2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF TARİH 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 1Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: TAR.9.1.4
Bir tarih projesi için 4.000 sayfalık arşiv dijitalleştiriliyor. Metin tanıma yazılımı '1871' tarihini bazı sayfalarda '1811' olarak okuyor. Öğrenciler verileri doğrudan zaman çizelgesine aktarıyor.
Dijitalleştirmenin araştırmaya iki katkısını açıklayınız. Bu veri hatasının yol açacağı riski ve düzeltme yöntemini belirtiniz.
Soru 215 Puan
Kazanım: TAR.9.2.1
Bir nehir kıyısındaki iki yerleşime ait arkeolojik bulgular karşılaştırılıyor. Daha eski tabakada av hayvanı kemikleri ve taş aletler; yeni tabakada öğütme taşları, tahıl depoları ve çok odalı yapılar görülüyor.
Bulguları üretim ve yerleşik yaşam bakımından karşılaştırınız. Değişimi açıklayan neden-sonuç zinciri kurunuz.
Soru 314 Puan
Kazanım: TAR.9.2.2
Bir tarih sergisinde Hititlerin Pankuş meclisi ve Eski Türk topluluklarının kurultayı hakkında kısa bilgi panoları yer alıyor. İki yapı da yönetimde danışmaya işaret etse de görevleri ve yetkileri aynı değildir.
Meclislerin yönetimdeki iki işlevini karşılaştırınız. Bu benzerliğin iki devletin yönetimini bütünüyle aynı kılmadığını gerekçelendiriniz.
Soru 414 Puan
Kazanım: TAR.9.1.4
Bir ekip Osmanlı dönemine ait taşınma kayıtlarından şehirler arası göç haritası hazırlıyor. Haritadaki büyük noktalar daha çok kayıt olduğunu gösteriyor; araştırmacı bunların mutlaka daha çok göç yaşandığını kanıtladığını ileri sürüyor.
Coğrafi bilgi sistemlerinin sağladığı avantajı açıklayınız. Kayıt sayısı ile gerçek göç miktarını eşitlemenin neden sakıncalı olduğunu belirtiniz.
Soru 514 Puan
Kazanım: TAR.9.2.1
Bir Mezopotamya köyünde sulama kanalı onarımının her aileden emek istediğini gösteren kurgusal bir kayıt var. Başka bir kayıt, ortak depodaki tahılın kurak yıllar için saklandığını anlatıyor.
Sulama ve depolamanın toplumsal örgütlenmeyi nasıl etkilediğini açıklayınız. Ortak kuralların iki gerekçesini belirtiniz.
Soru 614 Puan
Kazanım: TAR.9.2.2
Bir kaynak, Eski Çağ’da bir hükümdarın yönetme hakkını tanrısal yetkiye dayandırdığını; başka bir kaynak ise hükümdarın önde gelen ailelerin desteğini almak zorunda olduğunu bildiriyor.
Yönetimin meşruiyeti bakımından iki farklı dayanağı açıklayınız. Hükümdarın sınırsız güce sahip olduğu iddiasını nasıl değerlendirirsiniz?
Soru 714 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir sözlü tarih projesinde farklı etnik ve mesleki grupların aynı pazarın geçmişini anlatan hikâyeleri kaydediliyor. Tanıklıklarda hem ortak kutlamalar hem de geçmiş anlaşmazlıklar yer alıyor.
Farklı tanıklıkların birlikte sunulması tarih bilincini nasıl geliştirir? Toplumsal barışa yönelik bir katkısını somut kanıtla açıklayınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 1 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: 1. Dijital arama ve çok sayıda belgeye hızlı erişim araştırmayı kolaylaştırır.
2. Yanlış okunan tarih kronolojik yorumları bozabilir.
3. Örneklem kontrolü ve özgün belge görüntüsüyle karşılaştırma gereklidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Dijital arama ve çok sayıda belgeye hızlı erişim araştırmayı kolaylaştırır. (5 puan); Yanlış okunan tarih kronolojik yorumları bozabilir. (5 puan); Örneklem kontrolü ve özgün belge görüntüsüyle karşılaştırma gereklidir. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: 1. Eski katman avcı-toplayıcı geçimle ilişkilidir.
2. Öğütme taşı ve tahıl deposu tarımsal üretim ve depolamayı destekler.
3. Düzenli üretim artı ürün ve kalıcı yerleşimlerin gelişmesine katkıda bulunabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Eski katman avcı-toplayıcı geçimle ilişkilidir. (5 puan); Öğütme taşı ve tahıl deposu tarımsal üretim ve depolamayı destekler. (5 puan); Düzenli üretim artı ürün ve kalıcı yerleşimlerin gelişmesine katkıda bulunabilir. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: 1. Her iki yapı siyasi kararlarda danışma ve görüş bildirme işlevi görebilir.
2. Hitit Pankuşunun konumu ile Türk kurultayının yapısı tarihsel koşullara göre farklıdır.
3. Bir kurum benzerliği bütün yönetim sistemlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Her iki yapı siyasi kararlarda danışma ve görüş bildirme işlevi görebilir. (4 puan); Hitit Pankuşunun konumu ile Türk kurultayının yapısı tarihsel koşullara göre farklıdır. (4 puan); Bir kurum benzerliği bütün yönetim sistemlerinin aynı olduğu anlamına gelmez. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: 1. CBS mekânsal örüntüleri görünür kılar.
2. Kayıtların korunma ve dijitalleşme oranları bölgelere göre farklı olabilir.
3. Harita sayıları ek nüfus ve arşiv verileriyle karşılaştırılmalıdır.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: CBS mekânsal örüntüleri görünür kılar. (4 puan); Kayıtların korunma ve dijitalleşme oranları bölgelere göre farklı olabilir. (4 puan); Harita sayıları ek nüfus ve arşiv verileriyle karşılaştırılmalıdır. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: 1. Kanallar ortak iş gücü ve planlama gerektirir.
2. Depolama üretim fazlasının korunması ve paylaşımıyla ilişkilidir.
3. Su paylaşımı ve emek katkısı için kurallar toplumsal yönetim biçimlerini geliştirebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Kanallar ortak iş gücü ve planlama gerektirir. (4 puan); Depolama üretim fazlasının korunması ve paylaşımıyla ilişkilidir. (4 puan); Su paylaşımı ve emek katkısı için kurallar toplumsal yönetim biçimlerini geliştirebilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: 1. Tanrısal dayanak hükümranlığı meşrulaştırma aracıdır.
2. Soyluların veya ileri gelenlerin desteği yönetimin siyasi koşullarını etkileyebilir.
3. Meşruiyet iddiası hükümdarın her durumda sınırsız yetki kullandığını kanıtlamaz.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Tanrısal dayanak hükümranlığı meşrulaştırma aracıdır. (4 puan); Soyluların veya ileri gelenlerin desteği yönetimin siyasi koşullarını etkileyebilir. (4 puan); Meşruiyet iddiası hükümdarın her durumda sınırsız yetki kullandığını kanıtlamaz. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: 1. Çok sesli tanıklıklar tek taraflı anlatımı önler.
2. Ortak kutlamalar bir arada yaşama deneyiminin kanıtıdır.
3. Anlaşmazlıkları da görünür kılmak karşılıklı anlayış ve eleştirel diyalog geliştirebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Çok sesli tanıklıklar tek taraflı anlatımı önler. (4 puan); Ortak kutlamalar bir arada yaşama deneyiminin kanıtıdır. (4 puan); Anlaşmazlıkları da görünür kılmak karşılıklı anlayış ve eleştirel diyalog geliştirebilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
