Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Ders Kitabı Sayfa 111-115 Cevapları Meb Yayınları

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Sayfa 111 Cevapları – MEB Yayınları

A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlarının başına “D”, yanlış olanlarının başına “Y” harfini yazınız.

Kısa Cevap: 1. D | 2. D | 3. Y | 4. D | 5. Y

1. D → Ahlak, insanın doğasında bulunan bir özelliktir.
2. D → İyi huy ve davranışlar güzel ahlak olarak ifade edilir.
3. Y → Verilen tanım tazim değil, takva kavramıyla ilgilidir.
4. D → Kur’an-ı Kerim’i anlamaya çalışmak, ahlaki bir sorumluluktur.
5. Y → Bu ifade ubudiyet değil, Peygamberimize sevgi ve saygı için okunan salavatı anlatır.

B. Yukarıda verilen kelimelerden uygun olanlarıyla cümleleri tamamlayınız.
(reca, ahlak, muhabbet, ittiba, üsveihasene, takva)

Kısa Cevap: 1. ahlak | 2. üsveihasene | 3. reca | 4. takva | 5. ittiba

1. “Yaratılış, huy, karakter” anlamına gelen kavram ahlaktır.
2. Hz. Muhammed (s.a.v.), güzel ahlakıyla tüm insanlığa üsveihasene (en güzel örnek) olmuştur.
3. Müminlerin affedileceğini umut etmesine reca denir.
4. Allah’ın emir ve yasaklarına uyma bilinci takva olarak adlandırılır.
5. Peygamberimizin söz ve davranışlarına uymaya ittiba denir.

C. Aşağıdaki soruları dikkatle okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.

1. Soru: İslam ahlakıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kısa Cevap: A şıkkı

A şıkkı yanlıştır. Çünkü İslam ahlakının temel kaynağı örf ve gelenekler değil; Kur’an ve Sünnettir.

Diğer seçenekler doğrudur:

• B) Güzel ahlak, insanın olgunlaşmasını sağlar.
• C) İslam ahlakı, Kur’an ve sünnete göre yaşamaktır.
• D) İyi ve kötü davranışlar ahlakın konusudur.
• E) İnsanların Allah’a ve diğer varlıklara karşı sorumlulukları ahlak kapsamındadır.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Sayfa 112 Cevapları – MEB Yayınları

2. Soru : Verilen hadisler aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına örnek oluşturur?

Kısa Cevap: E şıkkı

Hadislerde, güzel ahlakın mümin için ne kadar değerli olduğu ve Allah katında büyük bir öneme sahip olduğu açıkça ifade edilmektedir.

“Kıyamet gününde müminin terazisinde güzel ahlaktan daha ağır bir şey bulunmaz.” hadisi, güzel ahlakın ahiretteki değerini vurgular. Diğer hadis ise, insanlara karşı iyi davranmanın ve kötülükten uzak durmanın önemini anlatır.

Bu nedenle hadisler, İslam dininde güzel ahlakın önemini açıklamaktadır. Bu da doğru cevabın E şıkkı olduğunu gösterir.

3. Soru: Numaralanmış ifadelerde sırasıyla hangi kavramların tanımlarına yer verilmiştir?

Kısa Cevap: A şıkkı

I. “İnsanın iyi veya kötü olarak vasıflandırılmasına yol açan manevi nitelikler…” → Bu tanım ahlak kavramına aittir.

II. “İnsanın bedeni, zihni ve ahlaki açıdan gelişmesini ve olgunlaşmasını sağlamak…” → Bu ifade terbiye kavramını açıklar.

III. “Yapılması istenen iş, tamamlanmış görev ve sorumluluk…” → Bu tanım ise vazife kavramına aittir.

Bu sıralamaya göre doğru cevap A şıkkıdır (Ahlak – Terbiye – Vazife).

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Sayfa 113 Cevapları – MEB Yayınları

4. Soru: Verilen hadislerde ahlakın;

I. Eğitim
II. İman
III. Hukuk
IV. İbadet
alanlarından hangileriyle ilişkisine değinilmiştir?

Kısa Cevap: D şıkkı (II ve IV)

Verilen hadislerde, ahlakın iman ve ibadetle olan güçlü ilişkisi vurgulanmaktadır.

• İlk hadiste, iman ile ahlak arasında doğrudan bir bağ kurulmuştur. İmanın olgunluğu, güzel ahlakla tamamlanır.
• İkinci hadiste ise, oruç ibadeti ile ahlak ilişkisi ele alınmıştır. Kişi oruç tutarken kötü davranışlardan uzak durmalıdır.

Bu nedenle hadislerde ahlakın iman (II) ve ibadet (IV) alanlarıyla ilişkisine değinilmiştir.

5. Soru: Verilen ayetlerde Müslümanların Allah’a (cc) karşı vazifelerinden hangilerine sırasıyla değinilmiştir?

Kısa Cevap: C şıkkı (Takva – Ubudiyet – Muhabbet)

Ayetler incelendiğinde sırasıyla şu kavramlar öne çıkmaktadır:

1. İlk ayette, Allah katında en değerli olanların sakınanlar (takva sahibi olanlar) olduğu belirtilir.
2. İkinci ayette, Allah’a kulluk edilmesi gerektiği ifade edilerek ubudiyet (kulluk) vurgulanır.
3. Üçüncü ayette ise iman edenlerin Allah’a olan sevgisinin (muhabbet) daha güçlü olduğu anlatılır.

Bu sıralamaya göre doğru cevap C şıkkıdır.

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Sayfa 114 Cevapları – MEB Yayınları

6. Soru: Hz. Muhammed’e (s.a.v.) karşı teslimiyet, muhabbet ve sünnetine ittiba gibi bazı vazifelerimiz vardır.
Aşağıdaki ayetlerden hangisi verilen bu vazifelerle ilişkili değildir?

Kısa Cevap: B şıkkı

Verilen ayetlerin çoğu, Peygamberimize sevgi, bağlılık, itaat ve örnek alma gibi görevlerimizi anlatmaktadır.

• A, C, D ve E şıkları, Peygamberimize olan bağlılık, sevgi ve itaatle ilgilidir.
• B şıkkı ise sadece Peygamberimizin görevini (tebliğ etmek) açıklamaktadır, bu nedenle verilen vazifelerle doğrudan ilgili değildir.

Bu yüzden doğru cevap B şıkkıdır.

7. Soru: “Müslüman; elinden ve dilinden insanların güvende olduğu kimse, mümin de insanların malları ve canları hususunda kendisine güvendiği kimsedir.” (Nesâî, Îman, 8)

Bu hadisin vermek istediği mesaja uygun hareket eden bir kimsenin;
I. sözünde durmak
II. kul hakkına girmek
III. mahremiyeti ihlal etmek
IV. can ve mal emniyetini sağlamak

davranışlarından hangilerini yapması beklenmez?

Kısa Cevap: C şıkkı (II ve III)

Hadiste, Müslümanın güvenilir, dürüst ve başkalarına zarar vermeyen bir kişi olması gerektiği vurgulanmaktadır.

• I (sözünde durmak) ve IV (can ve mal güvenliğini sağlamak) olumlu davranışlardır ve yapılması beklenir.
• II (kul hakkına girmek) ve III (mahremiyeti ihlal etmek) ise kötü davranışlardır ve yapılmaması gerekir.

Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır (II ve III).

Ortaöğretim Temel Dinî Bilgiler (İslam 1) Sayfa 115 Cevapları – MEB Yayınları

1. Soru: İslam ahlakının gayesi ve konusunu bir ayet ve hadis örneği vererek açıklayınız.

Kısa Cevap: İslam ahlakının gayesi, insanı iyi ve erdemli bir birey haline getirmektir.
Konusu ise insanın davranışlarını düzenleyerek Allah’a ve insanlara karşı sorumluluklarını belirlemektir.

İslam ahlakının temel gayesi, insanın güzel ahlak sahibi olarak hem dünyada hem ahirette mutlu olmasını sağlamaktır. Bu ahlak anlayışı, insanın davranışlarını düzenler ve onu kötülüklerden uzaklaştırır.

Kur’an-ı Kerim’de: “Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve akrabaya yardım etmeyi emreder…” (Nahl 16/90) ayeti, ahlakın temelini açıklar.

Hz. Muhammed (s.a.v.) ise: “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” buyurarak ahlakın önemini vurgulamıştır.

2. Soru: Ahlak ile terbiye arasındaki ilişkiyi örnek vererek açıklayınız.

Kısa Cevap: Terbiye, insanın ahlaki yönden gelişmesini sağlar.
Ahlak, terbiyenin sonucunda ortaya çıkan güzel davranışlardır.

Terbiye, insanın eğitilmesi ve olgunlaştırılması sürecidir. Bu süreçte birey doğruyu öğrenir ve davranışlarını buna göre şekillendirir.

Ahlak ise bu eğitimin sonucunda ortaya çıkan davranış biçimidir. Örneğin, küçük yaşta saygı ve dürüstlük eğitimi alan bir çocuk büyüdüğünde ahlaklı bir birey olur.

3. Soru: Allah’a (cc) ve Peygamberimize karşı vazifelerimiz nelerdir? Yazınız.

Kısa Cevap: Allah’a karşı görevlerimiz; iman etmek, ibadet etmek ve emirlerine uymaktır.
Peygamberimize karşı görevlerimiz ise onu sevmek, örnek almak ve sünnetine uymaktır.

Allah’a (cc) karşı vazifelerimiz; inanmak, ibadet etmek, emir ve yasaklarına uymak ve şükretmektir.

Peygamberimize karşı ise; onu sevmek, saygı göstermek, sünnetine uymak ve onun yolundan gitmek temel görevlerimizdir.

4. Soru: Kur’an-ı Kerim’e karşı vazifelerimiz nelerdir? Yazınız.

Kısa Cevap: Kur’an’ı okumak, anlamak ve hayatımıza uygulamak en önemli görevlerimizdir.
Ona saygı göstermek ve öğütlerini yerine getirmek gerekir.

Kur’an-ı Kerim’e karşı vazifelerimiz; onu doğru okumak, anlamaya çalışmak ve hayatımıza rehber edinmektir. Ayrıca Kur’an’a saygı göstermek, hükümlerine uymak ve başkalarına öğretmek de görevlerimiz arasındadır.

5. Soru: İnsanlara karşı vazifelerimizi kul hakkı bağlamında açıklayınız.

Kısa Cevap:Kul hakkı, insanların haklarına saygı göstermeyi gerektirir.
Kimseye zarar vermemek ve adaletli olmak en temel görevdir.

Kul hakkı, bir insanın başka bir insanın hakkını ihlal etmemesi anlamına gelir. İslam’da kul hakkı çok önemlidir ve affedilmesi için hak sahibinin rızası gerekir.

Bu nedenle insanlar; başkalarının malına zarar vermemeli, yalan söylememeli, iftira atmamalı ve adaletli davranmalıdır. Toplumda huzur ve güvenin sağlanması, kul hakkına riayet edilmesiyle mümkündür.