Göller oluşumlarına göre nasıl sınıflandırılır?
Yayınlanma:
Göller, oluşum süreçlerine göre yerlikaya gölleri, set gölleri ve relikt göller olarak sınıflandırılabilir. Tektonik hareketler, volkanizma, çözünme, buzullar ve doğal ya da yapay engeller göl oluşumunda etkili olur.
Göller oluşumlarına göre nasıl sınıflandırılır?
Soru: Göller oluşumlarına göre nasıl sınıflandırılır?
Kısa Cevap: Göller, oluşumlarına göre yerlikaya gölleri, set gölleri ve relikt göller şeklinde sınıflandırılabilir. Göl çanağının oluşmasında tektonizma, volkanizma, karstlaşma, buzullar ve meteorit çarpmaları; set göllerinde ise suyun önünü kapatan engeller etkilidir.
1. Yerlikaya gölleri
Açıklama: Yeryüzünde farklı süreçlerle oluşan çukurluklarda suların birikmesiyle meydana gelir.
- Tektonik göller: Yer kabuğu hareketleriyle oluşan çöküntü alanlarında gelişir. Baykal Gölü örnektir.
- Volkanik göller: Krater ve kaldera gibi volkanik çukurluklarda oluşur. Nemrut Kaldera Gölü örnektir.
- Karstik göller: Çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlardaki karstik çukurlarda oluşur.
- Buzul gölleri: Buzulların aşındırmasıyla oluşan çukurlarda suların birikmesiyle meydana gelir.
- Meteorit gölleri: Meteorit çarpmalarının oluşturduğu çukurlarda gelişir.
2. Set gölleri
Bir çukurluğun veya vadinin önünün kapanması ve suyun engelin gerisinde birikmesiyle oluşur. Gölün türü, seti meydana getiren malzemeye veya sürece göre belirlenir.
- Lav set gölleri: Lavların oluşturduğu engelin gerisinde birikir.
- Heyelan set gölleri: Heyelan malzemesinin vadiyi kapatmasıyla oluşur. Tortum Gölü örnektir.
- Alüvyal set gölleri: Akarsuların biriktirdiği malzemelerin engel oluşturmasıyla gelişir.
- Kıyı set gölleri: Kıyı birikintilerinin bir koyu denizden ayırmasıyla oluşur.
- Moren set gölleri: Buzulların taşıdığı malzemelerin oluşturduğu setlerin gerisinde gelişir.
- Diğer set gölleri: Traverten, buzul veya resif gibi engellerin etkisiyle oluşabilir.
- Yapay set gölleri: İnsanların yaptığı baraj gibi engellerin gerisinde oluşur. Atatürk Baraj Gölü örnektir.
Su kaynaklarının sınıflandırılması: Sayfa 66 cevapları
3. Relikt göller
Geçmişte daha geniş bir su kütlesinin parçası olup zamanla bağlantısını kaybederek kalıntı hâlinde kalan göllerdir. Hazar Gölü bu gruba örnek gösterilir.
Göllerin oluşumunda birden fazla süreç etkili olabilir mi?
Evet. Bazı göllerin gelişiminde farklı süreçler birlikte rol oynar. Bu göller karma oluşumlu olarak da tanımlanabilir. Örneğin Van Gölü’nün gelişiminde tektonik yapı ile volkanik set oluşumu birlikte etkilidir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinliklere 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Volkanik göl ile lav set gölü arasındaki fark nedir?
Volkanik göl, krater veya kaldera gibi volkanik bir çukurlukta oluşur. Lav set gölü ise lavların oluşturduğu engelin gerisinde su birikmesiyle gelişir.
Baraj gölleri doğal göl müdür?
Hayır. İnsanların oluşturduğu engellerin gerisinde biriktikleri için yapay göllerdir.
Bir göl hem tektonik hem volkanik etkilerle oluşabilir mi?
Evet. Gölün çanağının oluşması ve suların tutulmasında farklı süreçler birlikte etkili olabilir.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.