10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 208 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları (MEB) – Sayfa 208

Performans Görevi: Koligatif Özellikler

Bu performans görevinde, çözünen tanecik sayısının kaynama ve donma noktaları üzerindeki etkisi deneyle incelenir. Tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer.

Performans Görevi – Koligatif Özellikler

Beklenen Performans: Deney yapma, verileri toplama ve sonuçları yorumlama

Konu: Aynı miktar çözücüde çözünen tanecik sayısının kaynama ve donma noktalarına etkisi

1) Amaç

Saf suya eklenen farklı tür ve miktardaki çözünen maddelerin (iyonik–moleküler) kaynama ve donma noktalarında oluşturduğu değişimi gözlemlemek.

2) Kuramsal Bilgi (Özet)

• Koligatif özellikler, çözünen maddenin cinsine değil tanecik sayısına bağlıdır.
• Uçucu olmayan çözünenler kaynama noktasını yükseltir, donma noktasını düşürür.
• İyonik bileşikler suda iyonlarına ayrıldığı için tanecik sayısı fazladır.
• Moleküler bileşikler iyonlaşmaz, tanecik sayısı daha azdır.

3) Hipotez

Aynı miktar suda; CaCl₂ çözeltisinin kaynama noktası artışı ve donma noktası düşüşü, NaCl ve şeker çözeltilerinden daha fazladır.

4) Değişkenler

• Bağımsız Değişken: Çözünen maddenin türü ve mol sayısı
• Bağımlı Değişken: Kaynama sıcaklığı ve donma sıcaklığı
• Kontrol Değişkenleri: Su miktarı, ortam basıncı, ısıtma–soğutma hızı, kullanılan kap

5) Malzemeler

Beher, termometre, ısıtıcı, buz banyosu, saf su, NaCl, CaCl₂, şeker, karıştırıcı çubuk, hassas terazi, eldiven ve gözlük

6) Güvenlik Önlemleri

Deney sırasında koruyucu gözlük ve eldiven kullanılmalıdır. Sıcak cam kaplara çıplak elle dokunulmamalı, kimyasallar dikkatle kullanılmalıdır.

7) Deney Düzeneği (Özet Anlatım)

• Kaynama için: Isıtıcı üzerinde beher ve termometre
• Donma için: Buz banyosu içinde beher ve termometre

8) Deneyin Yapılışı

1. Saf suyun kaynama ve donma sıcaklıkları ölçülür.
2. Aynı miktar suya eşit kütlede şeker, NaCl ve CaCl₂ eklenerek çözeltiler hazırlanır.
3. Her çözeltinin kaynama ve donma sıcaklığı ölçülür.
4. Elde edilen veriler tabloya kaydedilir ve karşılaştırılır.

9) Beklenen Sonuçlar

• Kaynama Noktası: CaCl₂ > NaCl > Şeker > Saf su
• Donma Noktası: Saf su > Şeker > NaCl > CaCl₂

Nedeni: İyonik bileşiklerin daha fazla tanecik oluşturması

10) Sonuç ve Yorum

Deney sonuçları, çözünen tanecik sayısı arttıkça kaynama noktasının yükseldiğini ve donma noktasının düştüğünü göstermiştir. İyonik çözeltiler moleküler çözeltilere göre daha büyük etki oluşturmuştur.

11) Hata Kaynakları ve İyileştirme

• Ölçüm gecikmeleri
• Isı kayıpları
• Derişim hataları

İyileştirme: Daha hassas ölçüm cihazları ve sabit deney koşulları kullanılmalıdır.

12) Günlük Hayatla İlişki

• Yollara tuz dökülmesi → Donma noktası düşer
• Araçlarda antifriz kullanımı → Kaynama yükselir, donma düşer