9. Sınıf Fizik 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları

Bir havaalanının teknik birimleri dört sorunu inceliyor: uçak kanadı çevresindeki hava akımı, lazerli mesafe ölçümünün ışık yolu, bagaj tarama cihazında X-ışını kullanımı ve güneş panellerinde yarı iletken malzemeler. Bakım ekibi her sorunu uygun bilim dalına yönlendirecektir.
a) Dört uygulamayı mekanik, optik, atom fiziği ve katı hâl fiziğiyle ilişkilendiriniz. b) Lazer ile X-ışınının ortak yönünü ve kullanılan yöntemler bakımından farkını açıklayınız. c) Güneş panelinin verimliliğini incelerken optik bilgisine de neden ihtiyaç duyulabileceğini gerekçelendiriniz.

Bir yükleme platformunda üç işçi kasaya aynı doğrultuda kuvvet uyguluyor: A işçisi 18 N doğuya, B işçisi 5 N batıya, C işçisi 9 N batıya itiyor. Kasa üzerine uygulanmış başka yatay kuvvet olmadığı varsayılıyor.
a) Doğuyu pozitif alıp bileşkeyi işaretli işlemle hesaplayınız. b) Kasanın yatay yönde dengelenmesi için uygulanması gereken ek kuvveti bulunuz. c) C işçisi yön değiştirip 9 N doğuya uygulasaydı bileşke kaç N olurdu? İlk durumla karşılaştırınız.

Bir insansız kara aracı önce doğuya 6 birim, ardından kuzeye 8 birim ilerleyecek şekilde programlanmıştır. Haritada birimler eşit uzunlukları temsil etmektedir. Teknisyen, ikinci hareketin başladığı noktayı değiştirmeden toplam yer değiştirme vektörünü göstermeye çalışıyor.

a) İki vektörü uç uca ekleme ve paralelkenar yöntemiyle nasıl çizeceğinizi açıklayınız. b) Doğu ve kuzey bileşenlerini yazınız. c) Bileşkenin büyüklüğünü ve yön bölgesini bulunuz. ç) İki yöntemin neden aynı bileşkeyi verdiğini açıklayınız.
d) Bir arkadaşınızın yalnızca sayısal sonuca bakarak verdiği yorumu, yön/birim/deney koşulları bakımından değerlendiriniz.

Bir araştırma merkezi dört olayı inceliyor: I. Gezegenin yıldız çevresinde tutulması, II. Atom çekirdeğinde proton ve nötronların bağlanması, III. Radyoaktif beta bozunması, IV. İki elektrik yükünün birbirini itmesi. Bir öğrenci bu etkileşimlerin hepsini kütle çekimiyle açıklamayı öneriyor.

a) Dört olayı temel kuvvetlerle eşleştiriniz. b) Hangi kuvvetlerin çok kısa, hangilerinin uzun menzilli etki gösterdiğini karşılaştırınız. c) Öğrencinin önerisini iki örnekle çürütünüz.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Bir kurye A noktasından doğuya 80 m, ardından kuzeye 60 m yol alarak B noktasına 20 s içinde ulaşıyor. İki yol birbirine diktir. Kurye bilgisayarındaki gösterge “ortalama sürat = ortalama hızın büyüklüğü” yazmaktadır.

a) Toplam alınan yolu hesaplayınız. b) Yer değiştirme büyüklüğünü hesaplayınız. c) Ortalama sürat ile ortalama hızın büyüklüğünü ayrı ayrı bulunuz. ç) Ekrandaki eşitliğin doğru olup olmadığını gerekçelendiriniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bir mühendis hareket analizi yapıyor: Bir asansör kabini yukarı ilerliyor, bir tekerlek araçla yol alırken dönüyor, gitar teli denge konumunun çevresinde titriyor. Mühendis tekerleğin yalnız dönme hareketi yaptığını söylüyor.

a) Üç nesnenin hareket türlerini belirleyiniz. b) Tekerlekte aynı anda gerçekleşen iki hareketi açıklayınız. c) Bu hareketi gitar telinin hareketinden farklı kılan niteliği belirtiniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.