9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları

Bir fen şenliğinde üç düzenek vardır: I. Aynı yükseklikten bırakılan iki topun düşüş süreleri ölçülüyor. II. Beyaz ışık prizmayla renklerine ayrılıyor. III. Metal bir çubuk bir ucundan ısıtıldığında diğer ucun sıcaklığı izleniyor. Öğrenciler ölçüm sonuçlarından hareketle doğa olaylarını açıklamaya çalışıyor.

a) Üç düzenekte incelenen fiziksel olayı ve ölçülebilir değişkeni ayrı ayrı belirtiniz. b) Bu örneklerden yola çıkarak fiziği, gözlem–deney–model ilişkisini içerecek biçimde tanımlayınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Bir bilim merkezinde şu etkinlikler planlanmıştır: (I) teleskop aynasından yansıyan ışığın odaklanması, (II) deprem sırasında bina salınımlarının incelenmesi, (III) yarı iletken çipte elektriksel iletimin araştırılması, (IV) radyasyonun atom çekirdeği üzerindeki etkileri. Öğrenciler her etkinliği uygun araştırma ekibine yönlendirecektir.

a) Dört etkinliği temel fizik alt dallarıyla eşleştiriniz. b) İki eşleştirmeyi ilgili olayı açıklayan kavramlarla gerekçelendiriniz. c) Aynı teknolojide birden çok alt daldan yararlanılmasına örnek veriniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bilim insanlarının çalışma günlüklerinde şu kayıtlar bulunuyor: Faraday düzenli bir üniversite eğitimi almamasına rağmen indüksiyon deneylerini tekrarlamıştır; Maxwell daha önceki deney sonuçlarından yararlanarak matematiksel açıklamalar geliştirmiştir; bir ekip de sonuçlarına aykırı ölçümü saklamak yerine deneyi yenilemiştir.

a) Bu üç durumun gösterdiği bilimsel tutumları ayrı ayrı yazınız. b) İki tutumun güvenilir bilimsel bilgi üretimine katkısını gerekçelendiriniz. c) Yeni verilerin mevcut açıklamaları değiştirebilmesine ilişkin çıkarım yapınız.
d) Açıklamanızı doğrulamak için kullanılabilecek bir gözlem ya da veri örneği öneriniz.

Bir kariyer fuarında üç çalışma alanı tanıtılıyor: A ekibi uyduların yörüngelerini ve itki sistemlerini, B ekibi radyasyon ölçüm ve korunmasını, C ekibi deprem sırasında yapıların titreşimlerini inceliyor. Stajyer adayların araştırma kurumlarıyla eşleştirilmesi isteniyor.

a) Her ekip için uygun bir kurum ya da araştırma alanı yazınız. b) Her ekipte ihtiyaç duyulan fiziksel kavramlardan ikisini belirtiniz. c) Adayın yalnızca alan adını bilmesinin neden yeterli olmadığını açıklayınız.
d) Alternatif bir yorumun neden daha az güçlü olduğunu metinden örnekle açıklayınız.

Bir elektronik cihazın teknik kartında şu kayıtlar var: kütle 250 g, çalışma süresi 2 h, uzunluk 0,15 m, güç 20 W, sıcaklık 300 K, gerilim 12 V ve elektrik akımı 0,5 A. Öğrenciler teknik karttaki birimlerin tümünün SI temel birimi olmadığını fark ediyor.

a) Nicelikleri temel ve türetilmiş olarak sınıflandırınız. b) SI temel birimine dönüştürülmesi gereken kütle ve süre değerlerini hesaplayınız. c) Güç ve gerilimin neden türetilmiş nicelik olduğunu açıklayınız.
d) Çözümünüzde hangi veri veya gözleme dayandığınızı açıkça belirtiniz.

Mars araştırma aracının günlüğü şöyle: 40 s süre boyunca 120 m yol aldı; başlangıca göre konum değişimi 80 m doğudur; yakıtın sıcaklığı 310 K; itki kuvveti 50 N batı yönündedir. Görev verilerini okuyan iki öğrenci, tüm niceliklerin yön taşıdığını iddia ediyor.

a) Nicelikleri skaler ve vektörel olarak sınıflandırınız. b) Her sınıftan en az bir niceliğin sınıflandırma gerekçesini veriniz. c) Öğrencilerin iddiasını yol ve yer değiştirme verileriyle değerlendiriniz.
d) Öğrencinin bu verilerden çıkarabileceği geçerli bir genellemeyi bilimsel gerekçeyle yazınız.

Bir kurtarma aracı üzerindeki üç yatay kuvvet F1=12 N sağa, F2=7 N sola, F3=3 N sola yönelmiştir. Sürücü toplam kuvveti büyüklükleri toplayarak 22 N bulduğunu söylüyor.

a) Kuvvetleri aynı eksende işaretli gösteriniz. b) Bileşkeyi hesaplayıp yönünü belirtiniz. c) Sürücünün yaptığı hatayı açıklayınız. ç) Bileşkeyi sıfırlayacak ek kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirleyiniz.
d) Verilerden birini değiştirmenin sonuç üzerindeki olası etkisini, ilişkili fizik kavramını kullanarak açıklayınız.