2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF TARİH 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 4Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: TAR.9.1.2
Bir eski yerleşimin kalıntılarında farklı katmanlarda seramikler bulunuyor. Alt katmandaki seramikler üsttekilerden daha eski olabileceği hâlde öğrenci tümünü aynı döneme ait sayıyor.
Stratigrafi mantığından hareketle bu yorumun sorununu açıklayınız. Neden her katmanın ayrı incelenmesi gerektiğini belirtiniz.
Soru 215 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir köyde eskiden ortak kullanılan su kanalları için tutulan bakım defteri bulunuyor. Defterde ailelerin iş bölümüyle kanalı temizlediği ve kurak yıllarda suyu sırayla kullandığı yazıyor.
Bu belgenin toplumsal dayanışma hakkında hangi iki çıkarımı desteklediğini açıklayınız. Günümüzde su yönetiminde geçmişten nasıl yararlanılabileceğine örnek veriniz.
Soru 314 Puan
Kazanım: TAR.9.1.2
Bir gazetenin bir olayı anlattığı günkü haberiyle elli yıl sonra yazılan anı kitabı karşılaştırılıyor. Gazete olay anına yakın, anı ise yazarın sonradan hatırladıklarına dayanıyor.
İki kaynağın avantaj ve sınırlılıklarını tartışınız. Hangisinin tek başına yeterli olmayacağını nedenleriyle açıklayınız.
Soru 414 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir bilim insanı kırsal yaşamı araştırmak amacıyla elli kişiyle görüşüyor. Bunlardan yalnızca beşinin sözlerini seçerek herkesin aynı görüşte olduğunu yazıyor.
Kaynak seçimi ve temsil sorunu açısından değerlendirme yapınız. Tarihçi bu sorunu azaltmak için hangi iki yöntemi kullanabilir?
Soru 514 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir öğrencinin büyükannesi geçmişte kıtlık döneminde ekmeğin karneyle dağıtıldığını anlatıyor. Öğrenci bu olayı yalnızca ailesinin ekonomik zorluğu olarak görüyor; araştırdığında ülkedeki üretim ve dağıtım sorunlarını da öğreniyor.
Aile tanıklığı ile genel tarihsel koşulların birlikte değerlendirilmesinin neden önemli olduğunu açıklayınız. Bireysel ve toplumsal iki yarar belirtiniz.
Soru 614 Puan
Kazanım: TAR.9.1.2
Bir araştırmacı takvimde yazan 'MÖ 500' ve 'MS 500' tarihlerini görüp aralarındaki süreyi sıfır yılı varmış gibi hesaplıyor.
MÖ ve MS zaman çizgisinin yönünü açıklayınız. Sıfır yılı bulunmamasının tarihsel süre hesaplamalarında neden dikkate alınması gerektiğini belirtiniz.
Soru 714 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir araştırmacı ortaçağ pazarına ilişkin bulduğu vergi defterini kullanıyor. Kayıtlardaki miktarların bir kısmı farklı ölçü birimleriyle yazılmış. Hesap yapmadan önce bütün değerleri aynı ölçü birimine dönüştürüyor.
Bu işlemin tarihsel veri analizi için önemini açıklayınız. Dönüşüm katsayısı yanlış seçilirse sonuçlar nasıl etkilenir?
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 4 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: 1. Bozulmamış katmanlarda alt tabaka genellikle daha eskidir.
2. Farklı tabakalar zaman içinde değişen kullanım ve üretimi gösterebilir.
3. Karışma ve sonradan müdahale olasılığı araştırılarak tarihlendirme yapılmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Bozulmamış katmanlarda alt tabaka genellikle daha eskidir. (5 puan); Farklı tabakalar zaman içinde değişen kullanım ve üretimi gösterebilir. (5 puan); Karışma ve sonradan müdahale olasılığı araştırılarak tarihlendirme yapılmalıdır. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: 1. Su kaynakları ortak kurallarla paylaşılmıştır.
2. İş bölümü ve dayanışma ortak altyapının sürdürülmesini sağlamıştır.
3. Bugünkü su tasarrufu ve ortak bakım planlarında katılımcı yönetim örnek alınabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Su kaynakları ortak kurallarla paylaşılmıştır. (5 puan); İş bölümü ve dayanışma ortak altyapının sürdürülmesini sağlamıştır. (5 puan); Bugünkü su tasarrufu ve ortak bakım planlarında katılımcı yönetim örnek alınabilir. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: 1. Gazete olay anına yakın olsa da editoryal bakış açısı taşıyabilir.
2. Anı kişisel deneyim sunar ancak bellek seçici olabilir.
3. Her iki tür de diğer bağımsız kanıtlarla doğrulanmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Gazete olay anına yakın olsa da editoryal bakış açısı taşıyabilir. (4 puan); Anı kişisel deneyim sunar ancak bellek seçici olabilir. (4 puan); Her iki tür de diğer bağımsız kanıtlarla doğrulanmalıdır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: 1. Beş alıntı bütün katılımcıları temsil etmeyebilir.
2. Farklı görüşler ve seçme ölçütleri açıkça belirtilmelidir.
3. Görüşme dökümleri sistematik biçimde incelenmeli ve başka kaynaklarla kontrol edilmelidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Beş alıntı bütün katılımcıları temsil etmeyebilir. (4 puan); Farklı görüşler ve seçme ölçütleri açıkça belirtilmelidir. (4 puan); Görüşme dökümleri sistematik biçimde incelenmeli ve başka kaynaklarla kontrol edilmelidir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: 1. Kişisel tanıklık daha geniş ekonomik koşullardan bağımsız yorumlanmamalıdır.
2. Birey farklı kuşakların yaşam koşullarını daha iyi anlar.
3. Toplum kıt kaynakların paylaşımı konusunda tarihsel deneyimden ders çıkarır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Kişisel tanıklık daha geniş ekonomik koşullardan bağımsız yorumlanmamalıdır. (4 puan); Birey farklı kuşakların yaşam koşullarını daha iyi anlar. (4 puan); Toplum kıt kaynakların paylaşımı konusunda tarihsel deneyimden ders çıkarır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: 1. MÖ tarihler günümüze doğru küçülür, MS tarihler büyür.
2. Geleneksel takvim dizisinde MÖ 1'in ardından MS 1 gelir.
3. Süre hesaplanırken arada sıfır yılının bulunmadığı dikkate alınmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: MÖ tarihler günümüze doğru küçülür, MS tarihler büyür. (4 puan); Geleneksel takvim dizisinde MÖ 1'in ardından MS 1 gelir. (4 puan); Süre hesaplanırken arada sıfır yılının bulunmadığı dikkate alınmalıdır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: 1. Farklı birimlerle yazılan miktarlar doğrudan karşılaştırılamaz.
2. Döneme ve bölgeye uygun dönüşümler gerekçeli olarak yapılmalıdır.
3. Yanlış katsayı ticaret hacmi ve karşılaştırmalı sonuçları çarpıtır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Farklı birimlerle yazılan miktarlar doğrudan karşılaştırılamaz. (4 puan); Döneme ve bölgeye uygun dönüşümler gerekçeli olarak yapılmalıdır. (4 puan); Yanlış katsayı ticaret hacmi ve karşılaştırmalı sonuçları çarpıtır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
