2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF BİYOLOJİ 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 1Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 117 Puan
Kazanım: BİY.9.1.5
Üç aynı tür bitki farklı besin çözeltilerinde büyütülüyor. A tam mineral karışımıyla koyu yeşil, B azot eksikliğinde soluk ve küçük, C magnezyum eksikliğinde yapraklarında sararma görülen bir görünüme sahip.
a) Azot ve magnezyumun bitki için önemini karşılaştırınız.
b) Klorofil oluşumuyla magnezyum arasındaki ilişkiyi yazınız.
c) Sararmanın yalnız magnezyum eksikliğini kesin kanıtlayıp kanıtlamadığını tartışınız.
Soru 217 Puan
Kazanım: BİY.9.1.4
Aynı tür iki fidan dört hafta izleniyor. A fidanının boyu 12’den 18 cm’ye, B fidanının boyu 12’den 14 cm’ye çıkıyor. B fidanı daha az ışık alan ortamda bulunuyor.
a) Büyüme oranlarını hesaplayınız.
b) Işık miktarıyla büyüme arasındaki olası ilişkiyi açıklayınız.
c) Bu verilerin hangi nedenle “az ışık her zaman az büyüme yapar” yargısını kanıtlamadığını belirtiniz.
Soru 317 Puan
Kazanım: BİY.9.1.1
Bir bölgede bakteri kaynaklı enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi ediliyor. Ancak bazı bakterilerin antibiyotiğe duyarlı olmadığı zamanla tespit ediliyor; hekimler tedavi öncesinde duyarlılık testi uygulamaya başlıyor.
a) Antibiyotik keşfinin insan sağlığı için önemini açıklayınız.
b) Duyarlılık testi yapılmasının mantığını açıklayınız.
c) Gereksiz antibiyotik kullanımının popülasyon üzerinde hangi seçilim sonucuna yol açabileceğini yazınız.
Soru 417 Puan
Kazanım: BİY.9.1.5
İki sporcu benzer antrenman yapıyor. Birincisi yalnız su içiyor; ikincisi uzun süreli yoğun terleme sonrasında su ve uygun elektrolit desteği alıyor. Terleme ile hem su hem iyon kaybı gerçekleşebiliyor.
a) Vücutta suyun iki görevini belirtiniz.
b) Mineral iyonlarının sinir-kas çalışması açısından önemini açıklayınız.
c) Yalnız suyun her durumda kaybedilen elektrolitleri karşıladığı iddiasını değerlendirin.
Soru 516 Puan
Kazanım: BİY.9.1.5
Aynı büyüklükte iki bitkiye eşit ışık veriliyor. A grubuna düzenli sulama yapılırken B grubuna birkaç gün su verilmiyor. A’da yapraklar dik, B’de yapraklar sarkık ve kütle azalması görülüyor.
a) Suyun hücredeki iki işlevini açıklayınız.
b) Yaprak sarkmasını turgorla ilişkilendiriniz.
c) Bu deneyin güvenilirliği için sabit tutulacak iki değişken belirtiniz.
Soru 616 Puan
Kazanım: BİY.9.1.2
Bir saha araştırmasında bir öğrenci böcek türlerini yalnızca öğle saatinde sayıyor ve “bu bölgede geceleri böcek yoktur” sonucunu yazıyor.
a) Çıkarımın hangi nedenle veriyle desteklenmediğini açıklayınız.
b) Gözlem planını günün saatleri ve tekrarlar bakımından geliştiriniz.
c) Önceden belirlenen hipotezle gözlenen bulgunun farklı çıkmasının bilime katkısını yorumlayınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 1 · 100 puan
Soru 117 Puan
Kısa Cevap: Azot protein/nükleik asitlerin yapısına katılır; Mg klorofilin merkezinde yer alır. Sararma başka beslenme/çevre nedenleriyle de oluşabilir.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: Azot işlevi: 5 puan; Magnezyum işlevi: 4 puan; Klorofil bağlantısı: 4 puan; Tek belirtinin sınırı: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
Soru 217 Puan
Kısa Cevap: A +6 cm (%50), B +2 cm (yaklaşık %16,7). Bu koşullarda ışık azlığı etkili olabilir. Su/toprak farkı ve tekrar eksikliği olabilir.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: İlk büyüme hesabı: 5 puan; İkinci büyüme hesabı: 4 puan; İlişki değerlendirmesi: 4 puan; Genelleme sınırı: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
Soru 317 Puan
Kısa Cevap: Antibiyotikler duyarlı bakterilerin çoğalmasını engelleyerek enfeksiyon kontrolü sağlar. Test etkili madde seçimini destekler. Gereksiz kullanım dirençli bakterilerin oranını artırabilir.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: Antibiyotiğin katkısı: 5 puan; Duyarlılık testi: 4 puan; Seçilim açıklaması: 4 puan; Toplum sağlığı sonucu: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
Soru 417 Puan
Kısa Cevap: Su sıcaklık düzenleme ve taşıma görevleri görür. Na+, K+ ve Ca2+ sinir iletimi/kas kasılmasında işlevlidir. Yalnız su kaybedilen iyonların tamamını karşılamaz, koşula bağlıdır.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: Su görevleri: 5 puan; İyon örnekleri: 4 puan; Sinir-kas bağlantısı: 4 puan; Genelleme değerlendirmesi: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
Soru 516 Puan
Kısa Cevap: Su çözücü/tepkime ortamı ve madde taşınması sağlar; bitki hücresinde turgoru destekler. Su azalınca turgor düşer. Tür, toprak, ışık, sıcaklık eşit tutulmalıdır.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: Suyun iki rolü: 4 puan; Turgor mekanizması: 4 puan; Kontrol değişkenleri: 4 puan; Kanıta dayalı çıkarım: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
Soru 616 Puan
Kısa Cevap: Gündüz gözlemi gece yokluğunu kanıtlamaz. Gece, sabah, öğle ölçümleri tekrarlanmalı. Hipotez yanlışlansa da yeni bilgi oluşur.
Açıklama / Çözüm: TAM PUAN: Dört içerik ölçütü doğru ve bilimsel gerekçeyle karşılandığında tam puan. KISMİ PUAN: Her ölçüt yalnız doğru ifadenin bulunduğu bölümden, belirtilen puan kadar değerlendirilir. SIFIR PUAN: Yanlış, ilgisiz veya boş cevap. Farklı sözcüklerle yazılmış bilimsel olarak eşdeğer cevaplar kabul edilir.
Puanlama: Veri-kapsam uyuşmazlığı: 4 puan; Zaman örneklemesi: 4 puan; Tekrar planı: 4 puan; Yanlışlanan hipotez yorumu: 4 puan; yanlış/boş yanıt: 0 puan.
