2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
9. SINIF TARİH 1. DÖNEM 1. YAZILI SINAVI
Adı Soyadı: ....................................Sınıf / No: ....................................Senaryo: 1Toplam / Alınan Puan: 100 / ............
Soru 115 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir belediye, otuz yıl önceki sel felaketini yaşayanların tanıklıklarını ve o gün çekilmiş fotoğrafları bir araya getiriyor. Gençler, taşkının yalnızca yağıştan kaynaklandığını düşünürken arşivde dere yatağına yapılan yapılar da görülüyor.
Geçmişi öğrenmenin gençlerin karar verme becerisine iki katkısını belirleyiniz. Sel örneğinden bir kanıt kullanarak gerekçelendiriniz.
Soru 215 Puan
Kazanım: TAR.9.1.2
Bir kazı alanında aynı döneme ait bir kap, vergi kaydı ve duvar resmi bulunuyor. Araştırmacı kabın üretim tekniğini, kayıttaki ürün miktarlarını ve resimdeki töreni birlikte inceliyor.
Üç kanıtın tarih araştırmasında farklı ne tür bilgiler sağlayabileceğini açıklayınız. Tek bir kanıtla kesin sonuca varmanın sakıncasını belirtiniz.
Soru 314 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir araştırmacı eski bir limanın ticaretini incelemek için önce sorusunu yazıyor, ardından gümrük kayıtlarını ve kazı bulgularını topluyor. Belgelerden bazıları tarih taşımıyor. Araştırmacı sonuç makalesini belge denetimi yapmadan yayımlamak istiyor.
Tarihsel bilginin üretim sürecindeki dört aşamayı bu örneğe uygulayınız. Tarihsiz kayıtların doğuracağı iki belirsizliği açıklayınız.
Soru 414 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir kent müzesinde göç eden ailelerin mektupları sergileniyor. Bir mektup iş bulma güçlüğünü, diğeri savaş nedeniyle ortaya çıkan güvenlik kaygısını anlatıyor. Bazı ziyaretçiler bütün göçleri yalnızca ekonomik nedenlerle açıklıyor.
Sergiyi gezen bir öğrencinin bu yargıyı nasıl sorgulaması gerektiğini açıklayınız. Tarih öğrenmenin bireye ve topluma birer yararını mektuplardan kanıt göstererek yazınız.
Soru 514 Puan
Kazanım: TAR.9.1.2
Bir araştırmacı bir şehrin kuruluş tarihini yalnızca yüzyıl sonra yazılmış bir kronikten öğreniyor. Aynı yerde yapılan kazıda daha eski tarihlenen yapı kalıntılarına rastlanıyor.
Yazılı metin ile arkeolojik bulgunun tarihsel bilgiye katkısını karşılaştırınız. Yeni bulgunun önceki tarih anlatısını nasıl etkileyebileceğini açıklayınız.
Soru 614 Puan
Kazanım: TAR.9.1.3
Bir öğrencinin araştırma dosyasında tarihî fotoğraf, tanıklık kaydı ve bunlardan hazırlanmış güncel bir belgesel var. Öğrenci üçünü de 'birinci elden kaynak' olarak etiketliyor.
Kaynak türlerini olayla kurdukları ilişkiye göre ayırınız. Belgeselin hangi durumda birincil kaynak olarak değerlendirilebileceğini de açıklayınız.
Soru 714 Puan
Kazanım: TAR.9.1.1
Bir okul, eski mezunlarının eğitim imkânlarına dair sözlü tarih çalışması yapıyor. 1970'lerde köyünden her gün yürüyerek okula giden biriyle günümüzde çevrim içi ders alabilen bir öğrencinin deneyimleri farklıdır.
Bu iki tanıklığı karşılaştırarak eğitimde değişen iki koşulu belirtiniz. Tarihin bireysel farkındalık ve toplumsal planlamaya nasıl katkı sağlayacağını açıklayınız.
CEVAP ANAHTARICevap Anahtarı ve Puanlama
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları · Senaryo 1 · 100 puan
Soru 115 Puan
Kısa Cevap: 1. Tek neden yerine çevresel ve insan kaynaklı etkenleri birlikte düşünmeyi öğretir.
2. Tanıklıklarla fotoğrafları karşılaştırmak kanıta dayalı karar verme alışkanlığı kazandırır.
3. Dere yatağındaki yapıların etkisi, güncel yerleşim kararlarında geçmiş deneyimden yararlanılmasını sağlar.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Tek neden yerine çevresel ve insan kaynaklı etkenleri birlikte düşünmeyi öğretir. (5 puan); Tanıklıklarla fotoğrafları karşılaştırmak kanıta dayalı karar verme alışkanlığı kazandırır. (5 puan); Dere yatağındaki yapıların etkisi, güncel yerleşim kararlarında geçmiş deneyimden yararlanılmasını sağlar. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 215 Puan
Kısa Cevap: 1. Kap gündelik üretim ve teknoloji hakkında maddi kanıt verir.
2. Vergi kaydı ekonomik faaliyet, resim ise kültürel temsil hakkında bilgi sunar.
3. Kanıtların amacı ve sınırlılıkları farklı olduğundan birlikte ve eleştirel değerlendirilmelidir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Kap gündelik üretim ve teknoloji hakkında maddi kanıt verir. (5 puan); Vergi kaydı ekonomik faaliyet, resim ise kültürel temsil hakkında bilgi sunar. (5 puan); Kanıtların amacı ve sınırlılıkları farklı olduğundan birlikte ve eleştirel değerlendirilmelidir. (5 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 314 Puan
Kısa Cevap: 1. Araştırma sorusu limandaki ticaretin zaman içindeki değişimi olarak tanımlanır.
2. Kayıtlar toplanır; tarihleri ve güvenilirlikleri başka kanıtlarla karşılaştırılarak incelenir.
3. Gerekçeli sonuç üretilir; tarihsiz kayıtlar olay sırasını ve ticaret hacmi yorumunu belirsizleştirir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Araştırma sorusu limandaki ticaretin zaman içindeki değişimi olarak tanımlanır. (4 puan); Kayıtlar toplanır; tarihleri ve güvenilirlikleri başka kanıtlarla karşılaştırılarak incelenir. (4 puan); Gerekçeli sonuç üretilir; tarihsiz kayıtlar olay sırasını ve ticaret hacmi yorumunu belirsizleştirir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 414 Puan
Kısa Cevap: 1. Mektuplar göçün ekonomik ve güvenlikle ilgili birden çok nedeni olduğunu gösterir.
2. Birey kalıp yargılarını gözden geçirmeyi öğrenir.
3. Toplum farklı göç deneyimlerini anlayarak empati ve dayanışma geliştirebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Mektuplar göçün ekonomik ve güvenlikle ilgili birden çok nedeni olduğunu gösterir. (4 puan); Birey kalıp yargılarını gözden geçirmeyi öğrenir. (4 puan); Toplum farklı göç deneyimlerini anlayarak empati ve dayanışma geliştirebilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 514 Puan
Kısa Cevap: 1. Kronik sonradan oluşturulmuş bir anlatıdır ve yazarın bakış açısını taşıyabilir.
2. Yapı kalıntısı uygun tarihlendirme yapılırsa daha eski yerleşimi gösterebilir.
3. Yeni kanıt tarihsel yorumun gözden geçirilmesini gerektirebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Kronik sonradan oluşturulmuş bir anlatıdır ve yazarın bakış açısını taşıyabilir. (4 puan); Yapı kalıntısı uygun tarihlendirme yapılırsa daha eski yerleşimi gösterebilir. (4 puan); Yeni kanıt tarihsel yorumun gözden geçirilmesini gerektirebilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 614 Puan
Kısa Cevap: 1. Olay sırasında çekilen fotoğraf ve doğrudan tanıklık olayın birincil kaynakları olabilir.
2. Sonradan hazırlanmış belgesel olay için genellikle ikinci elden yorumdur.
3. Belgesel kendi üretildiği dönemin tarihini araştırırken birincil kaynak olabilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Olay sırasında çekilen fotoğraf ve doğrudan tanıklık olayın birincil kaynakları olabilir. (4 puan); Sonradan hazırlanmış belgesel olay için genellikle ikinci elden yorumdur. (4 puan); Belgesel kendi üretildiği dönemin tarihini araştırırken birincil kaynak olabilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
Soru 714 Puan
Kısa Cevap: 1. Ulaşım ve teknolojiye erişim koşulları farklılaşmıştır.
2. Öğrenci bugün sahip olduğu imkânları tarihsel bağlam içinde değerlendirir.
3. Yönetimler geçmişteki erişim güçlüklerini bilerek eşit eğitim fırsatları için önlem geliştirebilir.
Açıklama / Çözüm: Tam puan: Üç değerlendirme adımı da doğru kanıt ve gerekçelerle karşılanır. Kısmi puan: Yalnızca doğru adımlara karşılık gelen puanlar verilir. Sıfır puan: İlgisiz, yanlış veya boş yanıt.
Puanlama: Ulaşım ve teknolojiye erişim koşulları farklılaşmıştır. (4 puan); Öğrenci bugün sahip olduğu imkânları tarihsel bağlam içinde değerlendirir. (4 puan); Yönetimler geçmişteki erişim güçlüklerini bilerek eşit eğitim fırsatları için önlem geliştirebilir. (6 puan); ilgisiz/boş cevap: 0 puan.
