10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 196 Cevapları Meb Yayınları
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı – Harnâme Sıra Sizde Etkinlikleri (Sayfa 196)
1️⃣ Harnâme’deki Kişiler, Özellikleri ve Olaylarla İlişkileri
Kısa Cevap: Harnâme’de kişiler, insan karakterlerini temsil eden sembolik varlıklardır. Her biri olay örgüsünde belirleyici bir rol üstlenir.
| Kişiler | Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal) | Kişilerin olaylarla ilişkileri |
|---|---|---|
| Eşek | Zayıf, bitkin; ruhsal olarak kıskanç, açgözlü ve sabırsızdır. | Öküzlere özenir, onları taklit eder ve yaptığı hata sonucu cezalandırılır. |
| Bilge eşek | Yaşlı, tecrübeli, akıllı ve sabırlıdır. | Eşeğe öğüt vererek olayın dönüm noktasını oluşturur. |
| Öküzler | Güçlü, semiz, çalışkan ve üretkendir. | Eşeğin kıskanmasına sebep olur; çalışmanın değerini temsil eder. |
| Ekin sahibi | Üretici, çalışkan ve sorumluluk sahibidir. | Ekinleri zarar görünce eşeği cezalandırır. |
| Eşeğin sahibi | Otoriter, sert ve merhametsizdir. | Eşeği ağır işlerde çalıştırarak zayıf düşmesine sebep olur. |
2️⃣ Eşeğin Durumunu Yansıtan Deyim ve Atasözleri
Kısa Cevap: Eşeğin durumunu anlatan deyim ve atasözleri, hırs ve düşüncesizliğin zararlarını vurgular.
✓ Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak
✓ Akılsız başın cezasını ayaklar çeker
✓ Gözünü hırs bürümek
✓ Kanaat gibi devlet olmaz
✓ Aklı başına gelmek
3️⃣ Körü Körüne Taklit Etmek Hakkındaki Görüşünüz
Kısa Cevap: Körü körüne taklit, bireyin kimliğine zarar verir.
Bir toplumu ya da kültürü sorgulamadan taklit etmek, bireyin kendi değerlerinden uzaklaşmasına neden olur. Harnâme’deki eşek, öküzlere özenerek kendi sınırlarını aşmış, sonucunda ağır bir bedel ödemiştir. Bu durum, insanların da başkalarına özenirken kendi kimliğini kaybedebileceğini gösterir.
4️⃣ Harnâme Kişilerinin Temsil Ettiği Evrensel Değerler
Kısa Cevap: Eserde her karakter bir insan özelliğini temsil eder.
- Eşek: Açgözlülük, kıskançlık, sabırsızlık
- Bilge eşek: Bilgelik, akıl, tecrübe, öğüt
- Öküzler: Çalışkanlık, üretkenlik, emek
5️⃣ Harnâme’de Dil–Anlatım ile Yapı Unsurları Arasındaki İlişki
Kısa Cevap: Sade dil ve sembolik kişiler, eserin evrensel olmasını sağlar.
Harnâme’de kullanılan sade ve mizahi dil, kişilerin sembolik özellikleriyle birleşerek eserin her dönemde anlaşılmasını sağlar. Zaman ve mekânın belirsizliği, olayların evrensel mesajlar taşımasına imkân verir. Bu sayede okuyucu, kendi yaşamına göre metni yeniden anlamlandırabilir.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.