11. Sınıf Fizik Sayfa 101-103 Cevapları MEB – 10. Etkinlik Düzgün Çembersel Hareketin Değişkenleri
Yayınlanma:
2026-2027 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı 101-103. sayfa cevaplarında 10. Etkinlik kapsamında çizgisel hız, açısal hız, merkezcil ivme ve merkezcil kuvvet arasındaki ilişkiler inceleniyor.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 101-103 Cevapları, 10. Etkinlikte düzgün çembersel hareketin temel değişkenleri arasındaki ilişkilerin matematiksel olarak modellenmesine yönelik öğrenci çalışmalarını içermektedir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları
10. Etkinlik – Düzgün Çembersel Hareketin Değişkenleri
3. Adım: Düzgün çembersel hareketin temel değişkenlerinden en az ikisini seçiniz. Örnek Cevap: Çizgisel hız, açısal hız, merkezcil ivme ve merkezcil kuvvet değişkenleri seçilebilir.
4. Adım: Verilen drama senaryosunu inceleyiniz. Kısa Cevap: Örnek senaryoda aynı açısal hızla fakat farklı yarıçaplarda dönen öğrenciler karşılaştırılmaktadır. Yarıçap büyüdükçe çizgisel hız ve gerekli merkezcil kuvvet artmaktadır. Dönüş temposu artırıldığında ise ipteki gerilme kuvveti daha da büyümektedir.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
5. Adım: En az iki değişkenin karşılıklı etkileşimini gösteren bir senaryo oluşturunuz. Örnek Cevap: Aynı ipe bağlı iki özdeş top farklı yarıçaplarda, aynı açısal hızla döndürülsün. Dıştaki topun yarıçapı daha büyük olduğu için çizgisel hızı daha büyük olur. Buna bağlı olarak dıştaki topun düzgün çembersel hareketini sürdürebilmesi için gereken merkezcil kuvvet de daha büyük olur.
9. Adım: Değişkenler arasındaki ilişkiye yönelik iddia, gerekçe, karşıt iddia, çürütücü ve sonucunuzu yazınız. Örnek Cevap: İddia: Yarıçap sabitken cismin dönüş frekansı arttıkça merkezcil kuvvet artar.
Gerekçeler: Frekans arttığında açısal hız ve çizgisel hız artar. Merkezcil kuvvet hızın karesiyle doğru orantılıdır.
Süreç: Aynı cisim ve aynı yarıçap kullanılarak farklı dönüş frekanslarındaki ip gerilmeleri karşılaştırılır.
Karşıt İddia: Dönüş frekansının merkezcil kuvvete etkisi yoktur.
Çürütücü: Fm = 4π²mrf² bağıntısı frekans arttıkça merkezcil kuvvetin büyüdüğünü gösterir.
Sonuç: Diğer değişkenler sabitken merkezcil kuvvet frekansın karesiyle artar.
Gerekçeler: Frekans arttığında açısal hız ve çizgisel hız artar. Merkezcil kuvvet hızın karesiyle doğru orantılıdır.
Süreç: Aynı cisim ve aynı yarıçap kullanılarak farklı dönüş frekanslarındaki ip gerilmeleri karşılaştırılır.
Karşıt İddia: Dönüş frekansının merkezcil kuvvete etkisi yoktur.
Çürütücü: Fm = 4π²mrf² bağıntısı frekans arttıkça merkezcil kuvvetin büyüdüğünü gösterir.
Sonuç: Diğer değişkenler sabitken merkezcil kuvvet frekansın karesiyle artar.
10. Adım: Keşfettiğiniz ilişkileri matematiksel olarak modelleyiniz. Kısa Cevap: v = 2πr/T = 2πrf
ω = 2π/T = 2πf
v = ωr
am = v²/r = ω²r
Fm = mv²/r = mω²r
ω = 2π/T = 2πf
v = ωr
am = v²/r = ω²r
Fm = mv²/r = mω²r
11. a) İpin boyu sabitken cismin bir saniyedeki tur sayısı artırılırsa gerilme kuvveti nasıl değişir? Kısa Cevap: Gerilme kuvveti artar. Çözüm: Yatay düzlemde ip gerilmesi merkezcil kuvveti sağlar.
Fm = mv²/r
v = 2πrf olduğundan
Fm = 4π²mrf²
Yarıçap ve kütle sabitken frekans arttıkça gerilme kuvveti f² ile orantılı olarak artar.
Fm = mv²/r
v = 2πrf olduğundan
Fm = 4π²mrf²
Yarıçap ve kütle sabitken frekans arttıkça gerilme kuvveti f² ile orantılı olarak artar.
11. b) Kova en alt noktadan tepe noktasına doğru hareket ederken ipteki gerilme kuvveti nasıl değişir? Kısa Cevap: Gerilme kuvveti azalır. Detaylı Cevap: En alt noktada gerilme kuvveti hem ağırlığı dengelemek hem de merkeze doğru gerekli kuvveti sağlamak zorundadır. Tepe noktasına doğru çıkıldıkça yer çekimi kuvvetinin merkeze doğru bileşeni artar. Bu nedenle ipin sağlaması gereken gerilme kuvveti küçülür.
11. c) Aynı özellikteki yatay viraja giren kamyon ve otomobil için güvenli sürat sınırı kütleye bağlı mıdır? Kısa Cevap: Hayır, kütleye bağlı değildir. Çözüm: Savrulma sınırında sürtünme kuvveti merkezcil kuvveti sağlar.
μmg = mv²/r
Kütleler sadeleşir.
v = √(μgr)
Bu nedenle aynı yol ve lastik koşullarında güvenli sürat sınırı araç kütlesinden bağımsızdır.
μmg = mv²/r
Kütleler sadeleşir.
v = √(μgr)
Bu nedenle aynı yol ve lastik koşullarında güvenli sürat sınırı araç kütlesinden bağımsızdır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları
11. ç) Virajın eğim açısı artırılırsa güvenli ideal sürat değeri nasıl değişir? Kısa Cevap: İdeal sürat artar. Çözüm: İdeal eğimli viraj için
tanθ = v²/(rg)
v = √(rg·tanθ)
Eğim açısı θ arttığında tanθ da artar. Böylece araçların güvenle dönebileceği ideal sürat büyür.
tanθ = v²/(rg)
v = √(rg·tanθ)
Eğim açısı θ arttığında tanθ da artar. Böylece araçların güvenle dönebileceği ideal sürat büyür.
12. Adım: Düzgün çembersel hareket problemlerinde kullandığınız matematiksel modelleri genelleyiniz. Kısa Cevap: T·f = 1
v = 2πr/T = 2πrf
ω = 2π/T = 2πf
v = ωr
am = v²/r = ω²r
Fm = mv²/r = mω²r
v = 2πr/T = 2πrf
ω = 2π/T = 2πf
v = ωr
am = v²/r = ω²r
Fm = mv²/r = mω²r
Değerlendirme – Kavram Haritası
Değerlendirme: Düzgün çembersel hareketin temel değişkenlerini ve aralarındaki ilişkileri gösteren bir kavram haritası oluşturunuz. Örnek Cevap: Düzgün Çembersel Hareket
→ Periyot (T) ve frekans (f): T·f = 1
→ Açısal hız (ω): ω = 2πf
→ Çizgisel hız (v): v = ωr
→ Merkezcil ivme (am): am = v²/r = ω²r
→ Merkezcil kuvvet (Fm): Fm = mam
→ Düzgün çembersel harekette hızın büyüklüğü sabit, yönü sürekli değişir.
→ Periyot (T) ve frekans (f): T·f = 1
→ Açısal hız (ω): ω = 2πf
→ Çizgisel hız (v): v = ωr
→ Merkezcil ivme (am): am = v²/r = ω²r
→ Merkezcil kuvvet (Fm): Fm = mam
→ Düzgün çembersel harekette hızın büyüklüğü sabit, yönü sürekli değişir.

KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait güncel cevap ve çözümleri 11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.
11. Sınıf Fizik Sayfa 101-103 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çizgisel hız ile açısal hız arasındaki ilişki nedir?
v = ωr bağıntısı ile ilişkilidir.
Merkezcil kuvvet nasıl hesaplanır?
Fm = mv²/r veya Fm = mω²r bağıntısıyla hesaplanır.
Yatay virajdaki güvenli sürat araç kütlesine bağlı mıdır?
Hayır. Aynı yol koşullarında güvenli sürat sınırı kütleden bağımsızdır.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.