9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

Bir fen şenliğinde üç düzenek vardır: I. Aynı yükseklikten bırakılan iki topun düşüş süreleri ölçülüyor. II. Beyaz ışık prizmayla renklerine ayrılıyor. III. Metal bir çubuk bir ucundan ısıtıldığında diğer ucun sıcaklığı izleniyor. Öğrenciler ölçüm sonuçlarından hareketle doğa olaylarını açıklamaya çalışıyor.

a) Üç düzenekte incelenen fiziksel olayı ve ölçülebilir değişkeni ayrı ayrı belirtiniz. b) Bu örneklerden yola çıkarak fiziği, gözlem–deney–model ilişkisini içerecek biçimde tanımlayınız.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bir bilim merkezinde şu etkinlikler planlanmıştır: (I) teleskop aynasından yansıyan ışığın odaklanması, (II) deprem sırasında bina salınımlarının incelenmesi, (III) yarı iletken çipte elektriksel iletimin araştırılması, (IV) radyasyonun atom çekirdeği üzerindeki etkileri. Öğrenciler her etkinliği uygun araştırma ekibine yönlendirecektir.

a) Dört etkinliği temel fizik alt dallarıyla eşleştiriniz. b) İki eşleştirmeyi ilgili olayı açıklayan kavramlarla gerekçelendiriniz. c) Aynı teknolojide birden çok alt daldan yararlanılmasına örnek veriniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Bir hastanenin teknoloji raporunda üç düzenek yer alıyor: Manyetik alan ve radyo dalgalarıyla çalışan MR, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanan ultrason ve radyoaktif kaynaklardan yararlanan nükleer görüntüleme. Teknik personel bu cihazların ortak ve farklı çalışma ilkelerini değerlendiriyor.

a) Cihazların temel fizik kavramlarını yazınız. b) Her birini ilgili fizik alt dalıyla ilişkilendiriniz. c) MR ile ultrasonun neden aynı fiziksel etkiye dayanmadığını açıklayınız.
d) Alternatif bir yorumun neden daha az güçlü olduğunu metinden örnekle açıklayınız.

Bir üniversitenin araştırma başvuru sisteminde şu projeler bulunuyor: Güneş pili veriminin ölçülmesi, fiber optik iletişimde sinyal kaybının azaltılması ve parçacık hızlandırıcılarında yüklü taneciklerin yönetilmesi. Öğrenci üç projeden birini seçmek istiyor.

a) Üç proje için temel fizik alt dalını veya ilişkili disiplinleri yazınız. b) Her projede ölçülmesi gereken bir nicelik öneriniz. c) Seçtiğiniz projeye uygun kurum veya meslek alanını bilimsel gerekçeyle belirtiniz.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Bir elektronik cihazın teknik kartında şu kayıtlar var: kütle 250 g, çalışma süresi 2 h, uzunluk 0,15 m, güç 20 W, sıcaklık 300 K, gerilim 12 V ve elektrik akımı 0,5 A. Öğrenciler teknik karttaki birimlerin tümünün SI temel birimi olmadığını fark ediyor.

a) Nicelikleri temel ve türetilmiş olarak sınıflandırınız. b) SI temel birimine dönüştürülmesi gereken kütle ve süre değerlerini hesaplayınız. c) Güç ve gerilimin neden türetilmiş nicelik olduğunu açıklayınız.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Mars araştırma aracının günlüğü şöyle: 40 s süre boyunca 120 m yol aldı; başlangıca göre konum değişimi 80 m doğudur; yakıtın sıcaklığı 310 K; itki kuvveti 50 N batı yönündedir. Görev verilerini okuyan iki öğrenci, tüm niceliklerin yön taşıdığını iddia ediyor.

a) Nicelikleri skaler ve vektörel olarak sınıflandırınız. b) Her sınıftan en az bir niceliğin sınıflandırma gerekçesini veriniz. c) Öğrencilerin iddiasını yol ve yer değiştirme verileriyle değerlendiriniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.

Bir kurtarma aracı üzerindeki üç yatay kuvvet F1=12 N sağa, F2=7 N sola, F3=3 N sola yönelmiştir. Sürücü toplam kuvveti büyüklükleri toplayarak 22 N bulduğunu söylüyor.

a) Kuvvetleri aynı eksende işaretli gösteriniz. b) Bileşkeyi hesaplayıp yönünü belirtiniz. c) Sürücünün yaptığı hatayı açıklayınız. ç) Bileşkeyi sıfırlayacak ek kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirleyiniz.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.