10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 154-156 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 154

Ekonomik Sektörlere Göre Ülkelerin Gelişmişlik Seviyesi – Etkinlik

Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri | Ekonomik Sektörlere Göre Ülkelerin Gelişmişlik Seviyesi

Soru: Farklı gelişmişlik seviyesine sahip ülkelerde çalışan nüfusun ekonomik sektörlere dağılımı ile ekonomik sektörlerin GSYİH yüzdesini gösteren grafikleri inceleyiniz. Aşağıdaki soruları Kanada ve Çad’a ait verilerden yararlanarak cevaplayınız.

Soru 1: Ülkelerdeki çalışan nüfusun ekonomik sektörlere dağılımı yüzdelerindeki farklılıklar hakkında neler söylenebilir?

Cevap: Kanada’da çalışan nüfusun büyük bir bölümü üçüncül (hizmet) sektörde (%79,5) yer alırken, birincil sektörde çalışanların oranı oldukça düşüktür (%1,3). Buna karşılık Çad’da çalışan nüfusun büyük kısmı birincil sektörde (%69,2) yoğunlaşmıştır. Bu durum, Kanada’nın hizmet ağırlıklı gelişmiş bir ekonomi yapısına; Çad’ın ise tarım ve ham madde temelli bir ekonomi yapısına sahip olduğunu göstermektedir.

Soru 2: Ülkelerdeki ekonomik sektörlerin GSYİH yüzdesindeki farklılıklar nelerdir?

Cevap: Kanada’da Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın en büyük payı üçüncül sektöre (%72,7) aittir ve birincil sektörün payı oldukça düşüktür (%2). Çad’da ise GSYİH’nın en büyük kısmı ikincil sektörden (%49) sağlanmakta, bunu birincil sektör (%29,7) izlemektedir. Hizmet sektörünün payı (%21,3) Kanada’ya göre oldukça düşüktür.

Soru 3: Ülkelerdeki çalışan nüfusun sektörlere dağılımı yüzdesi, ülkelerin ekonomik açıdan gelişmişlik seviyesi hakkında çıkarım yapmada tek başına yeterli olur mu? Açıklayınız.

Cevap: Hayır, tek başına yeterli değildir. Gelişmişlik düzeyini doğru değerlendirebilmek için GSYİH, kişi başına düşen millî gelir, eğitim seviyesi, teknoloji kullanımı ve üretim verimliliği gibi farklı ekonomik ve sosyal göstergilerin birlikte incelenmesi gerekir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri | Sayfa 155

Ekonomik Sektörlere Göre Ülkelerin Gelişmişlik Seviyesi – Etkinlik Cevapları

Soru: Aşağıdaki soruları bazı ülkelerin 2022 yılına ait çalışan nüfusunun ekonomik sektörlere dağılışı ile sektörlerin GSYİH yüzdesini gösteren tabloları inceleyerek cevaplayınız.

Soru 1: Ülkelerin ekonomik açıdan gelişmişlik seviyesi belirlenirken sektörlerin GSYİH yüzdesi belirleyici faktörlerden biri olabilir mi? Açıklayınız.

Cevap: Evet, sektörlerin GSYİH yüzdesi ülkelerin gelişmişlik seviyesini belirlemede önemli bir göstergedir.
Genellikle üçüncül (hizmet) ve ikincil (sanayi) sektörlerin GSYİH içindeki payı arttıkça, ülkenin ekonomik olarak daha gelişmiş olduğu görülür. Ancak tek başına yeterli değildir; kişi başına düşen gelir, eğitim düzeyi, teknoloji kullanımı ve yaşam kalitesi gibi başka göstergelerle birlikte değerlendirilmelidir.

Soru 2: Ülkelerdeki çalışan nüfusun ekonomik sektörlere dağılışı ile bu sektörlerin GSYİH yüzdesi bilgilerinden yararlanarak ülkelerin ekonomik gelişmişlik durumunu aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.

• İtalya: Gelişmiş Ülke
• Çad: Az Gelişmiş Ülke
• Romanya: Az Gelişmiş Ülke
• Brezilya: Az Gelişmiş Ülke
• Kanada: Gelişmiş Ülke

Açıklama: Hizmet ve sanayi sektörlerinin payının yüksek olduğu ülkeler gelişmiş, birincil sektörün (tarım) baskın olduğu ülkeler ise az gelişmiş kabul edilmektedir.

Soru 3: Diğer sayfada verilen çalışma yaprağını süreç sonunda doldurunuz.

Cevap: Bu soru uygulamaya yöneliktir. Çalışma yaprağı, sayfa 156’daki etkinlikte doldurulacaktır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri | Sayfa 156

Ekonomik Sektörlerin Dağılımına Göre Ülkelerin Gelişmişlik Düzeyi – Çalışma Yaprağı

Soru: Aşağıda verilen kavramları kullanarak farklı gelişmişlik seviyesine sahip ülkeleri karşılaştırabilmeye yönelik bir metin oluşturarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
(Kullanılacak kavramlar: Ekonomik faaliyet, ekonomik sektör, Gayrisafi Millî Hasıla (GSMH), Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH), gelişmişlik)

Cevap: Ülkelerin gelişmişlik düzeylerini karşılaştırırken ekonomik faaliyetlerin hangi sektörlerde yoğunlaştığı büyük önem taşır.
Gelişmiş ülkelerde çalışan nüfusun büyük bir bölümü üçüncül (hizmet) ve dördüncül (bilgi, teknoloji, Ar-Ge) sektörlerde yer alır. Bu durum, bu ülkelerde GSYİH ve GSMH’nin büyük kısmının sanayi, hizmet ve bilgiye dayalı faaliyetlerden elde edildiğini gösterir.

Az gelişmiş ülkelerde ise ekonomik faaliyetler daha çok tarım ve madencilik gibi birincil sektörlerde yoğunlaşmıştır. Ancak bu sektörler düşük katma değer ürettiği için, çalışan nüfus fazla olsa bile GSYİH ve GSMH içindeki payları sınırlı kalmaktadır.

Tablo, grafik ve diyagramlar incelendiğinde; gelişmiş ülkelerde sektör çeşitliliğinin fazla olduğu, az gelişmiş ülkelerde ise ekonominin tek ya da birkaç sektöre bağımlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle ülkelerin gelişmişlik düzeyini doğru değerlendirebilmek için yalnızca çalışan nüfus oranlarına değil, sektörlerin ekonomik gelire katkısına da birlikte bakmak gerekir.

Bu karşılaştırmalar sayesinde ülkelerin ekonomik yapıları daha iyi anlaşılır, kalkınma için hangi sektörlerin desteklenmesi gerektiği belirlenir ve geleceğin meslekleri hakkında daha sağlıklı çıkarımlar yapılabilir.