11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 35-41 Cevapları MEB Yayınları
Yayınlanma:
11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 35-41 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027; Yazıcı metninin dil ve üslup değerlendirmesi, mektup türü, Mehmet Kaplan’ın Âli’ye Mektuplar metni, kelime çalışmaları ve metin çözümleme etkinliklerini içeriyor.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları
Süreci Değerlendirebilme
Soru: Öğretmeninizin rehberliğinde üç gruba ayrılınız ve aşağıdaki çalışmayı yapınız. Cevap: Sınıfta üç grup oluşturur; her grubun Yazıcı metninin dil, üslup, çatışma ve toplumsal-kültürel özellikleri üzerinde çalışmasını sağlayacak biçimde görev paylaşımı yaparız.
Soru: 1) Yazıcı metnindeki dil ve üslup özelliklerinin metnin anlamına katkısını aşağıdaki başlıklara göre değerlendiriniz. Örnek cevap:
a) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Güldürü Unsurlarının Ortaya Çıkmasına Etkisi: Karagöz'ün kelimeleri yanlış anlaması, Hacivat'ın ağır ve süslü ifadeler kullanması, farklı ağız ve şivelerin taklit edilmesi güldürü unsurunu güçlendirmiştir.
b) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Çatışmaların Ortaya Çıkmasına Etkisi: Karakterlerin farklı eğitim ve kültür düzeylerine sahip olmaları, kullandıkları dilin de farklılaşmasına neden olmuştur. Bu durum yanlış anlamalara ve sözlü çatışmalara yol açmıştır.
c) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Metnin Oluştuğu Dönemin Toplumsal ve Kültürel Yapısını Yansıtmaya Etkisi: Metindeki kelimeler, meslekler, hitap biçimleri, ağız özellikleri ve sosyal tipler dönemin İstanbul yaşamı, eğitim farklılıkları ve kültürel çeşitliliği hakkında bilgi verir.
a) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Güldürü Unsurlarının Ortaya Çıkmasına Etkisi: Karagöz'ün kelimeleri yanlış anlaması, Hacivat'ın ağır ve süslü ifadeler kullanması, farklı ağız ve şivelerin taklit edilmesi güldürü unsurunu güçlendirmiştir.
b) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Çatışmaların Ortaya Çıkmasına Etkisi: Karakterlerin farklı eğitim ve kültür düzeylerine sahip olmaları, kullandıkları dilin de farklılaşmasına neden olmuştur. Bu durum yanlış anlamalara ve sözlü çatışmalara yol açmıştır.
c) Metindeki Dil ve Üslup Özelliklerinin Metnin Oluştuğu Dönemin Toplumsal ve Kültürel Yapısını Yansıtmaya Etkisi: Metindeki kelimeler, meslekler, hitap biçimleri, ağız özellikleri ve sosyal tipler dönemin İstanbul yaşamı, eğitim farklılıkları ve kültürel çeşitliliği hakkında bilgi verir.
Soru: 2) Metindeki çatışmalar hangi dramatik öge (mekân, zaman, kişiler) üzerinden daha etkili verilebilirdi? Açıklayınız. Örnek cevap: Çatışmalar en etkili biçimde kişiler üzerinden verilebilir. Çünkü Karagöz, Hacivat, Çelebi, Laz ve Tiryaki gibi tiplerin farklı konuşma biçimleri, eğitim durumları ve davranışları çatışmanın temelini oluşturmaktadır. Kişiler arasındaki karşıtlık ne kadar belirgin olursa mizah ve dramatik gerilim de o kadar güçlenir.
Soru: 3) Metindeki çatışmalar, yanlış anlamalar ve söz oyunlarıyla verilmiştir. Çatışmalar, başka hangi dil unsurlarıyla daha etkili verilebilir? Açıklayınız. Örnek cevap: Çatışmalar; deyimler, atasözleri, mecazlar, ironi, abartma, benzetme, farklı ağız ve şiveler ile ses benzerliklerinden yararlanılarak daha etkili hâle getirilebilir. Özellikle ironik söyleyişler ve kelimelerin çift anlamlı kullanılması mizahı artırabilir.
Soru: 4) Yaptığınız bu çalışmayı aşağıdaki Öz Değerlendirme Formu ile değerlendiriniz. Örnek cevap:
1. Grup arkadaşlarımın düşüncelerine saygı gösterdim. Evet
2. Üzerime düşen görevi zamanında tamamladım. Evet
3. Grup arkadaşlarımla uyum içinde çalıştım. Evet
4. Sorunların çözümüne katkıda bulundum. Evet
5. Arkadaşlarımın görüş ve önerilerini dikkate aldım. Evet
6. Çalışmamı belirlenen süre içinde tamamladım. Evet
1. Grup arkadaşlarımın düşüncelerine saygı gösterdim. Evet
2. Üzerime düşen görevi zamanında tamamladım. Evet
3. Grup arkadaşlarımla uyum içinde çalıştım. Evet
4. Sorunların çözümüne katkıda bulundum. Evet
5. Arkadaşlarımın görüş ve önerilerini dikkate aldım. Evet
6. Çalışmamı belirlenen süre içinde tamamladım. Evet
Soru: Grup arkadaşlarınızdan birinin yaptığı çalışmayı yandaki karekodda verilen Akran Değerlendirme Formu ile değerlendiriniz. Örnek cevap: Arkadaşımın çalışmasını konuya uygunluk, açıklık, görevini zamanında yerine getirme, grup içi iletişim ve çalışmaya katkı ölçütlerine göre değerlendiririm. Güçlü yönlerini belirtir, geliştirebileceği alanlarla ilgili yapıcı önerilerde bulunurum.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Okuruma Mektuplar
Soru: Öğretici metin türlerinden biri olan mektubun genel özelliklerini belirlemek üzere aşağıdaki metinden yararlanarak soruları cevaplayınız. Cevap: Metinden hareketle mektubun doğrudan bir muhataba seslenen, samimi, konuşma diline yakın ve kişisel düşüncelerin serbestçe aktarılmasına elverişli bir tür olduğu söylenebilir.
Soru: 1) Metinden hareketle "mektup" kelimesinin size neler ifade ettiğini hayatınızdan örnekler vererek açıklayınız. Örnek cevap: Mektup bana uzakta bulunan bir kişiyle duygu, düşünce ve yaşananları paylaşmayı ifade eder. Günümüzde çoğunlukla mesajlaşma uygulamalarını kullansak da özel günlerde bir yakınıma yazdığım uzun bir mesaj veya not da mektubun taşıdığı samimiyete benzer bir duygu oluşturur.
Soru: 2) "Her yazı bir mektup olduğu gibi her resim, her ezgi, her yapı da birer mektuptur." cümlesini iletişim bağlamında yorumlayınız. Örnek cevap: Bu cümlede sanatın her türünün bir insandan başka insanlara duygu, düşünce ve mesaj ileten bir iletişim aracı olduğu anlatılmaktadır. Bir resim renklerle, bir beste seslerle, bir yapı biçimiyle, yazı ise kelimelerle insanlara bir anlam iletir.
Soru: 3) "Elimde değil: ben bir konuya bağlanamıyorum, konuşur gibi, mektup yazar gibi, ondan ona geçeyim diyorum." cümlesine katılıp katılmadığınızı gerekçesiyle yazınız. Örnek cevap: Bu görüşe kısmen katılıyorum. Mektubun samimi ve konuşmaya yakın bir tür olması, yazarın farklı konular arasında rahatça geçiş yapmasına imkân verir. Ancak metnin tamamen dağınık olmaması ve okuyucunun anlatılanları takip edebilmesi için düşünceler arasında yine de bir bağ kurulması gerektiğini düşünüyorum.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Okumayı Yönetebilme – Âli'ye Mektuplar
Soru: Mehmet Kaplan'a ait Âli'ye Mektuplar adlı metne göz gezdiriniz ve adımları uygulayınız. Cevap: Metnin hitap biçimini, yazarın kişisel anlatımını, günlük hayattan verdiği ayrıntıları ve edebiyatla ilgili görüşlerini dikkate alarak mektup türünün özelliklerini belirlemeye yönelik bir okuma yaparız.
Soru: 1) Okuma amacınızı belirleyiniz. Örnek cevap: Okuma amacım, mektup türünün dil ve anlatım özelliklerini belirlemek, Mehmet Kaplan'ın düşünce ve duygu dünyasını tanımak ve metindeki edebiyat değerlendirmelerini anlamaktır.
Soru: 2) Metnin hitap bölümü ve görselinden yararlanarak içeriğine ve türüne yönelik tahminlerde bulununuz. Örnek cevap: Metnin “Âli,” hitabıyla başlamasından onun belirli bir kişiye yazılmış özel bir mektup olduğunu tahmin ederim. İçeriğinde yazarın günlük yaşamından, arkadaşlık ilişkilerinden, duygu ve düşüncelerinden söz edeceğini düşünürüm.
Soru: 3) Metnin içeriğine ve türüne uygun okuma yöntem ve stratejisi belirleyiniz. Örnek cevap: Metni önce sessiz ve dikkatli okuma yöntemiyle genel olarak anlamaya çalışırım. Daha sonra önemli duygu, düşünce, kişi ve olayların altını çizerek not alma ve yakın okuma stratejisinden yararlanırım.
Soru: 4) Mektubu önce sessiz okuduktan sonra seçtiğiniz okuma stratejisine uygun biçimde tekrar okuyunuz. Cevap: Metni ikinci kez okurken Mehmet Kaplan'ın Âli'ye yönelik duygu ve düşüncelerini, günlük hayat ayrıntılarını, okuduğu eserlerle ilgili değerlendirmelerini ve öğütlerini işaretleyerek metnin ana noktalarını belirlerim.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Mehmet Kaplan'ın Âli'ye yazdığı mektubun devamı ve yazarın biyografisi yer almaktadır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Kelime Çalışması
Soru: 1) Okuduğunuz metnin bağlamını göz önünde bulundurarak altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi ilgili yerlere yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu yandaki karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz. Cevap: Gönderilen metinde hangi kelimelerin altı çizili olduğu görünmediğinden kesin kelime listesi belirlenememektedir. Ancak metinde geçen “umumiyetle, mücerret, mazi, terbiye, alâka, sathî, mamafih” gibi günümüzde daha az kullanılan kelimeler sözlükten kontrol edilebilir.
Soru: 2) Altı çizili kelimelerin yerine metnin bağlamına uygun hangi kelimeler kullanılabilir? Önerilerinizi ilgili alana yazınız. Örnek cevap:
Umumiyetle → Genellikle
Mücerret → Soyut
Mazi → Geçmiş
Alâka → İlgi
Sathî → Yüzeysel
Mamafih → Bununla birlikte
Umumiyetle → Genellikle
Mücerret → Soyut
Mazi → Geçmiş
Alâka → İlgi
Sathî → Yüzeysel
Mamafih → Bununla birlikte
Soru: 3) Mektup metninde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri / kelime gruplarını tespit ederek bunların anlamlarını karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten öğreniniz. Örnek cevap:
Tahfif etmek: Hafifletmek.
Takbih: Kötüleme, ayıplama.
Mütemadi: Sürekli.
Meşgale: Uğraş, iş.
Hâlet-i ruhiye: Ruh hâli.
İntisap: Bağlanma, katılma.
Tahfif etmek: Hafifletmek.
Takbih: Kötüleme, ayıplama.
Mütemadi: Sürekli.
Meşgale: Uğraş, iş.
Hâlet-i ruhiye: Ruh hâli.
İntisap: Bağlanma, katılma.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Mehmet Kaplan'ın Mektubunu Çözümleme
Soru: Aşağıdaki soruları Mehmet Kaplan'ın yazdığı mektup metnine göre cevaplayınız. Cevap: Mektupta yazarın Âli'ye duyduğu yakınlık, kendi günlük hayatı, okuma ve yazma alışkanlıkları, roman anlayışı ve çalışma konusunda verdiği öğütler ön plana çıkmaktadır.
Soru: 1) Mektupta anlatılanlardan hareketle yazarın mektubu yazma amacına yönelik çıkarımlarda bulununuz. Örnek cevap: Yazarın temel amacı Âli ile iletişimini sürdürmek, kendi hayatındaki gelişmeleri paylaşmak, onun durumunu öğrenmek ve çalışma-yazma konusunda cesaret vermektir. Bunun yanında okuduğu eserlerle ilgili değerlendirmelerini de dostuyla paylaşmaktadır.
Soru: 2) Yazarın edebî bir tür olan romanla ilgili düşüncelerine mektupta yer vermesi, mektup türünün işlevi hakkında size ne düşündürüyor? Açıklayınız. Örnek cevap: Bu durum mektubun yalnızca günlük haberleşmeye yarayan bir tür olmadığını gösterir. Mektuplarda edebiyat, sanat, düşünce ve kişisel değerlendirmeler de paylaşılabilir. Bu nedenle bazı mektuplar zamanla edebî ve düşünsel bir belge niteliği kazanabilir.
Soru: 3) Metinden hareketle yazarın roman türüne bakış açısını değerlendiriniz. Örnek cevap: Mehmet Kaplan'ın romanı özellikle insanı derinlemesine tanıtan, karakterleri canlı biçimde ortaya koyan ve psikolojik çözümlemelere yer veren bir tür olarak değerlendirdiği görülmektedir. Dostoyevski'nin romanlarında kişilerin geçmişlerine, davranışlarına ve konuşmalarına geniş yer verilmesini olumlu bulmaktadır.
Soru: 4) Yazarın Karamazoflar romanında kişi tahlili tekniğini ele alışını değerlendiriniz. Sizce bu tekniği hangi tür yazılarda görmek mümkündür? Açıklayınız. Örnek cevap: Yazar, Karamazoflar'da kişilerin yalnızca dış özellikleriyle değil, geçmişleri, düşünceleri, davranışları ve konuşmalarıyla ayrıntılı biçimde ortaya konmasını başarılı bulmaktadır. Kişi tahlili tekniğine roman, hikâye, biyografi, anı ve bazı tiyatro metinlerinde rastlanabilir.
Soru: Çalışma Kâğıdı'nı Mehmet Kaplan'ın mektup metnine göre tamamlayınız. Cevap:
Konu: Mehmet Kaplan'ın Âli'ye günlük hayatından, okuduğu eserlerden ve yazma-çalışma konusundaki düşüncelerinden söz etmesi.
Ana Düşünce: İnsan çalışarak, okuyarak ve kendisiyle mücadele ederek yeteneklerini geliştirebilir; dostluk ve düşünce paylaşımı da bu gelişimi destekler.
Yardımcı Düşünceler: Okuma insanın düşünce dünyasını geliştirir. Romanlarda karakter çözümlemesi önemlidir. Yetenek çalışmayla gelişir. Dostluk insanın sıkıntılarını hafifletir.
Anlatım Biçimleri: Açıklama, öyküleme ve yer yer tartışma.
Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örnekleme, karşılaştırma, kişisel deneyimlerden yararlanma.
Açık İletiler: Çalışmak yeteneği geliştirir. Mehmet Kaplan Âli'yi yazmaya ve okumaya teşvik etmektedir.
Örtük İletiler: İnsan kendisini geliştirmek için sabırlı olmalı; eleştiri, okuma ve düşünme alışkanlığı kazanmalıdır. Dostluk kişisel gelişime katkı sağlayabilir.
Konu: Mehmet Kaplan'ın Âli'ye günlük hayatından, okuduğu eserlerden ve yazma-çalışma konusundaki düşüncelerinden söz etmesi.
Ana Düşünce: İnsan çalışarak, okuyarak ve kendisiyle mücadele ederek yeteneklerini geliştirebilir; dostluk ve düşünce paylaşımı da bu gelişimi destekler.
Yardımcı Düşünceler: Okuma insanın düşünce dünyasını geliştirir. Romanlarda karakter çözümlemesi önemlidir. Yetenek çalışmayla gelişir. Dostluk insanın sıkıntılarını hafifletir.
Anlatım Biçimleri: Açıklama, öyküleme ve yer yer tartışma.
Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örnekleme, karşılaştırma, kişisel deneyimlerden yararlanma.
Açık İletiler: Çalışmak yeteneği geliştirir. Mehmet Kaplan Âli'yi yazmaya ve okumaya teşvik etmektedir.
Örtük İletiler: İnsan kendisini geliştirmek için sabırlı olmalı; eleştiri, okuma ve düşünme alışkanlığı kazanmalıdır. Dostluk kişisel gelişime katkı sağlayabilir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
Mehmet Kaplan'ın Hayatı ve Düşünce Dünyası
Soru: Aşağıdaki metinden ve Mehmet Kaplan'ın biyografisinden yola çıkarak mektup metninde yazarın hayatı ve düşünceleriyle ilgili hangi ayrıntılara ulaşılabileceğini açıklayınız. Örnek cevap: Mektuptan Mehmet Kaplan'ın edebiyata ve okumaya büyük önem verdiği, eserleri karşılaştırmalı biçimde değerlendirdiği, yazmayı kişisel gelişimin bir parçası olarak gördüğü ve dostlarına destek olmaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Biyografisindeki bilgiler de onun araştırmacı, öğretici ve farklı görüşlere açık bir akademisyen olduğunu göstermektedir.
Soru: Mehmet Kaplan'ın mektubunda öznel ve nesnel ifadelere örnekler bulunuz ve bunları ilgili yerlere yazınız. Bu ifadelerden hangisinin mektubun türünü belirlemenizde daha etkili olduğunu açıklayınız. Cevap:
Öznel İfadeler:
• “Son mektubun beni çok memnun etti.”
• “Karamazoflar romanı şimdiye kadar okuduklarıma hiç benzemiyor.”
• “Bana Rus usulü daha derin ve psikolojik geliyor.”
• “Daha neşeli ve daha iyi yaşayabilmem için seninle beraber bulunmayı istiyorum.”
Nesnel İfadeler:
• Fakültede imtihanların başlaması.
• Yazarın Namık Kemal'in eserlerini okuduğunu belirtmesi.
• Eskişehir'e gideceğini ve bir ay kalacağını söylemesi.
• Behice'nin dersleriyle ilgilendiğini belirtmesi.
Değerlendirme: Mektubun türünü belirlemede öznel ifadeler daha etkilidir. Çünkü mektup, yazarın kişisel duygu, düşünce ve değerlendirmelerini doğrudan muhatabına aktardığı samimi bir türdür.
Öznel İfadeler:
• “Son mektubun beni çok memnun etti.”
• “Karamazoflar romanı şimdiye kadar okuduklarıma hiç benzemiyor.”
• “Bana Rus usulü daha derin ve psikolojik geliyor.”
• “Daha neşeli ve daha iyi yaşayabilmem için seninle beraber bulunmayı istiyorum.”
Nesnel İfadeler:
• Fakültede imtihanların başlaması.
• Yazarın Namık Kemal'in eserlerini okuduğunu belirtmesi.
• Eskişehir'e gideceğini ve bir ay kalacağını söylemesi.
• Behice'nin dersleriyle ilgilendiğini belirtmesi.
Değerlendirme: Mektubun türünü belirlemede öznel ifadeler daha etkilidir. Çünkü mektup, yazarın kişisel duygu, düşünce ve değerlendirmelerini doğrudan muhatabına aktardığı samimi bir türdür.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, metin ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
SORU & CEVAP
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.