9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

Araştırma ekibi bir gün içinde şu gözlemleri kaydetti: Plazma lambasında iyonlaşmış gazın ışık vermesi, merceğin görüntüyü büyütmesi, bir hoparlör zarının titreşimi ve bir metalin elektrik direncinin sıcaklıkla değişmesi. Bu dört olgu farklı laboratuvarlara dağıtılacaktır.

a) Her gözlemi ilgili alt dalla eşleştiriniz. b) En az iki eşleştirmenin gerekçesini fiziksel kavramlarla açıklayınız. c) Söz konusu olgular için ölçülebilecek birer nicelik belirtiniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Bir bilim merkezinde şu etkinlikler planlanmıştır: (I) teleskop aynasından yansıyan ışığın odaklanması, (II) deprem sırasında bina salınımlarının incelenmesi, (III) yarı iletken çipte elektriksel iletimin araştırılması, (IV) radyasyonun atom çekirdeği üzerindeki etkileri. Öğrenciler her etkinliği uygun araştırma ekibine yönlendirecektir.

a) Dört etkinliği temel fizik alt dallarıyla eşleştiriniz. b) İki eşleştirmeyi ilgili olayı açıklayan kavramlarla gerekçelendiriniz. c) Aynı teknolojide birden çok alt daldan yararlanılmasına örnek veriniz.
d) Alternatif bir yorumun neden daha az güçlü olduğunu metinden örnekle açıklayınız.

Bilim insanlarının çalışma günlüklerinde şu kayıtlar bulunuyor: Faraday düzenli bir üniversite eğitimi almamasına rağmen indüksiyon deneylerini tekrarlamıştır; Maxwell daha önceki deney sonuçlarından yararlanarak matematiksel açıklamalar geliştirmiştir; bir ekip de sonuçlarına aykırı ölçümü saklamak yerine deneyi yenilemiştir.

a) Bu üç durumun gösterdiği bilimsel tutumları ayrı ayrı yazınız. b) İki tutumun güvenilir bilimsel bilgi üretimine katkısını gerekçelendiriniz. c) Yeni verilerin mevcut açıklamaları değiştirebilmesine ilişkin çıkarım yapınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Bir üniversitenin araştırma başvuru sisteminde şu projeler bulunuyor: Güneş pili veriminin ölçülmesi, fiber optik iletişimde sinyal kaybının azaltılması ve parçacık hızlandırıcılarında yüklü taneciklerin yönetilmesi. Öğrenci üç projeden birini seçmek istiyor.

a) Üç proje için temel fizik alt dalını veya ilişkili disiplinleri yazınız. b) Her projede ölçülmesi gereken bir nicelik öneriniz. c) Seçtiğiniz projeye uygun kurum veya meslek alanını bilimsel gerekçeyle belirtiniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bir elektronik cihazın teknik kartında şu kayıtlar var: kütle 250 g, çalışma süresi 2 h, uzunluk 0,15 m, güç 20 W, sıcaklık 300 K, gerilim 12 V ve elektrik akımı 0,5 A. Öğrenciler teknik karttaki birimlerin tümünün SI temel birimi olmadığını fark ediyor.

a) Nicelikleri temel ve türetilmiş olarak sınıflandırınız. b) SI temel birimine dönüştürülmesi gereken kütle ve süre değerlerini hesaplayınız. c) Güç ve gerilimin neden türetilmiş nicelik olduğunu açıklayınız.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Mars araştırma aracının günlüğü şöyle: 40 s süre boyunca 120 m yol aldı; başlangıca göre konum değişimi 80 m doğudur; yakıtın sıcaklığı 310 K; itki kuvveti 50 N batı yönündedir. Görev verilerini okuyan iki öğrenci, tüm niceliklerin yön taşıdığını iddia ediyor.

a) Nicelikleri skaler ve vektörel olarak sınıflandırınız. b) Her sınıftan en az bir niceliğin sınıflandırma gerekçesini veriniz. c) Öğrencilerin iddiasını yol ve yer değiştirme verileriyle değerlendiriniz.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.