2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF COĞRAFYA 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 2Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.1
Bir dağ köyünde geçen kışın kar yağışlı gün sayısı 26'dan 41'e yükselmiş; heyelan nedeniyle yol kapanmış, nüfusun bir kısmı ilçeye taşınmış ve yeni bir tünel projesi hazırlanmıştır. Bir coğrafyacı bu gelişmeleri tek bir olayın parçası olarak incelemektedir. Doğal süreçleri, insan faaliyetlerini ve coğrafyanın ilgili inceleme alanlarını sınıflandırıp aralarındaki iki etkileşimi açıklayınız.
Soru 215 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.1
Bir deltada akarsuyun taşıdığı alüvyonların oluşturduğu düzlük üzerinde tarım başlamış; sulama kanalları yapılmış, liman çevresinde fabrikalar açılmıştır. Ancak sulama amacıyla aşırı su çekilmesi nedeniyle sulak alan daralmıştır. Bu olayları coğrafyanın doğal ve beşerî bölümleri açısından inceleyiniz; en az dört alt dal belirleyip her biri için metinden kanıt gösteriniz.
Soru 314 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.2
Bir kıyı kentindeki iki okuldan birine yeni tahliye toplanma alanı yapılacaktır. Okul A, kıyıdan 150 m uzaklıkta ve deniz seviyesinden 3 m yüksekte; Okul B kıyıdan 900 m uzakta ve 38 m yüksektedir. A'ya ulaşan yol daha geniştir. Deprem sonrası tsunami olasılığı da değerlendirildiğinde hangi ek coğrafi verilere ihtiyaç duyulduğunu ve mekânsal düşünmenin kararı nasıl değiştirdiğini açıklayınız.
Soru 414 Puan
Kazanım: COĞ.9.1.3
Bir öğrenci hazırladığı raporda Strabon'u 20. yüzyıl, Piri Reis'i 18. yüzyıl, Alexander von Humboldt'u Antik Çağ araştırmacısı olarak göstermiştir. Öğretmeni kronoloji ile güvenilir kaynak kullanımını birlikte değerlendirmesini istemiştir. Bu üç eşleştirmeyi düzeltiniz, her kişinin coğrafya araştırmalarına katkısına bir örnek veriniz ve düzeltmeleri doğrulamak için iki güvenilir kaynak türü yazınız.
Soru 514 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.1
Bir arazi haritasında eş yükselti eğrilerinin değerleri 100, 150, 200 ve 250 metredir. Aynı yatay uzaklıkta A yamacında dört, B yamacında iki yükselti eğrisi kesilmektedir. Ölçek 1/50.000 olduğuna göre haritada iki nokta arası 4 cm ölçülen bir yolun gerçekte kaç km olduğunu bulunuz. A ve B yamaçlarının eğimini karşılaştırıp eş yükselti eğrilerine dayanarak gerekçelendiriniz.
Soru 614 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.1
Dört öğrencinin gezi planında başlangıç noktası K(2,2), seyir tepesi L(2,6), gölet M(6,6), müze N(6,3) olarak işaretlenmiştir. Her kare 100 m'dir. K-L-M-N güzergâhının toplam uzunluğunu hesaplayınız. Göletin başlangıca göre ara yönünü, müzenin gölete göre ana yönünü belirleyiniz. Koordinatların yalnızca konumu göstermesi ile gerçek yol ağı arasındaki farkı açıklayınız.
Soru 714 Puan
Kazanım: COĞ.9.2.2
Bir enerji firması Hazar çevresinden gelen doğal gazın Avrupa pazarına taşınması için güzergâh planlıyor. Raporunda 'Türkiye'nin konumunun en önemli nedeni 39° kuzey enlemidir' ifadesi geçiyor. Bu ifadeyi mutlak ve göreceli konum farkını kullanarak eleştiriniz; Türkiye'nin enerji koridoru olmasındaki üç göreceli konum avantajını açıklayınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 2 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: Kar yağışı klimatoloji, heyelan jeomorfoloji, göç nüfus coğrafyası, tünel ve ulaşım beşerî/ekonomik coğrafya ile ilgilidir. Yoğun kar ve heyelan erişimi zorlaştırır; ulaşım güçlüğü göçü artırabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Doğal ve beşerî olayları doğru sınıflandırır (5 puan); En az üç coğrafya alt dalını eşleştirir (5 puan); Doğal ortam-insan ilişkisini iki nedensel bağlantıyla açıklar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: Delta jeomorfoloji, akarsu ve su çekimi hidrografya, sulak alan biyocoğrafya, tarım tarım coğrafyası, fabrikalar sanayi coğrafyası, liman ulaşım coğrafyasıyla ilişkilidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: En az iki fiziki coğrafya alt dalı ve kanıtını yazar (5 puan); En az iki beşerî coğrafya alt dalı ve kanıtını yazar (5 puan); İnsan müdahalesinin doğal sistem üzerindeki etkisini açıklar (5 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: Yükselti ve kıyıya yakınlık B'yi daha elverişli kılabilir. Yamaç güvenliği, kapasite, nüfus, yol bağlantısı, olası tsunami taşkın sınırı, erişilebilirlik incelenmeli.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: İki noktanın avantaj-dezavantajını karşılaştırır (5 puan); En az üç tamamlayıcı mekânsal veri tanımlar (5 puan); Tek ölçütle kararın neden yetersiz olduğunu açıklar (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: Strabon Antik Çağ coğrafyacısı; Piri Reis 16. yüzyıl haritacı/denizci; Humboldt 18-19. yüzyıl gözlem ve karşılaştırmalı fiziki coğrafyaya katkı. Akademik kitap, müze/arşiv ve bilimsel yayınlarla doğrulanır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Üç kronolojik yanlışlığı düzeltir (5 puan); Üç kişinin katkısını doğru eşleştirir (5 puan); İki güvenilir doğrulama kaynağı ve gerekçe gösterir (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: 4 cm*50.000=200.000 cm=2 km. Daha sık izohips eğimin fazla olduğunu gösterir; A daha diktir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Ölçekten gerçek uzaklığı 2 km bulur (5 puan); İzohips sıklığıyla eğim farkını gösterir (5 puan); Sonucu birim ve gerekçeyle açıklar (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: KL 4 kare, LM 4 kare, MN 3 kare; toplam 1100 m. M K'nın kuzeydoğusunda; N M'nin güneyindedir. En kısa ızgara rotası gerçek engellere göre uzayabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: 1100 m güzergâhı bulur (5 puan); İki yönü doğru yazar (5 puan); Model ile gerçek güzergâh farkını açıklar (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: Enerji koridorunda üretim sahalarına ve tüketim merkezlerine göre konum, kıtalar arası geçiş, kara ve deniz ulaşım ağları önemlidir; tek enlem yeterli açıklama değildir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Rubrikteki tüm beceriler karşılanır. Kısmi puan: Her ölçüt, gösterilen kanıt ve gerekçe düzeyine göre bağımsız değerlendirilir. Sıfır puan: Boş, yanlış ya da konuyla ilişkisiz cevap.
Puanlama: Enlem ile göreceli konumu ayırır (5 puan); Üç enerji koridoru avantajı verir (5 puan); İddia için kanıt temelli sonuç yazar (4 puan); ilgisiz veya boş yanıt: 0 puan.
