9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 97-101 Cevapları MEB Yayınları - Hareketin Temel Kavramları - 6. Etkinlik
Yayınlanma:
Güncelleme:
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 97-101 cevaplarında anlık sürat, hız, ortalama hız, anlık hız ve ivme kavramları ile hareketin temel kavramlarının skaler-vektörel özellikleri açıklanmaktadır.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 97-101 Cevapları MEB Yayınları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı Kuvvet ve Hareket ünitesindeki 6. Etkinliğin VII-XI. aşamaları ile B Bölümüne göre hazırlanmıştır. Bu bölümde anlık sürat, hız, ortalama hız, anlık hız, ivme, skaler ve vektörel nicelikler sayısal örnekler ve günlük yaşam uygulamaları üzerinden ele alınmaktadır.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 97 Cevapları
6. Etkinlik - VII. Aşama: Anlık Sürat
1) Aracın dijital saatlerinde görünen anları ve sürat göstergelerini dikkate alarak şehir içi, şehirler arası ve otoyoldaki sürati kaç km/h’tir? Cevap:
Şehir içi: 50 km/h
Şehirler arası: 90 km/h
Otoyol: 120 km/h
Şehir içi: 50 km/h
Şehirler arası: 90 km/h
Otoyol: 120 km/h
2) Görüntülerin her birinin çekilmesi anlık bir olaydır. Zaman ve sürat arasındaki ilişkiden yararlanarak anlık sürat kavramını tanımlayınız. Kısa Cevap: Anlık sürat, hareketlinin belirli bir andaki süratidir.
Detaylı Cevap: Hareket eden bir aracın sürati zaman içinde değişebilir. Sürat göstergesinin herhangi bir anda gösterdiği değer, aracın o andaki anlık süratini verir. Örneğin gösterge saat 10.25'te 90 km/h gösteriyorsa aracın o andaki anlık sürati 90 km/h'tir.
VIII. Aşama - Hız
1-a) A noktasından B noktasına giden sporcu için yer değiştirme kaç m’dir? Cevap: Yer değiştirme A noktasından B noktasına doğru 250 mdir.
1-b) K noktasından L noktasına giden sporcu için yer değiştirme kaç m’dir? Cevap: Yer değiştirme K noktasından L noktasına doğru 180 mdir.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 98 Cevapları
VIII. Aşama - Hız
2) A noktasından B noktasına giden sporcunun hareketi 50 s sürmüştür ve hızının büyüklüğü 5 m/s’dir. K noktasından L noktasına giden sporcunun hareketi 30 s sürmüştür ve hızının büyüklüğü 6 m/s’dir. Yer değiştirme, yön ve hız kavramları arasındaki ilişkiden yararlanarak hız kavramını tanımlayınız. Kısa Cevap: Hız, hareketlinin birim zamanda yaptığı yer değiştirmedir.
Çözüm:
Birinci sporcu için: 250 m / 50 s = 5 m/s
İkinci sporcu için: 180 m / 30 s = 6 m/s
Hız, yer değiştirmeye bağlı olduğundan yön bilgisi içerir ve vektörel bir niceliktir.
Birinci sporcu için: 250 m / 50 s = 5 m/s
İkinci sporcu için: 180 m / 30 s = 6 m/s
Hız, yer değiştirmeye bağlı olduğundan yön bilgisi içerir ve vektörel bir niceliktir.
Hız = Yer Değiştirme / Geçen Zaman
IX. Aşama - Ortalama Hız
1-a) Öykü A noktasından B noktasına geldiğinde yer değiştirmesi kaç m olur? Cevap: A noktasından B noktasına doğru 100√2 m olur.
1-b) Öykü A noktasından C noktasına geldiğinde yer değiştirmesi kaç m olur? Cevap: A noktasından C noktasına doğru 200 m olur.
2-a) Yusufhan K noktasından M noktasına geldiğinde yer değiştirmesi kaç m olur? Cevap: K noktasından M noktasına doğru 50 m olur.
2-b) Yusufhan K noktasından N noktasına geldiğinde yer değiştirmesi kaç m olur? Cevap: K noktasından N noktasına doğru 30 m olur.
3) Yön, zaman, yer değiştirme ve hız kavramları arasındaki ilişkiden yararlanarak ortalama hız kavramını tanımlayınız. Kısa Cevap: Ortalama hız, toplam yer değiştirmenin toplam geçen zamana oranıdır.
Çözüm:
Öykü için: 200 m / 25 s = 8 m/s
Yusufhan için: 30 m / 10 s = 3 m/s
Burada hesaplamada alınan yol değil, hareketlinin ilk ve son konumu arasındaki yer değiştirme kullanılır.
Öykü için: 200 m / 25 s = 8 m/s
Yusufhan için: 30 m / 10 s = 3 m/s
Burada hesaplamada alınan yol değil, hareketlinin ilk ve son konumu arasındaki yer değiştirme kullanılır.
Ortalama Hız = Toplam Yer Değiştirme / Toplam Geçen Zaman
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 99 Cevapları
X. Aşama - Anlık Hız
1) K ve L araçlarının belirtilen zamanlardaki hız büyüklüklerini tablolara yazınız. Cevap: Şekilde verilen anlık hız büyüklükleri aşağıdaki gibidir.
| Zaman | K Aracı Hız Büyüklüğü | L Aracı Hız Büyüklüğü |
|---|---|---|
| 0 s | 0 m/s | 0 m/s |
| 1 s | 2 m/s | 4 m/s |
| 2 s | 4 m/s | 8 m/s |
| 3 s | 6 m/s | 12 m/s |
| 4 s | 8 m/s | 16 m/s |
2) Tabloya yazdığınız hız büyüklükleri anlık hız değerleridir. Zaman ve hız arasındaki ilişkiden yararlanarak anlık hızın tanımını yazınız. Kısa Cevap: Anlık hız, hareketlinin belirli bir andaki hızıdır.
Detaylı Cevap: Hareketlinin hızı zaman içinde değişebileceği için her anda farklı bir hız değeri bulunabilir. Belirli bir anda ölçülen bu hız değerine anlık hız denir. Hız vektörel olduğundan anlık hız da büyüklük ve yön bilgisi içerir.
XI. Aşama - İvme
1) K ve L araçlarının hız büyüklüklerindeki değişim kaç m/s’dir? Cevap:
K aracı: Hız büyüklüğünde 8 m/s artma vardır.
L aracı: Hız büyüklüğünde 4 m/s azalma vardır.
K aracı: Hız büyüklüğünde 8 m/s artma vardır.
L aracı: Hız büyüklüğünde 4 m/s azalma vardır.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 100 Cevapları
XI. Aşama - İvme
2) Araçların hareketi 4 s sürmüştür. K ve L araçlarının ivmelerinin büyüklükleri sırasıyla +2 m/s² ve -1 m/s²’dir. Hız değişimi, zaman ve yön arasındaki ilişkiden yararlanarak ivme kavramını tanımlayınız. Kısa Cevap: İvme, hareket hâlindeki bir cismin birim zamandaki hız değişimidir.
Çözüm:
K aracının hız değişimi +8 m/s olduğundan: +8 / 4 = +2 m/s²
L aracının hız değişimi -4 m/s olduğundan: -4 / 4 = -1 m/s²
Pozitif değer hızın seçilen pozitif yönde arttığını, negatif değer ise hız değişiminin ters yönde olduğunu gösterir.
K aracının hız değişimi +8 m/s olduğundan: +8 / 4 = +2 m/s²
L aracının hız değişimi -4 m/s olduğundan: -4 / 4 = -1 m/s²
Pozitif değer hızın seçilen pozitif yönde arttığını, negatif değer ise hız değişiminin ters yönde olduğunu gösterir.
İvme = Hız Değişimi / Geçen Zaman
6. Etkinlik - B Bölümü
1) Hareketin temel kavramları arasından üç kavramı grup arkadaşlarınızla fikir birliği içinde seçiniz. Bu kavramların uygunluğu ile ilgili öğretmeninizden onay alınız. Not: Bu aşamada resmî cevap anahtarında belirli bir yazılı cevap beklenmemektedir. Öğrenciler kendi gruplarıyla üç kavram seçmelidir. Örneğin sürat, anlık sürat ve ortalama sürat seçilebilir.
2) Seçtiğiniz kavramları sürat cezaları ve trafikte yeşil dalga sistemi ile ilişkilendireceğiniz eğlenceli senaryolar oluşturunuz. Not: Bu aşamada da tek bir doğru cevap yoktur. Öğrencilerin seçtikleri hareket kavramlarını sürat sınırı ve yeşil dalga sistemiyle ilişkilendiren özgün bir senaryo oluşturmaları beklenmektedir.
3) Grup arkadaşlarınızla oluşturduğunuz senaryoyu aşağıdaki alana yazınız. Örnek Cevap: Ece, şehir içinde 50 km/h sürat sınırı bulunan bir yolda otomobille ilerlemektedir. Aracın sürat göstergesinde bir anda 65 km/h değerini gördüğünde bunun aracın anlık sürati olduğunu fark eder ve süratini 50 km/h’ye düşürür. Daha sonra yeşil dalga sisteminin bulunduğu yolda önerilen sürati koruyarak trafik ışıklarına kırmızıya yakalanmadan ilerler. Yolculuğun sonunda alınan toplam yol ve geçen toplam süre kullanılarak aracın ortalama sürati hesaplanır. Böylece sürat, anlık sürat ve ortalama sürat kavramları aynı trafik senaryosu içerisinde kullanılmış olur.
4) Senaryolarınızı canlandırma etkinliği öncesinde diğer grupların senaryoları ile karşılaştırınız. Ele alınmayan kavram varsa senaryonuzu yeniden düzenleyiniz. Not: Bu basamak karşılaştırma ve düzenleme çalışmasıdır. Resmî cevap anahtarında ayrıca yazılı bir cevap beklenmemektedir.
5) Diğer grupların sergilediği performansı gözlemleyerek senaryolardaki hareketin temel kavramlarına yönelik verileri aşağıdaki alana yazınız. Örnek Cevap: İzlenen senaryolarda aracın bulunduğu yer için konum, katettiği mesafe için alınan yol, göstergenin belirli bir anda verdiği değer için anlık sürat, tüm yolculuk için ortalama sürat ve hareket süresi gibi veriler kullanılmıştır. Senaryoya göre hız, yer değiştirme veya ivme kavramlarına da yer verilebilir.
9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları
6. Etkinlik - B Bölümü
6) Senaryolarda kullanılan kavramları ve bu kavramların skaler nicelik mi, vektörel nicelik mi olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız. Cevap: Resmî cevap anahtarındaki sınıflandırma aşağıdaki gibidir.
| Kavram | Skaler Nicelik | Vektörel Nicelik |
|---|---|---|
| Yer değiştirme | X | |
| Hız | X | |
| Sürat | X | |
| Referans noktası | - | - |
| Anlık sürat | X | |
| Ortalama hız | X | |
| İvme | X | |
| Anlık hız | X | |
| Alınan yol | X | |
| Konum | X | |
| Ortalama sürat | X |
Not: Referans noktası fiziksel bir nicelik olmadığı için skaler veya vektörel nicelik olarak sınıflandırılmaz.
7) Verilerinizi bilimsel tartışma yöntemini kullanarak tartışınız ve temel kavramların tanımlarına yönelik genellemeler yapınız. Cevap:
| Hareketin Temel Kavramı | Genelleme / Tanım |
|---|---|
| Referans noktası | Hareketin tanımlandığı noktadır. |
| Konum | Referans noktasına göre hareketlinin bulunduğu yerdir. |
| Alınan yol | Hareket sırasında alınan yörüngenin uzunluğudur. |
| Yer değiştirme | İki konum arasındaki yönlü uzaklıktır. |
| Sürat | Birim zamanda alınan yoldur. |
| Anlık sürat | Hareketlinin anlık ölçülen süratidir. |
| Ortalama sürat | Toplam alınan yolun toplam geçen zamana oranıdır. |
| Hız | Birim zamanda yapılan yer değiştirmedir. |
| Anlık hız | Yer değiştirme sırasında anlık ölçülen hızdır. |
| Ortalama hız | Toplam yer değiştirmenin toplam geçen süreye oranıdır. |
| İvme | Birim zamandaki hız değişimidir. |
8) Yorumlarınızdan hareketle trafiği düzenleyen sürat sınırlamalarına uymanın can güvenliği, trafik yeşil dalga sisteminin yakıt tasarrufu açısından önemini tartışınız. Örnek Cevap: Sürat sınırlarına uymak sürücünün çevresindeki olaylara tepki verebilmesi için daha uygun koşullar oluşturur ve trafik güvenliğinin korunmasına katkı sağlar. Trafik kurallarına uymak yalnızca kişinin kendi güvenliği için değil, diğer insanların can güvenliğini korumak bakımından da toplumsal bir sorumluluktur. Yeşil dalga sistemi ise uygun süratle ilerleyen araçların sık sık durup yeniden hızlanmasını azaltabilir. Böylece gereksiz yakıt tüketimi ve kaynak israfı azaltılarak ülke kaynaklarının daha verimli ve sürdürülebilir kullanılmasına katkı sağlanabilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
9. sınıf Fizik Ders Kitabındaki diğer etkinlik, alıştırma ve değerlendirme cevaplarını 9. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
9. Sınıf Fizik Sayfa 97-101 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Anlık sürat ile anlık hız arasındaki fark nedir?
Anlık sürat skaler bir niceliktir ve yalnız büyüklük bildirir. Anlık hız ise vektöreldir ve büyüklüğün yanında yön bilgisi de içerir.
İvme nasıl hesaplanır?
İvme, hız değişiminin geçen zamana bölünmesiyle bulunur. Birimi m/s²'dir.
Ortalama sürat ile ortalama hız arasındaki fark nedir?
Ortalama sürat hesaplanırken toplam alınan yol, ortalama hız hesaplanırken ise toplam yer değiştirme kullanılır.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.