2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
10. SINIF MATEMATİK 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 1Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: 10.1.1
İtfaiye merdiveni için ABC dik üçgeni kullanılıyor. Dik açı A noktasındadır; AB=3 m, AC=4 m ve BC=5 m olacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçüler şemada verilmiştir.
a) B açısının sinüsünü, kosinüsünü, tanjantını ve kotanjantını kenar oranlarıyla yazınız.
b) Bulduğunuz oranlardan sin²B + cos²B = 1 özdeşliğini sayısal olarak doğrulayınız.
c) Aynı yapının tüm boyları iki katına çıkarılırsa B açısının oranlarının niçin değişmeyeceğini açıklayınız.

Soru 215 Puan
Kazanım: 10.1.1
Güneş paneli taşıyıcısı projesinin çiziminde ABC üçgeni A köşesinde diktir. AB=5 m, AC=12 m, BC=13 m. Bir teknisyen B açısını, bir başka teknisyen C açısını referans alıyor.
a) B ve C açılarına göre sinüs ve kosinüs değerlerini ayrı ayrı hesaplayınız.
b) sinB=cosC eşitliğinin neden geçerli olduğunu dik üçgenin açılarıyla açıklayınız.
c) Teknisyenlerden biri tanB·tanC=1 diyor. Bu savı hesaplayarak doğrulayınız.

Soru 314 Puan
Kazanım: 10.1.2
Bir afet toplanma alanındaki üçgen parsel ABC üçgeni biçimindedir. A köşesinden BC kenarının orta noktası D’ye bir kenarortay çizilmiştir. Kenarortayların kesiştiği nokta G’dir. AG=10 m ve GD=5 m ölçülüyor.
a) AD uzunluğunu hesaplayınız.
b) Ağırlık merkezinin kenarortayı hangi oranda böldüğünü belirtip ölçümlerin bu özelliğe uygunluğunu gösteriniz.
c) BC=16 m ise BD ve DC’yi yazınız; D’nin neden kenar orta noktası olduğunu açıklayınız.

Soru 414 Puan
Kazanım: 10.1.3
Okul panosuna asılacak üçgen afiş önce tabanı 10 cm, bu tabana ait yüksekliği 6 cm olan bir üçgen olarak çiziliyor. Sonra taban uzunluğu 3/2 katına, yüksekliği 2 katına çıkarılıyor.
a) İlk üçgenin alanını hesaplayınız.
b) Son üçgenin alanını hesaplayınız ve alanların oranını bulunuz.
c) Taban sabitken yüksekliğin 2 katına çıkmasının alan üzerindeki etkisini gerekçelendiriniz. Alanın neden uzunlukların çarpımına bağlı olduğunu belirtiniz.

Soru 514 Puan
Kazanım: 10.1.4
İki destek çubuğu A noktasında 60° açı yapmaktadır; AB=7 m ve AC=8 m’dir. BC çubuğunun uzunluğu doğrudan ölçülememektedir.
a) A’dan BC’ye bir dikme indirerek cos60°=1/2 değerinin kosinüs teoremine nasıl girdiğini açıklayınız.
b) Kosinüs teoremini kullanarak BC² ve BC’yi bulunuz.
c) Aynı çubuklar arasında açı büyürse BC’nin artıp artmayacağını kosinüs terimi üzerinden gerekçelendiriniz.

Soru 614 Puan
Kazanım: 10.2.1
Bir araştırmada iki okul kulübü incelenmiştir. Birinci grupta 14 kişi etkinliğe katılmış, 20 kişi katılmamıştır. İkinci grupta ise 26 kişi katılmış, 18 kişi katılmamıştır. Grupların büyüklükleri farklı olduğundan yalnız kişi sayısıyla karar verilmesi tartışmalıdır.
a) Verileri satırları grup, sütunları katılım durumunu gösteren iki yönlü sıklık tablosu şeklinde düzenleyiniz.
b) Her grup için katılım yüzdesini hesaplayınız.
c) Katılımın grup türüyle ilişkili olduğuna dair eldeki verilere dayalı bir yorum yapınız; ilişkinin neden nedensellik kanıtı olmadığını açıklayınız.
Soru 714 Puan
Kazanım: 10.2.1
Bir araştırmada iki spor merkezi incelenmiştir. Birinci grupta 16 kişi etkinliğe katılmış, 22 kişi katılmamıştır. İkinci grupta ise 28 kişi katılmış, 20 kişi katılmamıştır. Grupların büyüklükleri farklı olduğundan yalnız kişi sayısıyla karar verilmesi tartışmalıdır.
a) Verileri satırları grup, sütunları katılım durumunu gösteren iki yönlü sıklık tablosu şeklinde düzenleyiniz.
b) Her grup için katılım yüzdesini hesaplayınız.
c) Katılımın grup türüyle ilişkili olduğuna dair eldeki verilere dayalı bir yorum yapınız; ilişkinin neden nedensellik kanıtı olmadığını açıklayınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
10. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 1 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: sinB=4/5, cosB=3/5, tanB=4/3, cotB=3/4. Kontrol: 16/25 + 9/25 = (16+9)/25=1. Benzerlikte karşılıklı kenarlar aynı katsayıyla büyüdüğü için oranlar değişmez.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 6 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: sinB=12/13, cosB=5/13; sinC=5/13, cosC=12/13. B+C=90° olduğundan sinB=cosC. tanB=12/5, tanC=5/12; çarpımları 1.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 6 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: AD=AG+GD=10+5=15 m. AG:GD=10:5=2:1; ağırlık merkezi A tarafından kenarortayı 2:1 oranında böler. D orta nokta olduğu için BD=DC=8 m.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 5 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: İlk alan = 10×6/2=30 cm². Son taban=15, yükseklik=12; alan=90 cm². Yeni/ilk=90/30=3. Yalnız yükseklik 2 katına çıkarsa alan da 2 katına çıkar; A=b·h/2.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 5 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: A noktasından açılan 60° açıda, B’den AC doğrultusuna dikme indirildiğinde izdüşüm 7·cos60° ve yükseklik 7·sin60° olur. Pisagor: BC²=(8−7cos60°)²+(7sin60°)²=49+64−56=57; BC=√57 m. Genel olarak b²+c²−2bc cosA ortaya çıkar; açı büyüdükçe kosinüs azalır ve BC büyür.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 5 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: Birinci grup: katıldı 14, katılmadı 20, toplam 34; ikinci grup: katıldı 26, katılmadı 18, toplam 44. Katılım oranları sırasıyla %41.18 ve %59.09. Yüzdeler ikinci grupta daha yüksektir; bu örneklemde ilişki görülebilir ancak seçme yanlılığı ve diğer koşullar kontrol edilmediği için neden-sonuç çıkarılamaz.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 5 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: Birinci grup: katıldı 16, katılmadı 22, toplam 38; ikinci grup: katıldı 28, katılmadı 20, toplam 48. Katılım oranları sırasıyla %42.11 ve %58.33. Yüzdeler ikinci grupta daha yüksektir; bu örneklemde ilişki görülebilir ancak seçme yanlılığı ve diğer koşullar kontrol edilmediği için neden-sonuç çıkarılamaz.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: doğru model, işlem ve gerekçe rubrikteki puanları karşılar. Kısmi puan: doğru yapılan her ölçüt ayrı değerlendirilir; ara işlem doğru olup sonuca aktarım hatalıysa ilgili işlem puanları korunur. Sıfır puan: ölçüt karşılanmıyorsa o ölçütten puan verilmez. Eşdeğer doğru çözüm yolları kabul edilir.
Puanlama: Matematiksel modelin ve gerekli özelliğin doğru kurulması: 5 puan; İşlemler, gösterimler ve ara sonuçların doğruluğu: 5 puan; Sonucun kontrol edilerek gerekçelendirilmesi: 4 puan