2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF COĞRAFYA 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 6Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 117 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.1
Yüksek bir platoda yaz aylarında yaylacılık faaliyetleri sürerken bitki örtüsü değişmiş, kaynak sularının debisi azalmış ve mevsimlik iş gücü artmıştır. Yerel bir rapor bu gelişmeleri yalnız tarım coğrafyası kapsamında açıklamaktadır. Bu görüşü eleştiriniz; en az dört farklı coğrafya alt dalının katkısını metinden örneklerle gösteriniz ve doğal-beşerî etkileşimi yorumlayınız.
Soru 217 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.2
Bir köyün kuzey yamacında orman, güney yamacında zeytinlik bulunmaktadır. Aynı haftadaki yağış miktarı eşitken güney yamacında sulama ihtiyacı daha yüksektir. Yalnızca yağış verisine dayanarak karar vermenin sakıncasını açıklayınız; bakı, sıcaklık, buharlaşma ve arazi kullanımını bir arada değerlendiriniz.
Soru 317 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.3
Bir kütüphanede coğrafya biliminin gelişim sergisi için 'Antik Çağda betimleme', 'Orta Çağ'da İslam dünyasında derleme ve gözlem', 'Yeni Çağda keşifler', 'Yakın Çağda modern ölçme ve analiz' başlıkları hazırlanıyor. Her başlık altına bir araştırma yöntemi veya ürün örneği yazınız. Dönemler arası bilgi aktarımının bilimin ilerlemesine katkısını açıklayınız.
Soru 417 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.1
Yerel bir harita çalışmasında iki nokta arası uzaklık 6 cm ölçülüyor. 1/100.000 ölçekli harita aynı alanın 1/50.000 ölçekli haritasına dönüştürülüyor. İlk haritadaki gerçek uzaklığı bulup ikinci haritadaki çizgi uzunluğunu hesaplayınız. Bu değişim sırasında hangi coğrafi bilginin sabit kaldığını açıklayınız.
Soru 516 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.1
Bir bölge planında harita ölçeği 1/75.000 olarak verilmiştir. Yerleşim A ile su kaynağı B arasındaki düz çizgi 8 cm, aynı yolun virajlı güzergâhı haritada 11 cm ölçülmektedir. İki mesafeyi km cinsinden hesaplayıp aradaki farkı bulunuz. Kuş uçuşu uzunluğun gerçek ulaşım maliyetini tek başına açıklamamasının nedenini arazi koşulları üzerinden yorumlayınız.
Soru 616 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.2
Türkiye'nin doğusunda ve batısında aynı gün farklı yerel saatler gözlenmektedir. Bir öğrenci bunun 'denizlere yakınlık' nedeniyle olduğunu savunuyor. Yerel saat farkını açıklamak için hangi mutlak konum verisinin kullanıldığını belirtiniz; denizlere yakınlığın etkilediği iki göreceli konum sonucunu örnekleyiniz.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 6 · 100 puan
Soru 117 Puan
Kısa Cevap: Bitki örtüsü biyocoğrafya, debi hidrografya, plato jeomorfoloji, yaylacılık tarım/ekonomik, mevsimlik iş gücü nüfus coğrafyası. Çok boyutlu inceleme gerekir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: En az dört alt dalı eşleştirir (6 puan); Görüşün eksikliğini açıklar (6 puan); Doğal-beşerî etkileşimi somutlaştırır (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 217 Puan
Kısa Cevap: Kuzey Yarım Küre'de güneye bakan yamaç daha fazla güneş alabilir, sıcaklık ve buharlaşma yüksek olur; ürün ve toprak farklılığı da etkilidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Bakıyla güneşlenme ilişkisini doğru kurar (6 puan); Buharlaşma ve arazi kullanımını tartışır (6 puan); Sulama kararında çok değişkenli çıkarım yapar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 317 Puan
Kısa Cevap: Antik yer betimi, Orta Çağ seyyah notları ve haritalar, Yeni Çağ deniz rotası haritaları, modern ölçüm aletleri/iklim istasyonu. Yeni yöntemler eski birikimi sınar ve geliştirir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Dört dönemi uygun örneklerle doldurur (6 puan); Örnekleri sıralı bilimsel gelişimle ilişkilendirir (6 puan); Birikimli bilim anlayışını açıklar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 417 Puan
Kısa Cevap: İlk gerçek uzaklık 6 km. İkinci haritada 12 cm gösterilir. Gerçek konum ve arazi uzaklığı sabit, harita gösterimi değişir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Gerçek 6 km uzaklığı bulur (6 puan); İkinci haritada 12 cm bulur (6 puan); Gerçek-matematiksel temsil farkını açıklar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 516 Puan
Kısa Cevap: Kuş uçuşu 6 km, yol 8,25 km; fark 2,25 km. Viraj/eğim ve doğal engeller ulaşım maliyetini etkiler.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: İki uzunluğu doğru hesaplar (6 puan); 2,25 km farkı bulur (5 puan); Topoğrafya ve yol ağı farkını gerekçelendirir (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 616 Puan
Kısa Cevap: Yerel saat boylam farkından kaynaklanır; 1° boylam 4 dk. Denizlere yakınlık nemlilik, ılımanlaşma ve ulaşım-ticaret olanaklarını etkiler.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Boylam-yerel saat ilişkisini doğru kurar (6 puan); Denizellik için iki sonuç gösterir (5 puan); Mutlak/göreceli ayrımını gerekçelendirir (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
