11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 102-106 Cevapları MEB Yayınları, Dörtgenlerde Simetri konusundaki 7. Uygulama ile Sıra Sizde 5 ve 6 etkinliklerini kapsar. Çözümlerde yansıma sonucu oluşan dörtgenlerin türü, köşegenlerden çevre bulma ve Galata Köprüsü’nün açılır kanatlarını dik üçgenle modelleme adım adım gösterilir.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
Sıra Sizde 5
Soru: ABCD eşkenar dörtgeninde |DE| = 12 cm, ∠DEC = 30° ve ∠AFB = 60° ise |FB| kaç santimetredir? Kısa Cevap: 4√3 cm. Çözüm: AC ve BD köşegenlerinin kesişimine O diyelim. Eşkenar dörtgenin köşegenleri birbirini dik olarak ortalar. DEO dik üçgeninde 30°’nin karşısındaki |DO|, 12 cm’lik hipotenüsün yarısıdır. Bu nedenle |DO| = |OB| = 6 cm. FBO dik üçgeninde F açısı 60° olduğundan B açısı 30°’dir. 30°–60°–90° üçgeninde 60°’nin karşısındaki kenar, kısa dik kenarın √3 katıdır. Bu yüzden |FO| = 6/√3 = 2√3 cm ve |FB| = 2 · |FO| = 4√3 cm.
Karekodlu 2. Değerlendirme Soruları – Cevap Anahtarı
- 60 metre
- 4 birim
- 60°
- 50°
- 60°
- 15/4
- 10 metre
- 4√13 cm
- 6 cm
- 100 cm
- 2√13 cm
- 26 cm
7. Uygulama – Dörtgenlerde Simetri
Soru 1: Çizilen dörtgenlerin simetri özellikleri hakkında varsayımlarınızı yazınız. Örnek Cevap: Şekli uygun bir doğru boyunca katladığımı düşünürüm. Verilen genel dörtgen ile eğik paralelkenarın iki yarısı üst üste gelmez. Görseldeki ikizkenar yamukta bir, kare olmayan eşkenar dörtgende ve dikdörtgende ikişer, karede dört simetri ekseni olduğunu tahmin ederim.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları
7. Uygulama – 2. Soru: d Doğrusuna Göre Yansıma
Yansıma kuralı: A ile B, d doğrusu üzerinde oldukları için yer değiştirmez. Diğer noktaları eksene dik yönde, eksenin öbür tarafına aynı sayıda kare giderek işaretleriz. Noktanın görüntüsünü üst simgeyle gösteririz. Örneğin C’nin görüntüsü C′ olur.
| Adım | Oluşan Dörtgen | Gerekçe |
| I | ACBC′ eşkenar dörtgeni | Köşegenler birbirini dik ortalar. Uzunlukları 8 ve 10 birimdir. |
| II | ADBD′ karesi | Köşegenler birbirini dik ortalar ve ikisi de 8 birimdir. |
| III | LNN′L′ dikdörtgeni | Kenar uzunlukları 8 ve 4 birimdir, köşeleri dik açılıdır. |
| IV | KMM′K′ karesi | Yansıma sonrası hem genişlik hem yükseklik 8 birimdir. |
| V | KNN′K′ ikizkenar yamuğu | KK′ ve NN′ paraleldir. KN ile K′N′ yansıma nedeniyle eşittir. |

11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 104 Cevapları
7. Uygulama – 3. Soru: Simetri Tablosu
Tabloda genel biçimler ele alınmıştır. Kare ayrı satırda incelendiği için dikdörtgen ve eşkenar dörtgen satırlarında kare olmayan örnekler esas alınmıştır.
| Dörtgen | Köşegenler Eksen mi? | Paralel Kenarların Orta Noktalarından Eksen Geçer mi? | Eksen Sayısı |
| Genel dörtgen | Hayır | Hayır | 0 |
| Yamuk | Hayır | Hayır | 0 |
| İkizkenar yamuk | Hayır | Evet | 1 |
| Dik yamuk | Hayır | Hayır | 0 |
| Paralelkenar | Hayır | Hayır | 0 |
| Eşkenar dörtgen | Evet | Hayır | 2 |
| Dikdörtgen | Hayır | Evet | 2 |
| Kare | Evet | Evet | 4 |
Soru 4: Dörtgenlerin simetrisiyle ilgili önermeler yazınız. Örnek Cevap: Eşkenar dörtgende iki köşegen simetri eksenidir. Dikdörtgende karşılıklı kenarların orta noktalarını birleştiren iki doğru simetri eksenidir. Kare her iki özelliği taşıdığı için dört eksene sahiptir. İkizkenar yamuğun ekseni, paralel kenarların orta noktalarından geçer. Genel paralelkenarın köşegenlerinin kesişimi etrafında 180° dönme simetrisi vardır.
Soru 5: Köşegenleri 12 m ve 16 m olan, her iki köşegeni de simetri ekseni olan dörtgenin çevresi kaç metredir? Kısa Cevap: 40 metre. Çözüm: İki köşegen de simetri ekseni olduğundan birbirini dik olarak ortalar. Kesişim noktası O ise |AO| = 12/2 = 6 m ve |BO| = 16/2 = 8 m olur. Pisagor bağıntısıyla |AB| = √(6² + 8²) = √100 = 10 m. Yansımalarla dört kenarın da eşit olduğu görülür. Çevre = 4 · 10 = 40 m.
Soru 6: Karenin karşılıklı kenarlarının orta noktalarından geçen doğrunun simetri ekseni olduğunu gösteriniz. Çözüm: Matematik yazılımında Düzgün Çokgen aracıyla ABCD karesini oluştururum. AB ve CD kenarlarının orta noktalarını E ve F olarak işaretleyip EF doğrusunu çizerim. Doğruda Yansıt aracıyla AD’yi EF’ye göre yansıttığımda A′ ile B, D′ ile C çakışır. EF, AB ve CD’nin orta dikmesidir. Bu yüzden köşeler karşılıklı eşleşir ve EF simetri eksenidir. AD ve BC’nin orta noktalarını birleştiren doğru için de aynı işlem yapılabilir.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 105 Cevapları
7. Uygulama – İspat ve Galata Köprüsü
Soru 7: Önermelerinizden birini yansıma yöntemiyle ispatlayıp yöntemi değerlendiriniz. Örnek Cevap: İkizkenar yamuğun simetri ekseni, tabanlarının orta noktalarından geçer. Uzun tabanı A(0,0) ve B(6,0), kısa tabanı D(1,3) ve C(5,3) olan bir ikizkenar yamuk çizerim. Tabanların orta noktaları (3,0) ve (3,3) olduğundan eksen x = 3 doğrusudur. Bu doğruya göre A ile B, D ile C birbirinin görüntüsüdür. Genel olarak ikizkenar yamukta tabanlar paraleldir ve orta noktaları aynı dik doğru üzerindedir. Bu doğru her iki tabanın da orta dikmesi olduğundan taban uçlarını karşılıklı eşler. Köşeleri tek tek eşleyebilmek, yansıma yöntemini kullanışlı kılar.
Soru 8 a: C ile D arasındaki uzaklık 32 m iken kanat uçlarının yola dik uzaklığı kaç metredir? Kısa Cevap: 32 metre. Çözüm: Kanatlar kapalıyken uç uca geldiğinden menteşeler arası |BE| = 40 + 40 = 80 m olur. Kanatlar simetrik açıldığı için uçlar aynı yüksekliktedir. Aralarındaki yatay açıklık 32 m olunca her kanadın yoldaki yatay izdüşümü (80 − 32)/2 = 24 m olur. Hipotenüsü 40 m olan dik üçgende yükseklik √(40² − 24²) = √1024 = 32 m bulunur.
Soru 8 b: Kanatlar yolla 120° açı oluşturduğunda C ve D arasındaki uzaklık kaç metredir? Kısa Cevap: 40 metre. Çözüm: Kanadın menteşeler arasındaki yatay doğrultuyla yaptığı iç açı 180° − 120° = 60° olur. Hipotenüsü 40 m olan 30°–60°–90° üçgeninde bu açının komşusundaki kısa dik kenar 20 m’dir. İki kanadın yatay izdüşümünü menteşeler arasındaki uzaklıktan çıkarırız. |CD| = 80 − 20 − 20 = 40 m.
11. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 106 Cevapları
6. Örnek – Köşegenler Toplamı
Kısa Cevap: 14 cm. Çözüm: Kenarı 5 cm olan bir karenin ekseninin şekil içinde kalan parçası 5 cm veya 5√2 cm olur. Verilen 6 cm’lik parça, kare olmayan eşkenar dörtgenin bir köşegenidir. Bu köşegenin yarısı 3 cm’dir. Diğer köşegenin yarısı Pisagor bağıntısıyla √(5² − 3²) = 4 cm bulunur. Köşegenlerin toplamı 6 + 2 · 4 = 14 cm’dir.
Sıra Sizde 6
Soru 1: Simetri ekseni A noktasından geçen kaç farklı dışbükey dörtgen çizilebilir? Kısa Cevap: Cevap anahtarında 3. Sorunun yazıldığı hâliyle 4. Çözüm: A’yı köşe aldığımızda ABCD, ABEG ve ABFH elde edilir. Bunların A’dan geçen eksenleri sırasıyla AC, AE ve AF’dir. AF’ye göre yansımada B ile H, D ile G de birbirine dönüşür. Bu iki çifti birleştirince BDGH ikizkenar yamuğu oluşur. BD ve GH bu yamuğun paralel tabanlarıdır. A, yamuğun köşesi olmasa da simetri ekseni olan AF doğrusu üzerindedir. A’dan geçen olası eksenlerde yansıyan nokta çiftleri kontrol edildiğinde bu dört dışbükey dörtgen elde edilir.
Soru 2: A ve F köşelerini içeren, simetri ekseni AF olan dörtgenin türü ve çevresi nedir? Kısa Cevap: AHFB eşkenar dörtgeni, çevresi 20 birim. Çözüm: B’nin AF’ye göre görüntüsü H’dir. Kareli zeminde A’dan B’ye 4 birim yatay ve 3 birim dikey gidildiği için |AB| = √(4² + 3²) = 5 birim. B ile F aynı düşey çizgidedir ve aralarındaki uzaklık 5 birimdir. Yansımadan |AH| = |AB| ve |FH| = |FB| olur. Dört kenar da 5 birim olduğundan çevre 4 · 5 = 20 birimdir. ABFH ve AHFB aynı dörtgenin ters yönlerde yazılışıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
103. sayfada yansıtılan iki üçgenden neden farklı dörtgenler oluşur?
İkisinde de köşegenler birbirini dik ortalar. ABC’nin yansımasında köşegenler 8 ve 10 birimdir. ABD’nin yansımasında ikisi de 8 birim olduğundan kare oluşur.
106. sayfada 3 ve 4 sonuçları neden farklı?
3, A’nın köşe olduğu dörtgenleri sayar. A’nın yalnızca eksen üzerinde olması yeterli görüldüğünde BDGH de sayılır ve sonuç 4 olur.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.