2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF FİZİK 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 2Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: FİZ.9.1.4
Bir kariyer fuarında üç çalışma alanı tanıtılıyor: A ekibi uyduların yörüngelerini ve itki sistemlerini, B ekibi radyasyon ölçüm ve korunmasını, C ekibi deprem sırasında yapıların titreşimlerini inceliyor. Stajyer adayların araştırma kurumlarıyla eşleştirilmesi isteniyor.
a) Her ekip için uygun bir kurum ya da araştırma alanı yazınız. b) Her ekipte ihtiyaç duyulan fiziksel kavramlardan ikisini belirtiniz. c) Adayın yalnızca alan adını bilmesinin neden yeterli olmadığını açıklayınız.
d) Açıklamanızı doğrulamak için kullanılabilecek bir gözlem ya da veri örneği öneriniz.
Soru 215 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.3
Halat çekme çalışmasında aynı çizgi üzerinde ölçülen dört kuvvet şöyledir: A=30 N doğu, B=30 N batı, C=60 N doğu, D=20 N batı. Öğretmen kuvvet ölçer sonuçlarının tek bir çizim üzerinden karşılaştırılmasını istiyor.
a) A ile B vektörleri arasındaki eşitlik ilişkisini yazınız. b) C vektörünü A cinsinden ifade ediniz. c) C ile D’nin toplamının büyüklük ve yönünü bulunuz. ç) İşaretli toplama yönteminizi açıklayınız.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.

Soru 314 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.4
Bir insansız kara aracı önce doğuya 6 birim, ardından kuzeye 8 birim ilerleyecek şekilde programlanmıştır. Haritada birimler eşit uzunlukları temsil etmektedir. Teknisyen, ikinci hareketin başladığı noktayı değiştirmeden toplam yer değiştirme vektörünü göstermeye çalışıyor.
a) İki vektörü uç uca ekleme ve paralelkenar yöntemiyle nasıl çizeceğinizi açıklayınız. b) Doğu ve kuzey bileşenlerini yazınız. c) Bileşkenin büyüklüğünü ve yön bölgesini bulunuz. ç) İki yöntemin neden aynı bileşkeyi verdiğini açıklayınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Soru 414 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.5
Bir araştırma merkezi dört olayı inceliyor: I. Gezegenin yıldız çevresinde tutulması, II. Atom çekirdeğinde proton ve nötronların bağlanması, III. Radyoaktif beta bozunması, IV. İki elektrik yükünün birbirini itmesi. Bir öğrenci bu etkileşimlerin hepsini kütle çekimiyle açıklamayı öneriyor.
a) Dört olayı temel kuvvetlerle eşleştiriniz. b) Hangi kuvvetlerin çok kısa, hangilerinin uzun menzilli etki gösterdiğini karşılaştırınız. c) Öğrencinin önerisini iki örnekle çürütünüz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.
Soru 514 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.6
Bir kurye A noktasından doğuya 80 m, ardından kuzeye 60 m yol alarak B noktasına 20 s içinde ulaşıyor. İki yol birbirine diktir. Kurye bilgisayarındaki gösterge “ortalama sürat = ortalama hızın büyüklüğü” yazmaktadır.
a) Toplam alınan yolu hesaplayınız. b) Yer değiştirme büyüklüğünü hesaplayınız. c) Ortalama sürat ile ortalama hızın büyüklüğünü ayrı ayrı bulunuz. ç) Ekrandaki eşitliğin doğru olup olmadığını gerekçelendiriniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Soru 614 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.6
Bir öğrenci 400 m uzunluğundaki dairesel parkurda başlangıç noktasından koşmaya başlayıp 100 s sonra aynı noktaya dönüyor. Arkadaşı bu sürede hareket ettiği için ortalama hızının sıfır olamayacağını iddia ediyor.
a) Alınan yolu ve yer değiştirme büyüklüğünü yazınız. b) Ortalama sürat ve ortalama hız büyüklüğünü hesaplayınız. c) Arkadaşının iddiasını skaler–vektörel farkını kullanarak değerlendiriniz.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.

Soru 714 Puan
Kazanım: FİZ.9.2.7
Bir lunaparkta üç düzenek gözleniyor: (I) doğrusal rayda ilerleyen vagon, (II) sabit eksen etrafında dönen dönme dolap, (III) denge konumu çevresinde gidip gelen salıncak. Görevli dönme dolabın tüm noktalarının yer değiştirmesinin aynı olduğunu iddia ediyor.
a) Üç düzeneğin hareket türlerini sınıflandırınız. b) Dönme ile öteleme hareketinin farkını örnek üzerinden açıklayınız. c) Görevlinin iddiasını neden kabul etmediğinizi belirtiniz.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Fizik 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 2 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: A uzay araştırma ajansı/uzay mühendisliği; hareket, kuvvet. B nükleer araştırma kurumu/radyasyon laboratuvarı; çekirdek ve radyasyon. C deprem araştırma merkezi/yapı mühendisliği; dalga ve titreşim. Ölçüm ve hesaplama becerisi gerekir. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 4 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: A=-B, C=2A; doğu pozitif kabul edilirse C+D=60-20=40 N doğu yönündedir. Yönler işaretli alınır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 4 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: Bileşenler (6,8), büyüklük √(36+64)=10 birim, kuzeydoğu. Uç uca eklemede uçtan başlangıç; paralelkenarda ortak başlangıçtan köşegen çizilir, sonuç aynıdır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: I kütle çekimi; II güçlü nükleer; III zayıf nükleer; IV elektromanyetik. Çekirdek kuvvetleri kısa menzilli, kütle çekimi ve elektromanyetik etkileşim uzun menzillidir. Yüklerin itmesi yerçekimi değil elektromanyetizmadır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: Yol 140 m; yer değiştirme √(80²+60²)=100 m; ortalama sürat 140/20=7 m/s; ortalama hız büyüklüğü 100/20=5 m/s. Ekran yanlış; yol ve yer değiştirme farklıdır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: Yol 400 m, yer değiştirme 0 m. Ortalama sürat 4 m/s, ortalama hız büyüklüğü 0 m/s. Hız vektörü yer değiştirmeye bağlıdır; arkadaşı yanlıştır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: I öteleme; II dönme; III salınım/titreşim. Ötelemede cismin noktaları aynı yönde eşit yer değiştirir; dönmede eksene uzaklığa göre yay uzunlukları farklı olabilir. İddia yanlıştır. Ek değerlendirmede veriye dayalı tutarlı açıklamalar ve doğru fiziksel gerekçeler kabul edilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Verilen bağlamdaki tüm bilgileri doğru kullanarak alt görevleri bilimsel gerekçeleriyle tamamlama. Kısmi puan: Yalnızca doğru alt adımlar için puan verilir. Sıfır puan: İlgisiz/yanlış/boş cevap.
Puanlama: Verilen bağlamdan doğru fiziksel nicelik ve bilgileri belirleme: 4 puan; İstenen sınıflandırma, çizim veya işlem basamaklarını tamamlama: 4 puan; Fiziksel sonucu veri ve ilkelerle gerekçelendirme: 3 puan; Karşılaştırma/genelleme ve alternatif değerlendirmeyi açıklama: 3 puan; boş veya bilimsel açıdan yanlış yanıt: 0 puan.