11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 98-99 Cevapları MEB Yayınları - Kontrol Noktası

1. Metne göre harekete dayalı tepkinin gerçekleşmesi sürecinde iskelet, kas ve eklem dokularının görevleri arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Kısa Cevap: Kaslar kuvvet üretir, kemikler destek sağlar ve eklemler hareketi mümkün kılar. Kıkırdak, eklem yüzeylerinde sürtünmeyi azaltarak kemikleri korur.
Detaylı Cevap: Kaslar kasıldığında tendonlar aracılığıyla kemiklere çekme kuvveti uygular. Kemikler bu kuvvetle eklemler çevresinde hareket eder. İskelet vücudu desteklerken kıkırdak eklem yüzeylerinin korunmasına yardımcı olur. Böylece kas, kemik ve eklemlerin eş güdümlü çalışması hareketi oluşturur.

2. Hastanın kaslarının, kemiklerinin ve eklemlerinin egzersiz sonrası eş güdümlü çalışması neden önemlidir ve bu durum, hareketin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini nasıl sağlar?
Kısa Cevap: Eş güdümlü çalışma, hastanın dengeli ve kontrollü hareket etmesini, günlük işlerini daha rahat ve güvenli yapmasını sağlar.
Detaylı Cevap: Metne göre düzenli egzersizle kaslar güçlenir, eklem hareket açıklığı artar ve kemik yoğunluğu kısmen iyileşir. Kasların oluşturduğu kuvvet, kemiklerin desteği ve eklemlerin hareket yeteneği birlikte işlev görür. Bu uyum hastanın hareketlerini daha sağlıklı gerçekleştirmesine yardımcı olur.

3. Aşağıdaki görselde iki farklı doku tipi verilmiştir. Bu dokuları ve özelliklerini tabloya yazınız.
Kısa Cevap: Soldan sağa 1. Doku: Kıkırdak doku, 2. Doku: Kemik doku. Cevap anahtarındaki tablo aşağıdaki şekilde doldurulur.

Detaylı Cevap: Kıkırdak dokunun hücreleri kondrosit, olgun kemik hücreleri osteosit olarak adlandırılır. Kıkırdak dokunun içinde kan damarı ve sinir bulunmaz. Kemik dokuda ise bulunur. Havers ve Volkmann kanalları sert kemik dokuda yer alır.

4. Aşağıdaki görsellerde aynı dokunun üç farklı tipi verilmiştir. Bu doku tiplerini ve özelliklerini tabloya yazınız.
Kısa Cevap: Soldan sağa 1. Doku: Düz kas, 2. Doku: Çizgili kas, 3. Doku: Kalp kası.

Detaylı Cevap: Düz kaslar mekik biçimli, tek çekirdekli hücrelerden oluşur ve bantlaşma göstermez. İskelet kası lifleri silindirik, çok çekirdekli ve bantlıdır. Kalp kası hücreleri dallanır ve bantlaşma gösterir. Kalp kası çizgili görünmesine rağmen istemsiz çalışır.

5. Hareket edebilen bir robot tasarlamanız istenmektedir. Bu robotun insan gibi hareket edebilmesi için kas, kemik, kıkırdak, eklem, eklem sıvısı gibi yapılarını nasıl tasarlarsınız? Bu yapıları hangi malzemelerden seçerdiniz?
Kısa Cevap: Örnek cevap: Kemikler için hafif metal iskelet, kaslar için motor ve çekme kabloları, kıkırdak için silikon yüzeyler kullanırdım. Eklemleri hareketli bağlantılarla oluşturur, sürtünmeyi uygun yağlayıcılarla azaltırdım.

Detaylı Cevap: Motorların ürettiği kuvveti kablolarla iskelet parçalarına aktarırdım. Sensörler ve bir kontrol birimiyle hareketleri düzenlerdim. Böylece destek, kuvvet üretimi ve hareket görevlerini birbiriyle uyumlu hâle getirirdim. Bu soru açık uçludur; görevleri doğru açıklanan farklı tasarımlar da geçerlidir.