2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
5. SINIF FEN BİLİMLERİ 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 1Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: FB.5.1.2
Ay, Dünya çevresinde dolanırken kendi ekseni etrafında da döner. Dünya’dan Ay’ın çoğunlukla aynı yüzünün görülmesini bu iki hareketin süreleriyle açıklayınız.
Soru 215 Puan
Kazanım: FB.5.1.2
Ay’ın kendi ekseni çevresindeki hareketi ile Dünya çevresindeki hareketini adlandırınız; her birinin yaklaşık süresini yazınız.
Soru 314 Puan
Kazanım: FB.5.1.3
Ay’ın dört ana evresini gösteren bir model oluşturunuz. Kâğıda yan yana dört daire çiziniz; yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün evrelerinde Dünya’dan görünen aydınlık bölümü açık, karanlık bölümü taralı olarak gösterip dairelerin altına evre adlarını yazınız.
Soru 414 Puan
Kazanım: FB.5.1.3
Ay’ın Dünya çevresindeki dolanmasını ve Güneş ışığını kullanarak evrelerin neden değiştiğini bir modelle açıklayınız. Ortada Dünya’yı, çevresinde farklı iki konumda Ay’ı gösteren basit bir şema çiziniz. Güneş ışığının geldiği yönü bir okla belirtiniz ve Ay’ın görünen aydınlık kısmının neden değiştiğini bir cümleyle yazınız.
Soru 514 Puan
Kazanım: FB.5.1.4
Güneş, Dünya ve Ay’ı hacimsel büyüklüklerine göre büyükten küçüğe sıralayınız; birbirleri çevresindeki dolanma hareketlerini yazınız.
Soru 614 Puan
Kazanım: FB.5.1.4
Üç farklı büyüklükte top kullanarak Güneş-Dünya-Ay modeli kuracaksınız. En büyük, orta ve en küçük top hangi gök cismini temsil eder?
Soru 714 Puan
Kazanım: FB.5.2.1
Kuvveti ölçmek için kullanılan aracın adını ve kuvvetin birimini yazınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 1 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: Ay’ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya çevresindeki dolanma süresi yaklaşık eşittir (yaklaşık 27,3 gün). Bu yüzden Dünya’dan Ay’ın yaklaşık aynı yüzü görülür.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme, yanıtta belirtilen iki bilimsel unsura göre yapılır; aynı anlama gelen doğru ifadeler kabul edilir.
Puanlama: İki sürenin yaklaşık eşit olduğunu belirtme: 8 puan; Aynı yüzün görülmesini bu eşitlikle ilişkilendirme: 7 puan
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: Kendi ekseni çevresindeki hareketi dönmedir; Dünya çevresindeki hareketi dolanmadır. Her ikisi yaklaşık 27,3 gün sürer.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme, yanıtta belirtilen iki bilimsel unsura göre yapılır; aynı anlama gelen doğru ifadeler kabul edilir.
Puanlama: Dönme ve dolanmayı doğru adlandırma: 8 puan; Her iki sürenin yaklaşık 27,3 gün olduğunu belirtme: 7 puan
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: Model sırasıyla yeni ay (tamamına yakın karanlık), ilk dördün (yarısı aydınlık), dolunay (tamamına yakın aydınlık), son dördün (yarısı aydınlık) görünümünü göstermelidir. İlk dördün ve son dördünün aydınlık yarıları birbirinin ters yönünde olmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Örnek model ve cevap anahtarıdır. Doğru bilimsel ilişkiyi temsil eden eşdeğer çizimler ve açıklamalar kabul edilir. Gölgeli bölümün boyanma biçimi değil, evrenin doğru gösterilmesi değerlendirilir.
Puanlama: Dört evreyi doğru sırayla adlandırma: 4 puan; Yeni ay ve dolunay görünümünü doğru modelleme: 4 puan; İlk dördün ve son dördünün aydınlık/karanlık yarılarını doğru ve karşıt yönde modelleme: 6 puan
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: Örnek modelde Dünya ortada, Ay Dünya çevresinde iki farklı konumda, ışık ışınları tek yönden gelecek biçimde gösterilir. Açıklama: Ay dolandıkça Güneş’in aydınlattığı yarısının Dünya’dan görülebilen bölümü değişir. Ay kendi ışığını üretmez.
Açıklama / Çözüm: Örnek model ve cevap anahtarıdır. Doğru bilimsel ilişkiyi temsil eden eşdeğer çizimler ve açıklamalar kabul edilir. Gölgeli bölümün boyanma biçimi değil, evrenin doğru gösterilmesi değerlendirilir.
Puanlama: Dünya ve Ay’ın iki konumunun doğru gösterimi: 5 puan; Güneş ışığı yönünün tutarlı gösterimi: 4 puan; Görünür aydınlık bölümün değişimini doğru açıklama: 5 puan
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: Büyüklük sırası Güneş > Dünya > Ay. Dünya Güneş’in çevresinde, Ay Dünya’nın çevresinde dolanır.
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme, yanıtta belirtilen iki bilimsel unsura göre yapılır; aynı anlama gelen doğru ifadeler kabul edilir.
Puanlama: Büyüklük sırasını yazma: 7 puan; Dolanma ilişkilerini doğru belirtme: 7 puan
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: En büyük top Güneş, orta boy top Dünya, en küçük top Ay olmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Yalnızca soruda istenen üç eşleştirme puanlanır; ayrıca açıklama zorunlu değildir.
Puanlama: En büyük topun Güneş’i temsil ettiğini doğru yazma: 5 puan; Orta boy topun Dünya’yı temsil ettiğini doğru yazma: 5 puan; En küçük topun Ay’ı temsil ettiğini doğru yazma: 4 puan
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: Kuvvet dinamometre ile ölçülür. Kuvvetin birimi newtondur (N).
Açıklama / Çözüm: Değerlendirme, yanıtta belirtilen iki bilimsel unsura göre yapılır; aynı anlama gelen doğru ifadeler kabul edilir.
Puanlama: Dinamometre adını belirtme: 7 puan; Newton (N) birimini belirtme: 7 puan