9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

Bir araştırma gemisinde üç teknoloji kullanılmaktadır: deniz tabanını yankı ile görüntüleyen sonar, tuzlu sudaki akımları ölçen elektrik sensörü ve su örneklerindeki radyoaktif izotopları inceleyen dedektör. Araştırma ekibi bunların farklı fizik prensiplerine dayandığını savunuyor.
a) Sonar, elektrik sensörü ve izotop dedektörünün ilişkili olduğu fizik alt dallarını belirleyiniz. b) Sonar dalgası ile elektromanyetik dalganın yayılması bakımından temel farkı açıklayınız. c) Kullanılan teknolojilerden ikisinin birlikte çalışmasının çevre araştırmasını nasıl güçlendireceğini gerekçelendiriniz.

Bilim tarihi sergisinde üç çalışma sunuluyor: İbnü’l-Heysem’in karanlık oda ile ışığı incelemesi, Galileo’nun eğik düzlemde hareketi ölçmesi ve Newton’un önceki gözlemleri matematiksel yasalara dönüştürmesi. Sergide “bilimsel buluş tek bir kişinin anlık fikriyle oluşur” iddiası tartışılıyor.

a) Bu çalışmaların her birinde kullanılan yöntemi belirleyiniz. b) Bilimsel bilginin gelişiminde deney ile matematiksel modelin rollerini karşılaştırınız. c) Sergideki iddiayı iki somut kanıt kullanarak değerlendiriniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bir deney laboratuvarında ölçüm formuna şu değerler yazılmıştır: akım 2 A, hacim 4 L, sıcaklık 295 K, zaman 60 s, basınç 101 kPa, madde miktarı 0,2 mol ve elektrik yükü 120 C. Öğretmen niceliklerin temel/türetilmiş ve birimlerin SI karşılıklarını birlikte istemektedir.

a) Yedi niceliği temel ve türetilmiş olarak sınıflandırınız. b) Hacim ve basıncın SI birimlerini yazıp verilen değerlerini bu birimlere dönüştürünüz. c) Elektrik yükünün birimini temel birimlerle ilişkilendiriniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Bir teknenin kayıtlarında kütle 1200 kg, sürat 8 m/s, kuzey yönünde hız 8 m/s, batı yönünde kuvvet 30 N ve suyun basıncı 100 kPa belirtilmiştir. Gemici aynı sayı ve birime sahip sürat ile hızın aynı tür nicelik olduğunu düşünüyor.

a) Beş niceliği skaler ve vektörel olarak ayırınız. b) Gemicinin iddiasını yön bilgisi üzerinden değerlendiriniz. c) Hız vektörünün yönü tersine dönerken sürat aynı kalırsa hangi kaydın değişeceğini açıklayınız.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.

Halat çekme çalışmasında aynı çizgi üzerinde ölçülen dört kuvvet şöyledir: A=30 N doğu, B=30 N batı, C=60 N doğu, D=20 N batı. Öğretmen kuvvet ölçer sonuçlarının tek bir çizim üzerinden karşılaştırılmasını istiyor.

a) A ile B vektörleri arasındaki eşitlik ilişkisini yazınız. b) C vektörünü A cinsinden ifade ediniz. c) C ile D’nin toplamının büyüklük ve yönünü bulunuz. ç) İşaretli toplama yönteminizi açıklayınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.