11. Sınıf Fizik Sayfa 177-178 Cevapları MEB 2026-2027

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 177-178 Cevapları MEB Yayınları bölümünde 9 ve 10. alıştırmalar çözülmektedir. Yüklü yağmur damlalarının hareketi, düzgün elektriksel alandaki kuvvetler ve paralel levhalar arasında hızlanan parçacığın hareketi aşağıda açıklanmıştır.

İçindekiler

Sayfa 177 Cevapları (9. Alıştırma: Yüklü Yağmur Damlaları)
Sayfa 178 Cevapları (10. Alıştırma: Paralel Levhalar)

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 177 Cevapları

9. Alıştırma: Elektriksel Alandaki Yağmur Damlaları

K, L ve M damlalarının yükleri sırasıyla +q, +2q ve −q olarak verilmiştir. L damlası sabit hızla düştüğünden ivmesi ve üzerindeki bileşke kuvvet sıfırdır. Hava direnci ihmal edildiği için L’nin ağırlığı elektriksel kuvvetle dengelenir.

Soru a: Yeryüzü ve bulutun yük cinslerini belirterek elektriksel alanın yönünü çiziniz. Kısa Cevap: Yeryüzü pozitif, bulut negatiftir. Elektriksel alan yeryüzünden buluta, yani yukarıya yönelir. Açıklama: L pozitif yüklüdür. Sabit hızlı düşebilmesi için aşağı yönlü ağırlığının yukarı yönlü elektriksel kuvvetle dengelenmesi gerekir. Pozitif yüke etki eden kuvvet alanla aynı yönlü olduğundan alan yukarı doğrudur. Alan çizgileri pozitif yeryüzünden çıkıp negatif bulutta sonlanacak şekilde çizilir.

Soru b: Damlalara etki eden elektriksel kuvvetlerin yön ve büyüklüklerini karşılaştırınız. Kısa Cevap: FL = 2FK = 2FM. K ve L’nin elektriksel kuvvetleri yukarı, M’ninki aşağı yönelir. Çözüm: Düzgün alanda kuvvet büyüklüğü F = |q|E’dir. Bu nedenle FK = qE, FL = 2qE ve FM = qE bulunur. Negatif yüklü M’nin kuvveti alanın ters yönündedir.

Soru c: K damlası da sabit hızla düşerse K ve L’nin ağırlıklarını karşılaştırınız. Kısa Cevap: GL = 2GK. Çözüm: İki damla da sabit hızlıysa her birinin ağırlığı elektriksel kuvvetine eşittir. K için GK = qE, L için GL = 2qE olur. Böylece L’nin ağırlığı K’nin ağırlığının iki katıdır.

Soru ç: K ve L’nin kütleleri aynıysa K damlasının hareketi nasıl olur? Kısa Cevap: K damlası aşağı doğru hızlanır; ivmesinin büyüklüğü g/2 olur. Çözüm: Ortak kütle m olsun. L sabit hızlı olduğundan mg = 2qE’dir. K’ye aşağı doğru mg, yukarı doğru qE etki eder. Net kuvvet mg − qE = mg/2 olur. aK = (mg/2)/m = g/2 bulunur. K zaten aşağı hareket ettiği için sürati artar.

Soru d: M damlasının hareketini yorumlayınız. Kısa Cevap: M damlası aşağı yönde sabit ivmeyle hızlanır. Açıklama: M negatif yüklü olduğundan elektriksel kuvvet aşağı yönelir. Ağırlığı da aşağı yönlüdür. Kuvvetler toplanır: Fnet = mM g + qE. Dolayısıyla aM = g + qE/mM olur. İdeal düzgün alanda yük ve kütle değişmediği için ivme sabittir ve g’den büyüktür.

10. Alıştırma: Doğrusal Parçacık Hızlandırıcı

Alıştırmanın metni ve şekli 177. sayfanın sonunda, a ve b soruları 178. sayfadadır. B levhası pozitif, A levhası negatiftir. Levhalar V potansiyel farkı sağlayan üretece bağlıdır ve aralarında d uzaklık bulunmaktadır.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 178 Cevapları

10. Alıştırmanın Devamı: Alan Çizgileri ve Parçacığın Hareketi

Soru a: Levhalar arası mesafe veya üretecin potansiyel farkı artırıldığında elektriksel alan çizgilerinin yeni biçimini çiziniz. Kısa Cevap: V sabitken d artarsa alan azalır ve çizgiler daha seyrek çizilir. d sabitken V artarsa alan artar ve çizgiler daha sık çizilir. Açıklama: Paralel levhalar arasında E = V/d’dir. Her iki durumda da alan çizgileri levhalara dik, birbirine paralel ve B’den A’ya yönelmiş olmalıdır. Çizgi sıklığı alan büyüklüğünü temsil eder.

Durum	Alan Büyüklüğü	Çizimde Gösterilecek Özellik
İlk durum	E = V/d	B’den A’ya yönelen paralel ve eşit aralıklı çizgiler.
V sabit, d artırılıyor.	Azalır.	Levhalar daha uzak, alan çizgileri daha seyrek çizilir.
d sabit, V artırılıyor.	Artar.	Levhaların aralığı korunur, alan çizgileri daha sık çizilir.

Örnek: d iki katına çıkarılırsa alan E/2’ye düşer. V iki katına çıkarılırsa alan 2E olur. Levhalar üretece bağlı olduğundan uzaklık değişiminde potansiyel fark sabit tutulmaktadır.

Soru b: B levhasından serbest bırakılan m kütleli, +q yüklü parçacığın ivmesini ve A’ya ulaşma süresini q, V, d ve m cinsinden bulunuz. Kısa Cevap: a = qV/(md) ve t = √(2md²/qV) = d√(2m/qV). İvme B’den A’ya yönelir. Çözüm: E = V/d olduğundan elektriksel kuvvet F = qE = qV/d’dir. Newton’ın II. Hareket Yasası’ndan a = F/m = qV/(md) bulunur. Süre Hesabı: Parçacık serbest bırakıldığından ilk hızı sıfırdır. Sabit ivmeli harekette d = at²/2 yazılır. Buradan t = √(2d/a) elde edilir. İvme yerine yazıldığında t = √(2md²/qV) bulunur.

Faraday Kafesi: Araştırmaya Hazırlık

Sayfanın devamında Faraday kafesi konusuna geçilmektedir. Hazırlık yönergesi, güvenilir kaynaklardan bilgi toplanmasını ve araştırmanın kaynak bilgisiyle düzenlenmesini istemektedir.

Araştırma Yönergesi: Faraday kafesi ve kullanım alanları hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi toplayınız. Kısa Cevap: Faraday kafesi, iletken bir yapıyla çevrili bölgeyi dış elektriksel etkilerden koruma ilkesine dayanır. Örnek Cevap: Elektrostatik dengede iletkendeki yükler yeniden dağılır ve iç bölgede dış elektriksel alanın etkisi engellenebilir. Hassas ölçüm odaları, ekranlanmış kablolar ve elektronik cihaz muhafazaları kullanım örnekleridir. Kaynak Düzeni: Araştırmada kullanılan kurum veya yazar adı, içerik başlığı, yayın bilgisi ve erişim tarihi kaydedilmelidir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI

Diğer konu ve alıştırmaların çözümlerini 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında bulabilirsiniz.

Açıklamalar ve Örnek Cevaplar

177. sayfada bulut neden negatif yüklüdür?

Pozitif yüklü L damlasının sabit hızla düşmesi için elektriksel kuvvet yukarı yönelmelidir. Alan da yukarı yönlüdür; çizgiler pozitif yeryüzünden negatif buluta uzanır.

K ile L eşit kütleliyse K neden sabit hızlı düşmez?

K’nin yükü L’nin yükünün yarısıdır. Ağırlıkları eşitken K’ye uygulanan yukarı yönlü elektriksel kuvvet daha küçüktür. Net kuvvet aşağı yönelir ve K hızlanır.

Levhalar arası uzaklık artırıldığında alan her zaman azalır mı?

Bu soruda levhalar üretece bağlı ve potansiyel fark sabit olduğundan E = V/d’ye göre azalır. Sonuç değerlendirilirken hangi büyüklüğün sabit tutulduğu belirtilmelidir.

Parçacığın A levhasına ulaşma süresi nasıl bulunur?

Önce a = qV/(md) hesaplanır. İlk hız sıfır olduğundan d = at²/2 kullanılarak t = √(2md²/qV) elde edilir.

11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 177-178 Cevapları MEB Yayınları – Düzgün Elektriksel Alan