9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

Okul laboratuvarında bir öğrenci mıknatısın ataşları çektiğini, başka bir öğrenci diyapazonun sesi oluşturduğunu, üçüncüsü de buzun erirken enerji aldığını gözlemliyor. Öğretmen aynı olayların farklı deney düzenekleriyle tekrarlanabileceğini söylüyor.

a) Her olayın fiziksel yönünü belirleyiniz. b) Neden yalnızca tek bir gözlemin değil, tekrar edilebilir ölçümlerin de önemli olduğunu açıklayınız. c) Bu kanıtlara dayanarak fizik biliminin inceleme alanına ilişkin genelleme yapınız.
d) Alternatif bir yorumun neden daha az güçlü olduğunu metinden örnekle açıklayınız.

Bir hastanenin teknoloji raporunda üç düzenek yer alıyor: Manyetik alan ve radyo dalgalarıyla çalışan MR, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanan ultrason ve radyoaktif kaynaklardan yararlanan nükleer görüntüleme. Teknik personel bu cihazların ortak ve farklı çalışma ilkelerini değerlendiriyor.

a) Cihazların temel fizik kavramlarını yazınız. b) Her birini ilgili fizik alt dalıyla ilişkilendiriniz. c) MR ile ultrasonun neden aynı fiziksel etkiye dayanmadığını açıklayınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Araştırma ekibi bir gün içinde şu gözlemleri kaydetti: Plazma lambasında iyonlaşmış gazın ışık vermesi, merceğin görüntüyü büyütmesi, bir hoparlör zarının titreşimi ve bir metalin elektrik direncinin sıcaklıkla değişmesi. Bu dört olgu farklı laboratuvarlara dağıtılacaktır.

a) Her gözlemi ilgili alt dalla eşleştiriniz. b) En az iki eşleştirmenin gerekçesini fiziksel kavramlarla açıklayınız. c) Söz konusu olgular için ölçülebilecek birer nicelik belirtiniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bilim tarihi sergisinde üç çalışma sunuluyor: İbnü’l-Heysem’in karanlık oda ile ışığı incelemesi, Galileo’nun eğik düzlemde hareketi ölçmesi ve Newton’un önceki gözlemleri matematiksel yasalara dönüştürmesi. Sergide “bilimsel buluş tek bir kişinin anlık fikriyle oluşur” iddiası tartışılıyor.

a) Bu çalışmaların her birinde kullanılan yöntemi belirleyiniz. b) Bilimsel bilginin gelişiminde deney ile matematiksel modelin rollerini karşılaştırınız. c) Sergideki iddiayı iki somut kanıt kullanarak değerlendiriniz.
d) Açıklamanızı doğrulamak için kullanılabilecek bir gözlem ya da veri örneği öneriniz.

Bir üniversitenin araştırma başvuru sisteminde şu projeler bulunuyor: Güneş pili veriminin ölçülmesi, fiber optik iletişimde sinyal kaybının azaltılması ve parçacık hızlandırıcılarında yüklü taneciklerin yönetilmesi. Öğrenci üç projeden birini seçmek istiyor.

a) Üç proje için temel fizik alt dalını veya ilişkili disiplinleri yazınız. b) Her projede ölçülmesi gereken bir nicelik öneriniz. c) Seçtiğiniz projeye uygun kurum veya meslek alanını bilimsel gerekçeyle belirtiniz.
d) Alternatif bir yorumun neden daha az güçlü olduğunu metinden örnekle açıklayınız.

Bir deney laboratuvarında ölçüm formuna şu değerler yazılmıştır: akım 2 A, hacim 4 L, sıcaklık 295 K, zaman 60 s, basınç 101 kPa, madde miktarı 0,2 mol ve elektrik yükü 120 C. Öğretmen niceliklerin temel/türetilmiş ve birimlerin SI karşılıklarını birlikte istemektedir.

a) Yedi niceliği temel ve türetilmiş olarak sınıflandırınız. b) Hacim ve basıncın SI birimlerini yazıp verilen değerlerini bu birimlere dönüştürünüz. c) Elektrik yükünün birimini temel birimlerle ilişkilendiriniz.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.