2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF COĞRAFYA 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 4Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.3
Bir belediye açık yeşil alan dağılımını incelemek üzere uydu görüntülerini, mahalle nüfuslarını ve yaya ulaşım ağını aynı ekranda analiz ediyor. Bilgisayardaki program park yoksunluğu yüksek mahalleleri renklendiriyor, uzmanlar araziye giderek sonuçları denetliyor. CBS'nin veri, donanım, yazılım, kullanıcı ve yöntem rollerini ayrı ayrı yazınız; saha doğrulamasının neden önemli olduğunu açıklayınız.

Soru 215 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.1
Meteoroloji aynı gün için kıyıda 17 °C ve 35 km/sa rüzgâr, iç kesimde 7 °C ve sis, dağ geçidinde -2 °C ve kar öngörüyor. İl afet kurulunun tüm bölgelere tek bir uyarı yayımlaması önerilmiştir. Bu kararı coğrafi farklılıklar açısından değerlendiriniz; üç yer için ayrı ulaşım veya sağlık tedbiri belirleyiniz.
Soru 314 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.2
Bir dağın rüzgâra bakan yamacında yıllık yağış 1400 mm, arka yamacında 450 mm ölçülmektedir. Nemli hava birinci yamaçta yükselirken ikinci yamaçta alçalıp ısınmaktadır. İklim sisteminin üç bileşeniyle bu yağış farkını açıklayınız; yükselti ve rüzgâr yönü farklı olsaydı sonucu nasıl değiştirebileceğini tartışınız.
Soru 414 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.2
Bir kıyıda sabah karadan denize, gündüz denizden karaya doğru zayıf rüzgâr gözleniyor. Gün içinde kara ve deniz yüzeylerinin sıcaklıkları farklılaşmıştır. Deniz-kara meltemlerinin oluşumunu sıcaklık, basınç ve rüzgâr ilişkisiyle karşılaştırınız. Yerel denizel etkinin iklim ile günlük hava olayı arasındaki farkını açıklayınız.
Soru 514 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.3
Bir araştırma istasyonunda 12 ay boyunca sıcaklık ve yağış değerleri ölçülmüştür. Aşağıdaki veri tablosunu esas alınız: Oca: 2 °C / 12 mm; Şub: 4 °C / 11 mm; Mar: 8 °C / 9 mm; Nis: 13 °C / 10 mm; May: 18 °C / 8 mm; Haz: 22 °C / 5 mm; Tem: 25 °C / 4 mm; Ağu: 24 °C / 3 mm; Eyl: 19 °C / 5 mm; Eki: 13 °C / 8 mm; Kas: 7 °C / 12 mm; Ara: 3 °C / 13 mm. Bu verilerle boş eksenlere aylık yağışı sütun, sıcaklığı çizgi olarak çiziniz. Yıllık ortalama sıcaklığı ve toplam yağışı hesaplayınız; yıllık dağılıma göre iklim tipini belirleyip iki kanıtla açıklayınız.

Soru 614 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.3
Bir araştırma istasyonunda 12 ay boyunca sıcaklık ve yağış değerleri ölçülmüştür. Aşağıdaki veri tablosunu esas alınız: Oca: 10 °C / 155 mm; Şub: 11 °C / 133 mm; Mar: 14 °C / 102 mm; Nis: 18 °C / 65 mm; May: 22 °C / 31 mm; Haz: 26 °C / 8 mm; Tem: 29 °C / 2 mm; Ağu: 28 °C / 4 mm; Eyl: 24 °C / 22 mm; Eki: 19 °C / 74 mm; Kas: 14 °C / 129 mm; Ara: 11 °C / 162 mm. Sıcaklık ve yağışı grafik üzerinde gösteriniz. Yağışın en fazla ve en az olduğu ayları, yağış miktarlarıyla birlikte belirleyiniz. İki ay arasındaki yağış farkını hesaplayınız ve bu dağılımın tarımsal sulama planlaması üzerindeki olası etkisini açıklayınız.

Soru 714 Puan
Kazanım: COĞ.9.3.4
Bir kentte 1990-2000 döneminde yazın 35 °C üstü gün sayısı yılda ortalama 9, 2015-2025 döneminde ise 21 olarak kaydedilmiştir. Kent merkezindeki ağaç örtüsü aynı dönemde azalmıştır. Bu iki zaman aralığını karşılaştırıp kentsel ısı adası ile küresel iklim değişimini birbirine karıştırmadan açıklayınız. İki yerel uyum tedbiri yazınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 4 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: Uydu/nüfus/yol veri; bilgisayar donanım; analiz programı yazılım; uzmanlar kullanıcı; erişim puanlama ve saha doğrulama yöntem. Veri tarihsel veya eksik olabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Beş bileşeni ayırır (5 puan); Analiz ve saha ölçümünü ilişkilendirir (5 puan); Doğrulama gereğini kanıtla açıklar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: Kıyıda rüzgârlı deniz ulaşımı tedbiri, içte sisli karayolu uyarısı, dağda buzlanma ve zincir/yol kapanması. Tek uyarı yetersizdir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Üç yerin hava farkını analiz eder (5 puan); Her yer için yerinde önlem geliştirir (5 puan); Tek tip uyarıyı gerekçeyle eleştirir (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: Orografik yükselim/soğuma ve yağış rüzgâr önü, föhn/yağış gölgesi arka yamaç. Atmosfer rüzgâr, hidrosfer buharlaşma/nem, litosfer dağ engeli.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Orografik yağış mekanizmasını açıklar (5 puan); Üç bileşeni eşleştirir (5 puan); Değişkenlerin değişmesinin sonucunu gerekçelendirir (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: Gündüz kara hızlı ısınır alçak basınç, denizden karaya rüzgâr; gece kara hızlı soğur yüksek basınç, karadan denize rüzgâr. Meltem kısa süreli hava olayıdır, iklim uzun süreli ortalamadır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Gündüz mekanizmasını açıklar (5 puan); Gece tersini açıklar (5 puan); Hava durumu/iklim ayrımını yapar (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: Yıllık ortalama sıcaklık: 13.2 °C; yıllık toplam yağış: 100 mm. İklim: kurak yarı kurak iklim. Yağış yıl boyu azdır; yaz buharlaşması yüksektir. Grafikte her ayın sıcaklığı çizgi, yağışı sütun olmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: 12 aylık sıcaklık ve yağışı doğru grafiğe aktarır (5 puan); Ortalama sıcaklığı (13.2 °C) ve toplam yağışı (100 mm) doğru bulur (5 puan); İklim tipini (kurak yarı kurak iklim) en az iki veri kanıtıyla gerekçelendirir (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: En yağışlı Ara 162 mm; en kurak Tem 2 mm; fark 160 mm. Az yağışlı dönemde sulama ihtiyacı artabilir. Grafik doğru olmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan / full credit: aşağıdaki öğelerin tamamı doğru karşılanır. Kısmi puan / partial credit: her ölçüt bağımsız puanlanır, kabul edilebilir eşdeğer doğru yanıtlar geçerlidir. Sıfır puan / zero credit: boş, ilgisiz veya tamamen yanlış yanıt.
Puanlama: Aylık iklim grafiğini doğru oluşturur (4 puan); En yağışlı ve en kurak ayı belirler (4 puan); Yağış farkını doğru hesaplar (3 puan); Tarımda sulama sonucunu açıklar (3 puan); boş veya ilgisiz cevap: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: Aşırı sıcak günler 12 gün arttı. Küresel trend ile asfaltlaşma/yeşil alan kaybına bağlı yerel ısı adası ayrılmalı; gölgelendirme, yeşil alan, serin çatılar yapılabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: 12 günlük artışı doğru belirler (5 puan); Küresel-yerel etkiyi ayırt eder (5 puan); İki etkili uyum tedbiri önerir (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.