9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları MEB Yayınları, Kontrol Noktası bölümünde bir ekolojik araştırmaya ait metin ve grafiğin yorumlanmasını, ardından bilimsel yöntem basamaklarının doğru sırayla tamamlanmasını kapsamaktadır.
9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları MEB Yayınları
Kontrol Noktası
Çalışmada mineral girdisi ve çıktısı dengeli bir deney ormanındaki iki vadi karşılaştırılmaktadır. Vadilerden birindeki ağaçların kesilmesinden sonra ağaçsızlaştırılmış alandan gelen sudaki nitrat derişiminin belirgin biçimde yükseldiği, ağaçlı kontrol alanında ise daha düşük kaldığı görülmektedir. Bu veriler kullanılarak araştırmanın amacı, olası hipotezi ve sonuçlardan yapılabilecek çıkarımlar değerlendirilmektedir.
Soru: a) Bu projeyi gerçekleştiren bilim insanları çalışmayı hangi amaçla gerçekleştirmişlerdir? Örnek cevap: Bilim insanları, su toplama havzalarından gelen yağmur suyundaki nitrat derişiminin ortamda ağaç bulunup bulunmamasına göre nasıl değiştiğini belirlemek amacıyla bu çalışmayı gerçekleştirmişlerdir. Böylece ağaçların kesilmesinin topraktaki minerallerin tutulması üzerindeki etkisini incelemişlerdir.
Soru: a) Hangi hipotezleri ileri sürmüş olabilirler? Örnek cevap: Toprağın mineral miktarı bitki örtüsünün varlığı ile ilişkilidir. Ağaçların bulunduğu alanlarda minerallerin toprakta daha fazla tutulacağı, ağaçların kesildiği alanlarda ise nitrat gibi minerallerin yağmur suyuyla daha fazla taşınacağı hipotezi kurulmuş olabilir.
Soru: a) Bu deneyden elde edilen verilere dayanarak hangi çıkarımlarda bulunabilirler? Örnek cevap: Ağaçların bulunduğu bölgede bitkiler ve kök sistemi toprağın mineralleri tutmasına katkı sağladığı için akan sudaki nitrat miktarı daha düşüktür. Ağaçsızlaştırılmış alanda ise mineraller toprakta yeterince tutulamadığından nitratın yağmur suyuyla taşınması artmıştır. Grafikte ağaç kesiminden sonra nitrat derişiminin hızla yükselmesi bu çıkarımı desteklemektedir.
Soru: b) Bu çalışmada bilimin doğası ile ilgili tespit edilebilen özellikler nelerdir? Cevap: Bu çalışmada bilimsel bilginin özgünlüğü ile bilimsel bilginin gözlemlere ve çıkarımlara dayalı olması özellikleri tespit edilebilir. Araştırmacılar gözlem ve ölçüm sonuçlarını karşılaştırarak kanıta dayalı çıkarımlar oluşturmuşlardır.
Bilimsel Yöntem Basamakları
Soru: Aşağıda verilen bilimsel yöntem basamaklarına ait şemada boş bırakılan yerleri doldurunuz. Cevap:
A) Problemi veya durumu belirleme
B) Hipoteze dayalı tahminler
C) Analiz ve sonuç çıkarma
Ç) Yeniden hipotez kurma
D) Deney sonuçlarının raporlanarak bilim çevrelerine duyurulması
Bilimsel yöntem basamaklarının genel akışı: Gözlemlerin yapılması → Problemi veya durumu belirleme → Verilerin toplanması → Hipotez oluşturulması → Hipoteze dayalı tahminler → Kontrollü deneylerin tasarlanarak uygulanması → Analiz ve sonuç çıkarma şeklindedir. Sonuçlar hipotezi desteklemezse yeniden hipotez kurulabilir; desteklerse deney sonuçları raporlanarak bilim çevrelerine duyurulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Ağaçların kesilmesi nitrat derişimini nasıl etkilemiştir?
Grafiğe göre ağaçların kesildiği alandan gelen sudaki nitrat derişimi belirgin biçimde artmıştır. Ağaçlı kontrol alanında ise nitrat derişimi daha düşük kalmıştır.
Bu araştırmada kurulabilecek hipotez nedir?
Araştırmada toprağın mineral miktarının bitki örtüsünün varlığı ile ilişkili olduğu hipotezi ileri sürülebilir.
Sonuçlar hipotezi desteklemezse ne yapılır?
Sonuçlar hipotezi desteklemiyorsa bilimsel süreçte yeniden hipotez kurulması aşamasına dönülür.
Sonuçlar hipotezi desteklerse bilimsel süreç nasıl tamamlanır?
Analiz ve sonuç çıkarma aşamasından sonra deney sonuçları raporlanarak bilim çevrelerine duyurulur.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.