9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 13-14-15-16 Cevapları MEB Yayınları

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 13-14-15-16 Cevapları MEB Yayınları

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 13-14-15-16 cevapları, düşünme eylemini ifade eden sözcüklerin anlamlarını, sorulara cevap verirken izlenen yöntemleri ve düşünme sürecinde bilgi ile deneyimin önemini açıklamaktadır. Uygulama ve Sorgulama bölümlerindeki sorular, öğrencilerin araştırma, gözlem, deney, akıl yürütme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirecek şekilde cevaplandırılmıştır.

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları

Uygulama

Soru: Verilen cümlelerdeki düşünme eylemi içeren sözcüklerin altını çiziniz. Bu sözcüklerin içerdiği düşünme eyleminin benzer ve farklı yönlerini tartışınız.

Kısa Cevap: Cümlelerdeki düşünme eylemi içeren sözcükler sırasıyla tefekkür, tasavvur, tezekkür, akıl etmek, tahayyül etmek, idrak etmek ve muhakeme yürütmek ifadeleridir.

Detaylı Cevap:

1. Derin bir tefekkür içine daldım.
2. Büyülü dünyalara yolculuk yaptıklarını tasavvur ederler.
3. Hatıralardan ders çıkarmamızı sağlar: tezekkür etmek.
4. Bize de yer ayırmayı akıl etmişsin.
5. Kuş cıvıltılarını tahayyül etmek.
6. Konuyu tam olarak idrak etmek.
7. Daha fazla muhakeme yürütmeli.

Bu sözcüklerin ortak yönü, hepsinin insanın gerçekleştirdiği zihinsel etkinlikleri anlatmasıdır. Ancak anlamları arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Tefekkür, bir konu üzerinde derin biçimde düşünmek; tezekkür, geçmişte yaşananları hatırlamak; tasavvur ve tahayyül, bir şeyi zihinde canlandırmak anlamına gelir. İdrak etmek anlamayı, akıl etmek bir çözüm veya önlem düşünmeyi, muhakeme yürütmek ise bilgi ve kanıtları değerlendirerek sonuca ulaşmayı ifade eder.

Soru: Aşağıdaki tanımların karşısına birinci yönergede altını çizdiğiniz sözcüklerden uygun olanı yazınız.

Kısa Cevap: Sözcüklerin doğru sıralaması tahayyül, tasavvur, muhakeme, tezekkür, akıl etme, idrak ve tefekkür şeklindedir.

Detaylı Cevap:

1. Duyu organlarıyla algılanmış bir şeyi mevcut olmadığı zaman zihinde veya hayalde canlandırma, imgeleme: Tahayyül
2. Göz önüne getirme, hayal etme, zihinde canlandırma: Tasavvur
3. Bir işin sonucunu hesaplama: Muhakeme
4. Hatırlama, hatıra getirme: Tezekkür
5. Herhangi bir önlem veya çareyi zamanında düşünme: Akıl etme
6. Anlayış: İdrak
7. Düşünme, fikir yürütme: Tefekkür

Soru: Türkçede düşünme eylemi içeren başka hangi sözcüklerin bulunduğunu araştırarak bu sözcükleri sınıfta paylaşınız.

Kısa Cevap: Türkçede düşünmeyle ilgili mülahaza, mütalaa, teemmül, tedebbür, istidlal, sorgulama ve değerlendirme gibi sözcükler bulunmaktadır.

Detaylı Cevap: Türkçede düşünme eylemini farklı yönleriyle anlatan çok sayıda sözcük vardır. Mülahaza, bir konu üzerinde dikkatlice düşünme; mütalaa, inceleyerek görüş oluşturma; teemmül, derin ve dikkatli düşünme; tedebbür, bir olayın sonuçlarını düşünme anlamına gelir. İstidlal, belirli bilgilerden hareket ederek yeni bir sonuca ulaşmayı ifade eder. Sorgulama, yorumlama, çözümleme, değerlendirme ve çıkarım yapma da düşünme eylemiyle ilgili sözcüklerdir.

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları

Sorgulama

Soru: Bitkilerin farklı zamanlarda çiçek açtığı görülür. Peki bitkiler nasıl ve ne zaman çiçek açar?

Kısa Cevap: Bitkilerin çiçek açma zamanı; türlerine, kalıtsal özelliklerine, sıcaklığa, ışık süresine, suya ve mevsim şartlarına bağlıdır.

Detaylı Cevap: Her bitkinin yapısı ve gelişme süreci birbirinden farklıdır. Bitkiler yeterli sıcaklık, ışık, su ve besin şartları oluştuğunda çiçeklenmeye başlar. Bazı bitkiler ilkbaharda, bazıları yazın, bazıları ise sonbahar veya kış aylarında çiçek açabilir. Bu farklılık, bitkinin genetik özellikleri ve yaşadığı çevrenin koşullarıyla ilişkilidir.

Soru: İnsan cildinde oluşan kesiklerin iyileşmesi zaman alır. Özellikle kâğıt gibi ince cisimlerin oluşturduğu kesikler geç iyileşir. Bu tür kesikler neden daha geç iyileşir?

Kısa Cevap: Kâğıt kesikleri genellikle ellerde oluştuğu ve bu bölgeler sürekli hareket edip dış etkenlere maruz kaldığı için iyileşmeleri gecikebilir.

Detaylı Cevap: Bir kesik oluştuğunda vücut önce kanamayı durdurur, ardından hasarlı dokuyu onarmaya başlar. Kâğıt kesikleri çoğunlukla parmaklarda ve ellerde oluşur. Eller sürekli kullanıldığı, yıkandığı ve farklı yüzeylere temas ettiği için yara yeniden açılabilir veya tahriş olabilir. Kesiklerin sinir uçlarına yakın olması da ağrının daha belirgin hissedilmesine neden olabilir.

Soru: Bir bardaktan diğerine dökülen suyun sıcak mı yoksa soğuk mu olduğunu yalnızca dinleyerek anlamak mümkün müdür? Başka bir deyişle sıcaklığı duyabilir misiniz?

Kısa Cevap: Sıcak ve soğuk suyun akış seslerinde bazı farklılıklar olabilir; ancak yalnızca sese bakarak kesin bir sonuca ulaşmak için deney ve karşılaştırma yapmak gerekir.

Detaylı Cevap: Suyun sıcaklığı, akış biçimini ve bardakta oluşturduğu sesi etkileyebilir. Sıcak ve soğuk suyun akışkanlık özellikleri aynı olmadığı için dikkatli dinlendiğinde farklı sesler duyulabilir. Ancak kişinin yalnızca tahminde bulunması yeterli değildir. Aynı bardaklar ve aynı miktarda su kullanılarak birkaç kez deney yapılmalı ve sonuçlar karşılaştırılmalıdır.

Soru: İnsanlar düşünürken neden gözlerini hareket ettirir?

Kısa Cevap: İnsanlar düşünürken hatırlama, zihinde canlandırma ve dikkatlerini toplama sürecinde gözlerini farklı yönlere hareket ettirebilir.

Detaylı Cevap: İnsan düşünürken geçmiş bilgilerini hatırlamaya, bir görüntüyü zihninde canlandırmaya veya bir soruna çözüm bulmaya çalışabilir. Bu sırada gözlerin farklı yönlere hareket etmesi, kişinin dikkatini çevresindeki uyaranlardan uzaklaştırmasına yardımcı olabilir. Ancak bütün insanların göz hareketleri aynı değildir. Bu durum kişiye, konuya ve düşünme biçimine göre değişebilir.

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları

Sorgulama

Soru 1: Sorulara cevap ararken nasıl bir yol izlediniz?

Kısa Cevap: Soruları dikkatlice okuyarak önceki bilgilerimi hatırladım, tahminlerde bulundum ve cevaplarımı gözlem, araştırma ve akıl yürütme yoluyla oluşturdum.

Detaylı Cevap: Öncelikle her sorunun neyi öğrenmek istediğini belirledim. Konuyla ilgili sahip olduğum bilgileri ve geçmiş deneyimlerimi hatırladım. Ardından olayların nedenleri ve sonuçları arasında bağlantı kurarak olası cevaplar geliştirdim. Emin olmadığım konularda gözlem, deney veya güvenilir kaynaklardan araştırma yapılması gerektiğini düşündüm.

Soru 2: Bu tür sorulara cevap vermek için neler gereklidir? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Bu soruların cevaplanması için gözlem, deney, araştırma, karşılaştırma, bilgi toplama ve akıl yürütme gereklidir.

Detaylı Cevap: Soruların doğru cevaplarına ulaşmak için yalnızca tahmin yürütmek yeterli değildir. Bitkilerin çiçeklenmesi gözlem ve araştırmayla, suyun çıkardığı ses ise deney yapılarak incelenebilir. Kesiklerin iyileşmesiyle ilgili bilimsel kaynaklardan bilgi edinilebilir. Toplanan bilgiler karşılaştırılmalı, neden-sonuç bağlantıları kurulmalı ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmelidir.

Soru 3: Soruları düşünmeden cevaplayabilir miydiniz? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Hayır, soruların doğru ve anlamlı biçimde cevaplanabilmesi için düşünmek ve bilgiler arasında bağlantı kurmak gerekir.

Detaylı Cevap: Soruları düşünmeden cevaplamak yalnızca gelişigüzel tahminlerde bulunmak anlamına gelirdi. Sorunun anlaşılması, ilgili bilgilerin hatırlanması ve uygun cevabın seçilmesi düşünme yoluyla gerçekleşir. Düşünme sayesinde olayların nedenlerini, sonuçlarını ve birbirleriyle ilişkilerini değerlendirebiliriz. Bu nedenle bilinçli bir cevap verebilmek için düşünme zorunludur.

Soru 4: Sahip olduğunuz bilgileri kullanmadan bu soruları çözebilir miydiniz? Açıklayınız.

Kısa Cevap: Hayır, soruları çözebilmek için önceden edinilmiş bilgi ve deneyimlerden yararlanmak gerekir.

Detaylı Cevap: İnsan yeni bir soruyla karşılaştığında daha önce öğrendiği bilgilerden ve yaşadığı deneyimlerden yararlanır. Bitkiler, insan vücudu veya suyun özellikleri hakkında hiçbir bilgimiz bulunmasaydı anlamlı tahminler geliştirmemiz zor olurdu. Mevcut bilgiler yeni bilgilerin anlaşılması için temel oluşturur. Bununla birlikte eksik bilgiler gözlem, deney ve araştırma yoluyla tamamlanabilir.

9. Sınıf Düşünme Eğitimi Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları

Sorgulama

Soru 1: Bir insan düşünürken nelerden yararlanır?

Kısa Cevap: İnsan düşünürken mevcut bilgilerinden, deneyimlerinden, duyularından, okuduklarından, gözlemlerinden, tahminlerinden ve hatıralarından yararlanır.

Detaylı Cevap: Metne göre insan düşünme sürecinde zihninde bulunan bilgi ve deneyimleri işler. Çevresinden duyuları aracılığıyla elde ettiği bilgiler, daha önce yaşadıkları, okudukları ve gözlemledikleri düşünmesine yardımcı olur. Ayrıca insan geçmiş bilgileri arasında bağlantı kurar, tahminlerde bulunur ve farklı ihtimalleri değerlendirir. Bu nedenle düşünme, mevcut bilgi ve deneyimlerden bağımsız değildir.

Soru 2: Düşünmeyi kolaylaştıran unsurlar nelerdir?

Kısa Cevap: Zengin bilgi ve deneyim, geniş kelime hazinesi, farklı bakış açıları, özgün sorular, merak ve çeşitli alanlardan yararlanmak düşünmeyi kolaylaştırır.

Detaylı Cevap: Metinde, zihnin soru alanının daha önce edinilen bilgilere ve deneyimlere ihtiyaç duyduğu belirtilmektedir. Zengin bir kelime hazinesine sahip olmak, kişinin düşüncelerini daha açık ve doğru biçimde ifade etmesini sağlar. Olaylara farklı açılardan bakmak ve alışılmış yolların dışına çıkmak yeni düşüncelerin gelişmesini destekler. Felsefe, tarih, psikoloji, sosyoloji, sanat ve edebiyat gibi alanlardan yararlanmak da düşünce dünyasını zenginleştirir.

Soru 3: Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmanın sakıncaları neler olabilir? Görüşlerinizi gerekçelendirerek açıklayınız.

Kısa Cevap: Bilgi sahibi olmadan fikir belirtmek; yanlış sonuçlara ulaşmaya, ön yargılı davranmaya, yanlış bilgileri yaymaya ve hatalı kararlar vermeye neden olabilir.

Detaylı Cevap: Bir konu hakkında yeterli bilgi edinmeden oluşturulan fikirler, güvenilir kanıtlara dayanmaz. Bu nedenle kişi olayları eksik veya yanlış değerlendirebilir. Araştırılmamış görüşlerin paylaşılması, yanlış bilgilerin toplumda yayılmasına ve başka insanların da hatalı kararlar vermesine yol açabilir. Sağlıklı bir fikir oluşturmak için konu araştırılmalı, farklı kaynaklar incelenmeli ve bilgiler eleştirel düşünme yoluyla değerlendirilmelidir.