Meddiarız, Meddilazım ve Meddilin Arasındaki Farklar Nelerdir?
Yayınlanma:
Meddiarız, meddilazım ve meddilin arasındaki farklar nelerdir? Oluşumları, sükûn çeşitleri, uzatma hükümleri ve örnekleri açıklamalı karşılaştırma tablosunda.
Meddiarız, meddilazım ve meddilin arasındaki farklar, kullanılan harfe ve sükûnun çeşidine bakılarak anlaşılır. Meddiarız ve meddilazımda med harfi, meddilinde ise harfilin bulunur.
Meddiarız, Meddilazım ve Meddilin Arasındaki Farklar Nelerdir?
Soru: Meddiarız, meddilazım ve meddilin kurallarının benzer ve farklı yönleri nelerdir?Kısa Cevap: Meddiarızda med harfinden sonra sükûnuarız, meddilazımda med harfinden sonra sükûnulazım bulunur. Meddilinde ise harfilinden sonra sükûnuarız veya sükûnulazım gelir.Detaylı Cevap: Bu üç med çeşidinin oluşmasında sükûn etkilidir. Meddiarız, kelime sonunda durulduğunda oluşur. Meddilazım hem dururken hem geçerken uygulanır. Meddilin ise med harfi yerine harfilinle oluşur. Meddiarız ve meddilazımda med harfinden önceki harfin sesi; meddilinde harfilinin kendisi uzatılır.
Üç Med Çeşidinin Karşılaştırılması
| Özellik | Meddiarız | Meddilazım | Meddilin |
|---|---|---|---|
| Kullanılan harf | Med harfi | Med harfi | Harfilin |
| Sükûn çeşidi | Sükûnuarız | Sükûnulazım | Sükûnuarız veya sükûnulazım |
| Durmanın etkisi | Kelime sonunda durulunca oluşur. | Durulsa da geçilse de uygulanır. | Hurufımukattaa dışındaki örneklerde durulunca oluşur. |
| Uzatılan | Med harfinden önceki harf | Med harfinden önceki harf | Harfilinin kendisi |
| Yavaş okuyuş ölçüsü | Dört elif | Dört elif | Üç elif |
| Uzatmanın hükmü | Caiz | Vacip | Caiz |
| Örnek | كَرِيمٌ kelimesinde durulması | كَافَّةً | خَوْفٌ kelimesinde durulması |
Ölçü Notu: Tablodaki uzatma miktarları, 6. sınıf MEB Kur’an-ı Kerim ders kitabındaki yavaş okuyuş açıklamalarına göre verilmiştir. Meddiarız ve meddilinde okuyuş biçimine göre ölçü değişebilir; uygulama öğretmenin örnek okuyuşuyla çalışılmalıdır.
Örneklerle Meddiarız, Meddilazım ve Meddilin
- Meddiarız – كَرِيمٌ: Kelimede durulduğunda م sakinleşir. Öncesindeki med harfi nedeniyle ر uzatılır. Son harekesiyle geçildiğinde bu geçici sükûn ortadan kalkar.
- Meddilazım – كَافَّةً: Med harfinden sonra şeddeli ف vardır. Şedde kalıcı sükûn içerdiği için ك uzatılır. Durmak veya geçmek bu kuralı ortadan kaldırmaz.
- Meddilin – خَوْفٌ: Öncesi üstün olan cezimli و harfilindir. Kelimede durunca ف sakinleşir ve و yumuşak biçimde uzatılır.
Kuralları Ayırt Etmek İçin Nelere Bakılır?
- İlgili yerde med harfi mi, harfilin mi bulunduğunu belirlerim.
- Bu harften hemen sonra sükûn bulunup bulunmadığını kontrol ederim.
- Med harfinden sonra geçici sükûn varsa meddiarız, kalıcı sükûn varsa meddilazım olduğunu belirlerim.
- Harfilinden sonra geçici veya kalıcı sükûn varsa meddilin uygularım.
Meddilinde Her Zaman Durmak Gerekir mi?
Kelime sonlarındaki örneklerde meddilin genellikle vakıf yapıldığında oluşur. Ancak hurufımukattaadan ع harfinin “ayn” şeklindeki okunuşunda harfilinden sonra kalıcı sükûn vardır. Bu yüzden meddilini yalnızca geçici sükûnla oluşan bir kural olarak düşünmemeliyiz.
Deftere Yazılabilecek Kısa Özet
Örnek Cevap: Meddiarız geçici sükûnla, meddilazım kalıcı sükûnla oluşur. İkisinde de med harfi bulunur. Meddilin ise harfilinle oluşur ve geçici veya kalıcı sükûn içerebilir. Ortak özellikleri, sükûnun etkisiyle uzatma yapılmasıdır.
6. SINIF KUR’AN-I KERİM DERS KİTABI CEVAPLARI
Med çeşitleriyle ilgili etkinliklere 6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Meddiarız ile meddilazımın temel farkı nedir?
Meddiarızda geçici sükûn, meddilazımda kalıcı sükûn bulunur.
Hangi kuralda harfilin uzatılır?
Meddilinde harfilinin kendisi uzatılır.
Bu üç med çeşidinin ortak özelliği nedir?
Üçünün oluşmasında da sükûn etkilidir.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.