Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 6Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 117 Puan
Kazanım: TAR.9.1.4
Bir araştırmacı eski bir fotoğrafı renklendirerek dijital sergide sunuyor. Fotoğraftaki kıyafetlerin gerçek renkleri bilinmiyor ama izleyiciler bunların kesin olduğunu düşünüyor.
Dijital tarih sunumlarında yorumla kanıt arasındaki ayrımı açıklayınız. Etik sunum için iki somut uygulama öneriniz.
Soru 217 Puan
Kazanım: TAR.9.1.4
Bir üniversite tarih bölümü, tarihî mektupların dijital taramalarını herkese açarken kişisel yaşamı ilgilendiren bazı hassas bilgileri de paylaşıyor. Bazı araştırmacılar sınırsız erişimi savunuyor.
Açık erişim ile mahremiyetin nasıl dengelenmesi gerektiğini açıklayınız. Bilimsel araştırmaya zarar vermeden iki önlem öneriniz.
Soru 317 Puan
Kazanım: TAR.9.2.1
Bir kurgusal köy toplantısı kaydında, iki komşu tarla arasında su paylaşımı tartışması yaşandığı ve köyün ortak bir sıra belirlediği anlatılıyor.
Bu olayı tarıma dayalı yerleşimlerde kuralların ortaya çıkışıyla ilişkilendiriniz. Suyun adil paylaşımı ve üretim sürekliliği bakımından gerekçe yazınız.
Soru 417 Puan
Kazanım: TAR.9.2.1
İlk tarım topluluklarına ilişkin bir çalışmada iki yılın yağış verileri ve tahıl depolarındaki stoklar karşılaştırılıyor. Yağışı az olan yılda depodaki stokların önceki yıl biriktirilen ürünlerle desteklendiği görülüyor.
Tarımsal depolamanın risk yönetimi açısından önemini açıklayınız. Bu tek veriyle bütün toplulukların aynı yöntemi kullandığı sonucuna neden varılamaz?
Soru 516 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir araştırmacı bir köprünün yapılış tarihini kitabında veriyor ama bu tarihin hangi belgeden geldiğini yazmıyor. Başka araştırmacılar farklı tarihler buluyor.
Kaynakça ve dipnotun tarihsel bilginin denetlenebilirliğine katkısını açıklayınız. Tarih uyuşmazlığı nasıl ele alınmalıdır?
Soru 616 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir tarihçinin yaptığı çalışmada aynı döneme ait iki bölgeden alınan 20'şer vergi kaydı vardır. İlk bölgede kayıtların yarısı eksik, diğerinde neredeyse tamamı okunabilir durumdadır.
Kayıtlardan doğrudan vergi yükü karşılaştırması yapmanın sınırını açıklayınız. Daha güvenilir sonuç için iki yöntem öneriniz.
CEVAP ANAHTARI
Cevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 6 · 100 puan
Soru 117 Puan
Kısa Cevap: 1. Renklendirme tarihsel tahmine dayalı yorum olabilir.
2. Orijinal siyah-beyaz sürüm erişilebilir tutulmalıdır.
3. Tahminî renklendirme bilgisi ve uygulanan yöntem açık etiketlenmelidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Renklendirme tarihsel tahmine dayalı yorum olabilir. (5 puan); Orijinal siyah-beyaz sürüm erişilebilir tutulmalıdır. (5 puan); Tahminî renklendirme bilgisi ve uygulanan yöntem açık etiketlenmelidir. (7 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 217 Puan
Kısa Cevap: 1. Açık erişim araştırma ve denetlenebilirliği güçlendirir.
2. Hassas kişisel bilgiler uygun hukuki ve etik ölçütlere göre korunmalıdır.
3. Erişim seviyeleri ve gerektiğinde maskeleme uygulamaları şeffaf biçimde belirlenebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Açık erişim araştırma ve denetlenebilirliği güçlendirir. (5 puan); Hassas kişisel bilgiler uygun hukuki ve etik ölçütlere göre korunmalıdır. (5 puan); Erişim seviyeleri ve gerektiğinde maskeleme uygulamaları şeffaf biçimde belirlenebilir. (7 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 317 Puan
Kısa Cevap: 1. Sınırlı su kaynağı çatışma doğurabilir.
2. Ortak sıra kuralları kaynak kullanımını öngörülebilir kılar.
3. Böyle uyuşmazlıklar yerel yönetim ve düzenleme ihtiyacını artırabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Sınırlı su kaynağı çatışma doğurabilir. (5 puan); Ortak sıra kuralları kaynak kullanımını öngörülebilir kılar. (5 puan); Böyle uyuşmazlıklar yerel yönetim ve düzenleme ihtiyacını artırabilir. (7 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 417 Puan
Kısa Cevap: 1. Biriktirilen ürünler düşük üretimli dönemleri karşılamaya katkı sağlar.
2. Üretim ve stok planlaması yerleşik yaşamı destekleyebilir.
3. Sınırlı örnek evrensel genelleme için yeterli değildir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Biriktirilen ürünler düşük üretimli dönemleri karşılamaya katkı sağlar. (5 puan); Üretim ve stok planlaması yerleşik yaşamı destekleyebilir. (5 puan); Sınırlı örnek evrensel genelleme için yeterli değildir. (7 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 516 Puan
Kısa Cevap: 1. Kaynağa açık atıf başkalarının bilgiyi doğrulamasını sağlar.
2. Farklı tarihler kaynağın güvenilirliği ve tarihlendirme yöntemiyle karşılaştırılır.
3. Gerekçeli sonuç ve belirsizlik açıklanmalı, kanıt olmadan tek tarih dayatılmamalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Kaynağa açık atıf başkalarının bilgiyi doğrulamasını sağlar. (5 puan); Farklı tarihler kaynağın güvenilirliği ve tarihlendirme yöntemiyle karşılaştırılır. (5 puan); Gerekçeli sonuç ve belirsizlik açıklanmalı, kanıt olmadan tek tarih dayatılmamalıdır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 616 Puan
Kısa Cevap: 1. Eksik kayıtlar ölçülen ortalamaları ve temsil gücünü bozabilir.
2. Korunmuş kayıt oranları ve örneklem seçimi açıklanmalıdır.
3. Başka dönem ve kaynaklarla desteklenip karşılaştırma belirsizlik aralıklarıyla sunulmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Eksik kayıtlar ölçülen ortalamaları ve temsil gücünü bozabilir. (5 puan); Korunmuş kayıt oranları ve örneklem seçimi açıklanmalıdır. (5 puan); Başka dönem ve kaynaklarla desteklenip karşılaştırma belirsizlik aralıklarıyla sunulmalıdır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Yazılıya hazırlanırken
Önce soruları bağımsız çözün, sonra açıklamalı cevaplarla karşılaştırın. Okulunuzun sınav kapsamı için öğretmeninizin verdiği konu listesini esas alın.
Kaynak belge: MEB 2026-2027 konu-soru dağılımı esas alınarak hazırlanmış özgün örneklerdir. Kullanıcının sunduğu 9. Sınıf Tarih Yazılıya Hazırlanıyorum 1. ve 2. yazılı örneklerinin ölçme yaklaşımı örnek alınmıştır; resmî MEB sorusu değildir.
Son güncelleme: 2026-11-11
Bu sınav özgün bir hazırlık çalışmasıdır; MEB tarafından yayımlanan resmî sorular değildir.
