9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 55-57 Cevapları MEB Yayınları, Etkinlik 1.8 Atom Orbitallerinin Bağıl Enerjileri ile Kontrol Noktası 1.4 sorularının çözümlerini içermektedir. Orbitallerin enerji sıralaması ve enerji seviyelerindeki orbital sayıları öğrenci seviyesinde açıklanmıştır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 55-57 Cevapları MEB Yayınları
Bu etkinlikte s, p, d ve f orbitallerinin bağıl enerjileri karşılaştırılmaktadır. Öğrenciler aynı ve farklı enerji seviyelerindeki orbitalleri inceleyerek enerji sıralaması hakkında çıkarım yapmaktadır. Kontrol Noktası 1.4 bölümünde ise orbital ve elektron sayıları arasındaki ilişki değerlendirilmektedir.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 55 Cevapları
Etkinlik 1.8 - Atom Orbitallerinin Bağıl Enerjileri
Sayfa 55'te 1s, 2s, 3s, 4s; 2p, 3p; 3d ve 4d orbitallerine ait görseller verilmiştir. Bu görseller aynı orbital türünün farklı enerji seviyelerindeki büyüklüklerini ve farklı orbital türlerinin şekillerini karşılaştırmak için kullanılmaktadır. Etkinliğin soruları 56. sayfada devam etmektedir.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 56 Cevapları
1. Soru: Enerji seviyesi artışına bağlı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjileri nasıl değişmektedir? Bu soruya verdiğiniz yanıtı gerekçelendirerek önerme şeklinde yazınız. Cevabınızı oluştururken atom orbitalleri görsellerini kullanınız. Örnek cevap: Enerji seviyesi arttıkça aynı tür atom orbitalinin bağıl enerjisi artar. Görsellerde enerji seviyesi yükseldikçe orbitallerin büyüklüğünün de arttığı görülmektedir. Örneğin 1s < 2s < 3s < 4s şeklinde sıralama yapılabilir.
2. Soru: Bir atomda elektronun temel enerji seviyesinden 2s ve 2p orbitallerine uyarılması için gereken enerji sıralaması 2p > 2s şeklindedir. Buna göre aynı enerji seviyesindeki farklı tür orbitallerin enerjileri aynı mıdır? Bu orbitallerin birbirlerine göre bağıl enerji seviyeleri hakkında önermelerinizi yazınız. Önermelerinizi yazarken tüm orbital türlerini karşılaştırmanız ve gerekçeler sunmanız önemlidir. Örnek cevap: Aynı enerji seviyesinde bulunan farklı tür orbitallerin bağıl enerjileri aynı değildir. Aynı enerji seviyesi için genel sıralama s < p < d < f şeklindedir. Örneğin 2s orbitalinin enerjisi 2p orbitalinden daha düşüktür. Orbital türü değiştikçe elektronun çekirdekle etkileşimi de değiştiği için bağıl enerji farklılaşır.
3. Soru: Önermelerinizden yola çıkarak 3. enerji seviyesinde bulunacak orbitallerin bağıl enerjilerini düşükten yükseğe sıralayınız. Cevap: 3s < 3p < 3d
4. Soru: Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine dair belirlediğiniz önermelerinizi arkadaşlarınızın önermeleriyle karşılaştırınız. Hangilerinin bilimsel verilere dayandığını çok yönlü bakış açısıyla değerlendirerek tartışınız. Tartışmanın sonucuna göre kendi önermenizi değerlendirerek önermenizdeki zayıf ve güçlü tarafları belirleyiniz. Önermenizde zayıf bulduğunuz tarafları nasıl geliştirebileceğinizi yazınız. Örnek cevap: Önerim, aynı tür orbitallerde enerji seviyesi yükseldikçe bağıl enerjinin arttığı ve aynı enerji seviyesinde s < p < d < f sıralamasının bulunduğu yönündedir. Güçlü tarafı, verilen görseller ve enerji bilgileriyle uyumlu olmasıdır. Zayıf tarafı ise farklı enerji seviyelerindeki orbitallerin birbirleriyle sıralanmasını tek başına açıklamamasıdır. Enerji diyagramını inceleyerek bu kısmı geliştirebilirim.
5. Soru: Aşağıda verilen atom orbitallerinin bağıl enerji diyagramını inceleyerek atom orbitallerinin bağıl enerjileriyle ilgili önermelerinizi diyagramdaki verilerle karşılaştırınız. Geçerli olan ve olmayan önermelerinizi listeleyiniz. Örnek cevap:
Geçerli önermeler:
• Aynı tür orbitalde enerji seviyesi yükseldikçe bağıl enerji artar.
• Aynı enerji seviyesindeki farklı orbital türlerinin bağıl enerjileri aynı değildir.
• Aynı enerji seviyesinde genel olarak s < p < d < f sıralaması vardır.
• Farklı enerji seviyelerindeki orbitallerin enerjileri birbiri içine geçebilir. Örneğin 4s orbitalinin enerjisi 3d orbitalinden daha düşüktür.
Geçersiz önermeler:
• Aynı enerji seviyesindeki bütün orbitaller eşit enerjiye sahiptir.
• Bir orbitalin enerjisi yalnızca enerji seviyesine bağlıdır.
• 3s, 3p ve 3d orbitallerinin bağıl enerjileri aynıdır.
9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 57 Cevapları
6. Soru: Geçersiz önermelerinizi ayıklayarak atom orbitallerinin bağıl enerjilerine dair geçerli tahminleriniz doğrultusunda atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin çıkarımlarınızı yazınız. Örnek cevap: Atom orbitallerinin bağıl enerjisinin hem enerji seviyesine hem de orbital türüne bağlı olduğu sonucuna ulaşırım. Aynı tür orbitalde enerji seviyesi arttıkça bağıl enerji artar. Aynı enerji seviyesinde ise genel olarak s < p < d < f sıralaması görülür. Ayrıca farklı enerji seviyelerindeki orbitallerin enerji sıraları birbiri içine geçebilir.
7. Soru: Atom orbitallerinin bağıl enerji diyagramını kullanarak bir atomun orbital enerjilerini düşükten yükseğe sıralayınız. Cevap: 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s < 4d < 5p < 6s
Kontrol Noktası 1.4
1. Soru: İlk 4 enerji seviyesindeki orbitalleri yazarak her enerji seviyesindeki toplam orbital sayısını belirleyiniz. Cevap:
1. enerji seviyesi: 1s bulunur. Toplam 1 orbital vardır.
2. enerji seviyesi: 2s ve 2p bulunur. 1 tane s ve 3 tane p olmak üzere toplam 4 orbital vardır.
3. enerji seviyesi: 3s, 3p ve 3d bulunur. 1 s + 3 p + 5 d olmak üzere toplam 9 orbital vardır.
4. enerji seviyesi: 4s, 4p, 4d ve 4f bulunur. 1 s + 3 p + 5 d + 7 f olmak üzere toplam 16 orbital vardır.
2. Soru: Bir orbital en fazla iki elektron alabilir. Buna göre ilk 4 enerji seviyesi için her bir enerji seviyesinde bulunabilecek en fazla elektron sayısını belirleyiniz. Cevap:
1. enerji seviyesi: 2 elektron
2. enerji seviyesi: 8 elektron
3. enerji seviyesi: 18 elektron
4. enerji seviyesi: 32 elektron
3. Soru: Enerji seviyelerindeki orbital sayısıyla enerji seviyesinde bulunabilecek en fazla elektron sayısı arasındaki örüntüyü yazınız. Belirlediğiniz örüntüyü arkadaşlarınızın örüntüleriyle karşılaştırarak örüntülerdeki benzerlik ve farklılıkları belirtiniz. Örnek cevap: Bir enerji seviyesinde bulunabilecek en fazla elektron sayısı, o seviyedeki toplam orbital sayısının iki katıdır. n. enerji seviyesinde n² orbital bulunduğundan en fazla elektron sayısı 2n² olur. Arkadaşlarımın sonuçlarıyla karşılaştırdığımda sayıların aynı, örüntüyü ifade etme şeklimizin ise farklı olabileceğini gördüm.
4. Soru: Atom orbitallerinin enerjileri ile ilgili içeriğe ulaşmak için yandaki karekodu akıllı cihazınıza okutunuz. Cevap: Karekoddaki içerikte atom orbitallerinin enerjileri incelenmektedir. Orbitallerin bağıl enerjileri enerji seviyesine ve orbital türüne göre farklılık gösterebilir. Elektronlar daha düşük enerjili bir orbitalden daha yüksek enerjili bir orbitale geçerken enerji alır, daha düşük enerjiye geçerken enerji verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aynı enerji seviyesindeki s, p, d ve f orbitallerinin enerji sırası nasıldır?
Bağıl enerji düşükten yükseğe genel olarak s < p < d < f şeklindedir.
3s, 3p ve 3d orbitallerinin enerji sırası nedir?
Düşükten yükseğe 3s < 3p < 3d şeklindedir.
İlk dört enerji seviyesinde kaç orbital vardır?
Sırasıyla 1, 4, 9 ve 16 orbital bulunur.
İlk dört enerji seviyesinde en fazla kaç elektron bulunabilir?
Sırasıyla 2, 8, 18 ve 32 elektron bulunabilir.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.