11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 120-121 Cevapları MEB Yayınları 2026-2027, 1. Tema: Tepki bölümündeki Alerjik Tepkiler – Kontrol Noktası çalışmasını kapsamaktadır. Bu sayfalarda alerji kavram haritası tamamlanmakta, mast hücrelerinin histamin salgılama basamakları açıklanmakta ve anafilaktik şokun sonuçları değerlendirilmektedir.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 120-121 Cevapları MEB Yayınları
Alerjik tepkinin oluşumunda alerjen, B lenfositi, plazma hücresi, antikor ve mast hücresi arasındaki ilişki önemlidir. Histamin salgılanması çeşitli alerjik belirtilere yol açar. Şiddetli alerjik tepkilerde dolaşım ve solunum sistemlerinin birlikte etkilenmesi hayati risk oluşturabilir.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 120 Cevapları
Kontrol Noktası – Alerji Kavram Haritası
1. Soru: Aşağıdaki alerji ile ilgili kavram haritasında numaralandırılmış kutucukları uygun ifadelerle doldurunuz. Cevap: Numaralandırılmış kutucuklara aşağıdaki ifadeler yazılmalıdır.
| Kutucuk | Cevap |
| 1 | Çevresel faktörler |
| 2 | Beslenme |
| 3 | Kimyasallar |
| 4 | Polenler |
| 5 | İlaçlar |
| 6 | Arı zehri |
| 7 | Penisilin |
| 8 | Küf |
| 9 | Toz |
| 10 | Burun akıntısı |
| 11 | Göz yaşarması |
| 12 | Ciltte kızarma |
| 13 | Kaşıntı |
Açıklama: Kavram haritasında alerjiye neden olan faktörler genetik faktörler, çevresel faktörler ve alerjenler olarak gösterilmiştir. Beslenme, kimyasallar ve hava kirliliği çevresel faktörler arasında yer alır. Burun akıntısı, göz yaşarması, ciltte kızarma ve kaşıntı ise alerjik tepkilerin belirtileridir.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları
Kontrol Noktası – Alerjik Tepkinin Oluşma Basamakları
2. Soru: Aşağıda mast hücrelerinin histamin salgılaması sonucu alerjik tepkinin ortaya çıkmasıyla ilgili görsel verilmiştir. Görselde gerçekleşen basamakları açıklayarak görsel altında verilen boşluğa yazınız. Kısa Cevap: Alerjeni tanıyan B lenfositleri, antikor salgılayan plazma hücrelerine dönüşür. Antikorlar mast hücrelerinin zarına tutunur. Aynı alerjenle tekrar karşılaşıldığında mast hücreleri histamin salgılar ve alerjik tepki ortaya çıkar. Detaylı Cevap: Görseldeki olaylar numara sırasıyla şöyle gerçekleşir:
1. Alerjenler vücuda girer.
2. B lenfositleri, reseptörleri aracılığıyla alerjeni tanır.
3. Alerjeni tanıyan B lenfositleri, antikor salgılayan plazma hücrelerine dönüşür.
4. Plazma hücreleri tarafından üretilen antikorlar salgılanır.
5. Antikorlar mast hücrelerinin zarına tutunur.
6. Aynı alerjenle ikinci kez karşılaşıldığında alerjenler, mast hücresinin zarındaki antikorlara bağlanır. Bunun sonucunda mast hücresinden histamin salgılanır ve alerjik belirtiler oluşur.
Anafilaktik Şok – Metne Dayalı Sorular
3 ve 4. soruların metin bağlamı: Okul pikniğinde arı tarafından sokulan bir öğrencide önce kızarıklık ve hafif ağrı görülür. Ardından nefes almakta zorlanma, yüzde şişlik ve solgunluk ortaya çıkar. Arı zehrine karşı ciddi alerjisi bulunan öğrencinin yaşadığı anafilaktik şok, dolaşım ve solunum sistemlerini hızla etkiler.
3. Soru: Öğrencinin yaşadığı olay üzerinden anafilaktik şok sırasında dolaşım ve solunum sisteminde meydana gelen değişikliklerin kısa sürede neden hayati risk oluşturduğunu açıklayınız. Kısa Cevap: Anafilaktik şokta damarlar genişler, kan basıncı düşer ve solunum yolları daralır. Organlara yeterli kan ve oksijen ulaşamadığı için kısa sürede hayati risk oluşur. Detaylı Cevap: Arı zehrine karşı gelişen şiddetli alerjik tepki sırasında histamin hızlı ve yoğun biçimde salgılanır. Histaminin etkisiyle damarlar genişler ve kan basıncı düşer. Böylece organların yeterince kanlanması zorlaşır. Solunum yollarında oluşan daralma ve şişme ise akciğerlere giren havayı azaltır. Oksijen alımının ve organlara oksijen taşınmasının birlikte azalması, özellikle beyin ve kalbin çalışmasını tehlikeye sokar. Bu nedenle dolaşım ve solunum sistemlerindeki değişiklikler kısa sürede yaşamı tehdit eder.
4. Soru: Nefes almakta zorlanan ve rengi solan öğrenciye acil müdahalede bulunulmaması durumunda hangi sonuçlar ortaya çıkabilir? Kısa Cevap: Öğrencide bilinç kaybı, organ hasarı, solunum durması ve kalbin durması gelişebilir. Anafilaktik şok ölümle sonuçlanabilir. Detaylı Cevap: Acil müdahale edilmediğinde solunum yollarındaki daralma ve şişme ilerleyerek nefes almayı engelleyebilir. Kan basıncının düşmesi de dokulara yeterli kan ve oksijen ulaşmasını zorlaştırır. Beynin oksijensiz kalması bilinç kaybına ve kalıcı hasara neden olabilir. Durum ilerlerse solunum ve dolaşım durabilir. Bu değişiklikler öğrencinin yaşamını kaybetmesine yol açabilir.
Açıklamalar ve Örnek Cevaplar
Alerji kavram haritasındaki 1 numaralı kutuya ne yazılır?
1 numaralı kutuya çevresel faktörler yazılır. Bu kutu beslenme, kimyasallar ve hava kirliliğiyle ilişkilidir.
Alerjik tepkinin oluşmasında antikor ve mast hücresi nasıl ilişkilidir?
Antikorlar mast hücresinin zarına tutunur. Aynı alerjenle yeniden karşılaşıldığında alerjen bu antikorlara bağlanır ve mast hücresinden histamin salgılanmasını sağlar.
Anafilaktik şok neden hayati risk oluşturur?
Kan basıncının düşmesi ve solunum yollarının daralması, organlara yeterli oksijen ulaşmasını engeller. İlerleyen durumda solunum ve dolaşım durabilir.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.