2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF FİZİK 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 5Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 113 Puan
Kazanım: FİZ.9.1.4
Bir kariyer fuarında üç çalışma alanı tanıtılıyor: A ekibi uyduların yörüngelerini ve itki sistemlerini, B ekibi radyasyon ölçüm ve korunmasını, C ekibi deprem sırasında yapıların titreşimlerini inceliyor. Stajyer adayların araştırma kurumlarıyla eşleştirilmesi isteniyor.
a) Her ekip için uygun bir kurum ya da araştırma alanı yazınız. b) Her ekipte ihtiyaç duyulan fiziksel kavramlardan ikisini belirtiniz. c) Adayın yalnızca alan adını bilmesinin neden yeterli olmadığını açıklayınız.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.
Soru 213 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.1
Bir bilim fuarında dört cihazın özellikleri listelenmiştir: termometre 22 °C, kronometre 2 dakika, yük hücresi 50 N ve enerji sayacı 12 kJ gösteriyor. Görevli dört ölçümün aynı tür SI birimleriyle ifade edildiğini iddia ediyor.
a) Sıcaklık, zaman, kuvvet ve enerjinin temel ya da türetilmiş nicelik olma durumunu ayırınız. b) 2 dakikayı saniyeye, 12 kJ’ü joule çeviriniz. c) 50 N değerini SI temel birimleriyle gösteriniz. ç) Görevlinin iddiasını değerlendiriniz.
Soru 313 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.3
Bir sahne dekorunda aynı yatay çubuğa A kablosu 24 N sola, B kablosu 16 N sağa ve C kablosu 20 N sağa kuvvet uyguluyor. İkinci deneyde C kablosunun çekiş yönü ters çevriliyor.
a) İlk deney için yatay bileşkeyi hesaplayıp yönünü belirtiniz. b) İkinci deneyin bileşkesini bulunuz. c) İki bileşke vektörünün yön ve büyüklüklerini karşılaştırınız. ç) Hangi deneyde dengeye ulaşmak için daha küçük ek kuvvet gerekeceğini gerekçelendiriniz.
Soru 413 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.4
Haritadaki iki kuvvet vektörü birbirine diktir: A doğuya 5 N, B kuzeye 12 N. Bir öğrenci bileşke büyüklüğünü 17 N bulurken diğeri vektörel toplam için farklı bir yöntem gerektiğini savunuyor.
a) Vektörleri ölçekli ve uç uca çizmenin aşamalarını yazınız. b) Bileşkenin kartezyen bileşenlerini ve büyüklüğünü hesaplayınız. c) 17 N sonucunu fiziksel ve geometrik yönden değerlendiriniz. ç) Bileşkenin genel yönünü yazınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Soru 512 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.5
Bir parçacık laboratuvarında protonların elektriksel olarak birbirini ittiği, buna karşın çekirdeğin bir arada kalabildiği ve bazı çekirdeklerin beta bozunması yaşadığı gözleniyor. Bir yandan uzaktaki bir uydunun Dünya çevresinde dolandığı da kaydediliyor.
a) Dört olguda etkili kuvvetleri açıklayınız. b) Protonlar arasındaki itmeye rağmen çekirdeğin neden dağılmadığını belirtiniz. c) Kütle çekimi ile elektromanyetizmayı etkileştikleri özellik ve itme–çekme bakımından karşılaştırınız.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.
Soru 612 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.6
Bir bisikletli kapalı bir parkurda ilk turda başlangıç noktasına geri dönmek için 600 m yol alıyor ve bu turu 150 s’de bitiriyor. İkinci turda parkurun yalnızca ilk 300 m’lik kısmını kat ediyor ve 75 s sonra duruyor; 300 m’lik nokta başlangıçtan düz çizgi boyunca 100 m uzaktadır.
a) İlk turdaki ortalama sürat ve ortalama hız büyüklüğünü hesaplayınız. b) İkinci tur için ortalama sürati ve ortalama hız büyüklüğünü hesaplayınız. c) İki turu karşılaştırarak ortalama hızın neden yalnızca yola bağlı olmadığını açıklayınız.
Soru 712 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.6
Araç t=0 anında x=2 m konumundan aynı yönde 4 saniyede x=18 m konumuna geliyor. Daha sonra 2 saniye boyunca 2 m/s hızla ters yönde ilerliyor. Araştırmacı iki hareket aşamasını tek ölçüm gibi değerlendiriyor.
a) İlk bölümün ortalama hızını hesaplayınız. b) İkinci bölüm sonunda konumu belirleyiniz. c) Toplam yol ve toplam yer değiştirmeyi bulunuz. ç) Tüm süredeki ortalama sürat ve ortalama hızı hesaplayınız.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.

Soru 812 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.7
Bir spor tesisinde hareket sensörü üç sporcuyu izliyor: A düz koridorda sabit yönlü koşuyor; B dairesel pistin merkezi çevresinde dolanıyor; C sabit bir noktaya bağlı esnek bant üzerinde ileri geri hareket ediyor. Antrenör her üç hareketin de öteleme olduğunu ileri sürüyor.
a) A, B ve C hareketlerini öteleme, dönme ve titreşim olarak sınıflandırınız. b) B’nin hareketinde yer değiştirmenin yönünün neden sürekli değiştiğini açıklayınız. c) C’nin hareketindeki denge konumunun rolünü belirtiniz. ç) Antrenörün genellemesini iki farklı örnek kullanarak değerlendiriniz.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Fizik 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 5 · 100 puan
Soru 113 Puan
Kısa Cevap: A uzay araştırma ajansı/uzay mühendisliği; hareket, kuvvet. B nükleer araştırma kurumu/radyasyon laboratuvarı; çekirdek ve radyasyon. C deprem araştırma merkezi/yapı mühendisliği; dalga ve titreşim. Ölçüm ve hesaplama becerisi gerekir. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 213 Puan
Kısa Cevap: Sıcaklık ve zaman SI temel nicelik; kuvvet ve enerji türetilmiştir. 2 dakika=120 s, 12 kJ=12000 J; 1 N=1 kg·m/s². Santigrat sıcaklık günlük ölçekte kullanılır, SI sıcaklık birimi kelvindir; tüm kayıtlar aynı tür temel SI birimi değildir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Her alt görevin doğru çözümü, ilgili veriye ve fizik ilkesine dayalı gerekçelendirme. Kısmi puan: Bir alt görevde doğru işlem veya açıklama varsa diğerlerinden bağımsız puan verilir. Sıfır puan: Yanıt yoksa veya tüm temel sonuçlar yanlışsa.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 313 Puan
Kısa Cevap: İlk bileşke −24+16+20=+12 N sağa; ikinci bileşke −24+16−20=−28 N sola. Denge için ilk deneyde 12 N sola, ikinci deneyde 28 N sağa gerekeceğinden ilk deneyde daha küçük kuvvet yeterlidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Her alt görevin doğru çözümü, ilgili veriye ve fizik ilkesine dayalı gerekçelendirme. Kısmi puan: Bir alt görevde doğru işlem veya açıklama varsa diğerlerinden bağımsız puan verilir. Sıfır puan: Yanıt yoksa veya tüm temel sonuçlar yanlışsa.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 413 Puan
Kısa Cevap: Bileşenler (5,12) N; büyüklük √(25+144)=13 N, kuzeydoğu. 17 N skaler toplamdır ve dik vektörlerde bileşke büyüklüğü değildir. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 512 Puan
Kısa Cevap: Proton itmesi elektromanyetik; çekirdek bağlanması güçlü nükleer; beta bozunması zayıf nükleer; yörünge kütle çekimidir. Çok kısa mesafede güçlü kuvvet bağlar. Kütle çekimi kütleler arasında çekicidir; elektromanyetik yükler arasında itici/çekici olabilir. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 3 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 612 Puan
Kısa Cevap: İlk tur: sürat 600/150=4 m/s, ortalama hız büyüklüğü 0 m/s. İkinci tur: sürat 300/75=4 m/s, ortalama hız büyüklüğü 100/75≈1,33 m/s. Süratler eşit olsa da yer değiştirmeler farklıdır; hız yer değiştirme/zaman bağıntısına bağlıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Her alt görevin doğru çözümü, ilgili veriye ve fizik ilkesine dayalı gerekçelendirme. Kısmi puan: Bir alt görevde doğru işlem veya açıklama varsa diğerlerinden bağımsız puan verilir. Sıfır puan: Yanıt yoksa veya tüm temel sonuçlar yanlışsa.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 3 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 712 Puan
Kısa Cevap: İlk hız (18-2)/4=4 m/s. İkinci bölüm son konum 18-4=14 m. Toplam yol 16+4=20 m, yer değiştirme 14-2=12 m. Ortalama sürat 20/6=10/3 m/s, ortalama hız +12/6=+2 m/s. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 3 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 812 Puan
Kısa Cevap: A öteleme, B dairesel/dönme hareketi, C titreşim/salınım hareketidir. B’de konum vektörünün yönü hareket boyunca değişir. C’de cisim denge konumu çevresinde tekrarlı hareket eder. Üçü aynı tür değildir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Her alt görevin doğru çözümü, ilgili veriye ve fizik ilkesine dayalı gerekçelendirme. Kısmi puan: Bir alt görevde doğru işlem veya açıklama varsa diğerlerinden bağımsız puan verilir. Sıfır puan: Yanıt yoksa veya tüm temel sonuçlar yanlışsa.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 3 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 3 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.