır.
• İcma: İslam âlimlerinin bir konuda görüş birliği etmesidir.
• Kıyas: Hükmü bulunmayan bir meselenin, benzer bir hükümle karşılaştırılarak çözülmesidir.

Bu kaynaklar birlikte kullanılarak dinî hükümler belirlenir.

5. Soru: İslam hukuku ile İslam ahlakı arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Cevap: İslam hukuku ve İslam ahlakı birbirini tamamlayan iki unsurdur. Hukuk, toplumsal düzeni kurallar ve yaptırımlarla sağlar; ahlak ise bireyin vicdanını ve iç denetimini geliştirir. Ahlaklı bireyler hukuka gönüllü olarak uyar. Bu nedenle ahlak hukukun ruhunu, hukuk ise ahlakın toplumsal güvencesini oluşturur.